نهج البلاغه موضوعی

نویسنده : عباس عزیزی

651. اشتیاق علی به جنگ

و أیم الله لئن فررتم من سیف العاجلة، لا تسلموا من سیف الاخرة، و أنتم لهامیم العرب، و اسنام الاعظم، أن فی الفرار موجدة الله، و الذل اللازم، و العار الباقی. و أن الفار لغیر مزید فی عمره، و لا محجوز محجوب بینه و بین یومه. من الرائج ألی الله کالظمان یرد الماء؟الجنة تحت أطراف العوالی! الیوم تبلی الاخبار! و الله لانا أشوق أی لقائهم منهم ألی دیارهم
به خدا سوگند، اگر از شمشیر این دنیا بگریزید، از شمشیر آن جهان نخواهید رهید. شما اشراف و بزرگان عرب هستید. همانا فرار از جنگ موج خشم خداوند و خواری و ننگ جاویدان است. به زندگی گریزنده هرگز چیزی افزوده نگردد و چیزی مانع مرگش نشود. کیست که همچون تشنه ای که به آب می رسد به سوی حق رود؟بهشت زیر لبه های نیزه هاست. امروز نهان ها آزموده و آشکار می شوند. به خدا سوگند، که من به رویارویی آنان بیش از آن اشتیاق دارم که آن ها برای رسیدن به خانه های خود مشتاق اند. (646)

652. جنگ صفین

فی مقاتلة صفین لما غلب أصحاب معاویة علی الفرات -: قد استطعمو کم القتال، فأقروا علی مذلة، و تأخیر محلة، أو رووا السیوف من الدماء ترووا من الماء؛ فالموت فی حیاتکم مقهورین، و الحیاة فی موتکم قاهرین
در جنگ صفین آن گاه که سپاه معاویه آب فرات را در اختیار گرفت، فرمود: (با این اقدامشان) از شما خواستند تا دست به جنگ بگشایید، اینک شما یا به خواری اعتراف کنید و منزلت شجاعت و شرافت را از دست نهید، یا شمشیرها را از خون ها سیراب کنید تا از آب سیراب شوید، زیرا اگر زنده بمانید، اما شکست خورده باشید در حقیقت مرده اید و اگر بمیرید؛ اما پیروز شوید در حقیقت زنده اید! (647)

653. آموزش جنگی

من کتابه علیه السلام ألی أمرائه علی الجیش -: من عبدالله علی بن أبی طالب أمیرالمومنین ألی أصحاب المسالح، أما بعد، فان حقا علی الوالی أن لا یغیر علی رعیته فضل ناله. فاذا فعلت ذلک وجبت لله علیکم النعمة ولی علیکم الطاعُة، و أن لا تنکصوا عن دعوة، و لا تفرطوا فی صلاح، و أن تخوضوا الغمرات ألی الحق فأن أنتم لم تسقیموا لی علی ذلک لم یکن أحد أهون علی ممن اعوج منکم، ثم أعظم له العقوبة و لا یجد عندی فیها رخصة، فخذوا هذا من أمرائکم
در قسمتی از نامه خود به فرماندهان سپاهش می فرماید: از بنده خدا علی بن ابی طالب امیرمؤمنان به نیروهایی مسلح: اما بعد، بر والی است که به سبب نعمت های فراوانی که بدو رسیده رفتارش نسبت به مردم تغییر نکند... اگر چنین کردم بر خداست که شما را نعمت ارزانی دار و بر شماست که از من فرمان برید و هرگاه شما را فرا خواندم درنگ نکنید و در انجام کارهای درست کوتاهی نورزید و در راه حق در گرداب سختی ها فرو روید، اما اگر در این کارها با من راست و صادق نباشید، هیچ کس در نظر من خوارتر از آن نباشد که کج راهه می رود. در این وقت او را کیفری سهمگین خواهم داد و او از کیفر من رهایی نخواهد یافت. شما نیز از فرماندهان خود همین پیمان را بگیرید. (648)