جوان از منظر معصومان (علیهم السلام)

نویسنده : محمد جواد مروجی طبسی

مقدمه ی محقق فرزانه حجة الاسلام والمسلمین حاج شیخ حسین ایرانی

چه زیباست؛ جوانی....
فصل رویش ها، شگفتن ها، دوران درخشندگی و فروغ و نشاط زندگی، زمان ظهور غرایز، کشش ها، آرزوها، که روح و جان سرشار از عشق و امید است.
جوانی نه تنها از سرمایه های عظیم هر ملت و مملکت، که از نعمتهای پر ارج خدا است و حضرت علی (علیه السلام) می فرماید دو چیز و نعمت را قدر نشناسد مگر آن که از دست داده باشد: جوانی و سلامتی.
جوانی فصلی بسیار حساس است؛ چرا که آدمی از وابستگی های کودکی وارهیده، لیکن جایگاه اجتماعی خود را تعیین و تثبیت ننموده است از یک سو با آن همه احساس ها و طوفان های درون مواجه و از طرفی فاقد دانش و تجربه حیات، هنوز سرد و گرم زندگی را، فراز و فرودش را نادیده و کتاب کوچه های بر پیچ و خمش و درس های تلخ و شیرین و زشت و زیبایش را نخوانده، ولی پیوسته پرواز می خواهد بر شاخسارها تا بیکران ها!
و این جا است که پدر یا پخته مرد پر مهر و خردی باید که حامی و هدایتگر جوان شود یا والدینی دانا و دلسوز و با اخلاق که پند و موعظت گویند تا جوانشان هرگز همدم و همراز هر نااهل به نام دوست نگردد و یا شتابان، بدون اندیشه و مشورت، کار و راهی را نپوید.
ای کاش از آغاز، جوانی را بهتر می شناختیم و جوانان را بیشتر درک می کردیم و با ادبیات خاص خودشان آگاهانه به آنان می پرداختیم، مهر و محبت اسلامی را به آنان نشان می دادیم؛ دوستانه پندشان می دادیم و این گل های زیبای زندگانی را از آفت های شیطانی رهایی می دادیم.
ای کاش به این امانت های الهی و این نعمت های نگارین، تنها نگاه نکوهش نداشتیم و حس مذهبی آنان را با نوش و نشاط دینی آبیاری می نمودیم!
ای کاش تاریخ سرشار از تکریم و جایگاه جوان در اسلام را برای آنان می خواندیم که نه تنها بیشتر اصحاب و یاران نخستین پیامبر (صلی الله علیه وآله) جوانان بودند، بلکه در مسولیت های بالای نظامی، فرهنگی، اجتماعی نیز جوانان را می گمارد و در نهضت جهانی و عدالت گستر حضرت مهدی (علیه السلام) بیش تر یاران حضرتش جوانان اند، و امام صادق (علیه السلام) در یک پیام پایدار می فرمود: (علیکم بالاحداث...، سراغ جوانان و نوجوانان بروید و به آنان بپردازید چرا که اینان به خیر و سعادت نزدیک تر و با پاکی و صفایی که دارند حقیقت و هدایت را سریع تر می پذیرند به علاوه ره زن ها و صیادان شیاد پیوسته در تلاش صید آنانند.
و امروز دشمن با تمام توان آمده تا این شکوفه های شاداب و امیدهای فردای جامعه را از اسلام و ارزش های مذهبی و ملی جدا نموده، نسلی بی هویت و پوک با مدل های بیگانه پرورش دهد براستی در عصر حاضر، بیش از هر زمان این عزیزان در تیررس انواع توطئه ها و تهدیدهای (اعتیاد به مواد مخدر و ابتذال اخلاقی و) شیاطین شرق و غرب و سود جویان فاسد قرار دارند.
اینک همت همگانی باید و احساس وظیفه، با عزمی ملی (در تمام زمینه های فرهنگی، اعتقادی و...) باید تا آنان از این سیلاب ویرانگر تهاجم فرهنگی مصون مانند و نجات یابند؛ (کلکم راع و کلکم مسئول....
و قبل از هر چیز باید موقعیت جوانی و اهمیت آن را درک نموده با برنامه های جامع و جاذب و صحیح آنان را با رهنمودها و روش های رهبران معصوم (علیهم السلام) آشنا نموده و با الگو گرفتن از امامان پاک به هدایت آنان همت گمارند؛ چرا که آنان عالمان الهی و اسوه های کامل اخلاقی و دلسوزان واقعی بشر بودند و با فطرت انسان ها سخن می گویند.
و نوشتار حاضر عهده دار چنین رسالتی است که با تحقیق دانشمند متعهد و موفق و دلسوز نسبت به نسل نو و جوانان جناب حجت الاسلام والمسلمین حاج شیخ محمد جواد طبسی، به نگارش در آمده که امید است خداوند همه مسولان به ویژه متولیان فرهنگی را توفیق انجام وظیفه دهد و همه جوانان را در پرتو الطاف حضرت ولی عصر (علیه السلام) حفظ و هدایت فرماید. ان شاء الله...
قم
حسین ایرانی
1/7/1381 برابر با 15 رجب 1423 قمری

پیش گفتار

از زمانی که انسان پای به عرصه وجود می نهد، دوره های گوناگونی را پشت سر می گذارد دوران نوزادی، شیرخوارگی، خردسالی، کودکی، نوجوانی، جوانی، میانسالی و پیری هر یک از این دوره ها شرایط متناسب خود را دارند و انسان باید از آمادگی همان دوره برخوردار باشد، از میان این چند دوره می توان به بهار جوانی اشاره کرد. بهاری که در آن، سرنوشت انسان رقم خورده، شخصیت وی شکل می گیرد و استعدادها بارور شده پایه های دینی و عقیدتی مستحکم می گردد.
جوانی بهار زندگی است: بهاری ارزشمند اما زودگذر.
حال باید دید که چگونه از بهار جوانی کاملا بهره بریم و از این سرمایه عظیم پاسداری و حراست نماییم.
این جا است که باید با تلاشی پی گیر و مستمر، دنبال راه و روش صحیح و کاملا بی عیب و نقص بود؛ راهی که انبیا و پیشوایان معصوم (علیهم السلام) در پیش گرفتند و نتیجه روشن و مطلوب آن را برای ما بازگو نمودند.
انگیزه نگارش: در یکی از شب های پایانی ماه صفر، که برای تبلیغ به شهرستان بوشهر سفر کرده بودم، جوانی از من درخواست کرد تا بخشی از سخنرانی خود را به شخصیت جوان و رهنمودهای معصومین در این باره اختصاص دهم.
با این که می دانستم در آن زمان اندک، نمی توان خواسته آن جوان را تامین کرد، اما برای اجابت خواست او بیان مطالبی در این موضوع پرداختم. آن گاه به این فکر افتادم تا بخشی از وقت خود را صرف جمع آوری مجموعه ای که در برگیرنده نظرات معصومان (علیهم السلام) درباره جوان باشد، نمایم.
کتاب حاضر که نتیجه این تلاش است، خلاصه ای از گفتارها و رهنمودهای تربیتی و اخلاقی معصومین (علیهم السلام) به قشر جوان است، که نخست به صورت سلسله مقالاتی در روزنامه کیهان به چاپ رسید و پس از تجدید نظر و اضافاتی به صورت حاضر در اختیار علاقه مندان قرار می گیرد امید است مطالعه آن، در بهینه سازی ساختار فکری، اخلاقی و اجتماعی آنان سودمند افتد.
محمد جواد مروجی طبسی
13 رجب 1423 / 30 شهریور ماه 1381
سالگشت میلاد امیرمومنان و مقتدای جوانان

1. جوانی از منظر معصومان (علیهم السلام)

در نظر پیامبر (صلی الله علیه وآله)، این دوران آن چنان مهم و ارزشمند است که به ابوذر غفاری دستور می دهد تا این فرصت طلایی را به عنوان غنیمت تلقی کرده و از آن کاملا بهره برداری کند و می فرماید: یا أباذر اغتنم شبابک قبل هرمک(1) ای ابوذر از جوانی خود پیش از فرا رسیدن دوران پیری کاملا استفاده کن. پیری دوران استفاده از ذخیره هاست نه ذخیره سازی بدین جهت پیامبر (صلی الله علیه وآله) از ابوذر می خواهد تا قدر جوانی خویش را شناخته و آینده را پیشاپیش بیمه کند.