فهرست کتاب


زندگانی سیاسی امام جواد علیه السلام

جعفرمرتضی حسینی عاملی‏

زلزله و طوفان!

آغاز؛

امام محمد تقی جواد علیه السلام، در ماه مبارک رمضان سال 195 ه ق زاده شد و در ماه ذی القعده سال 220، به وسیله همسرش و به تحریک و فرمان معتصم، خلیفه عباسی، مسموم گشت و رحلت نمود. پدر گرامی آن حضرت، امام رضا علیه السلام نیز در سال 203 با سمی که به دست عبدالله مامون، خلیفه عباسی، به وی خورانده شد، به شهادت رسید.
امام جواد علیه السلام، نخستین امام از ائمه دوازده گانه علیهم السلام بود که در خردسالی یعنی تقریباً در هشت سالگی متصدی شوون امامت گردید و مسوولیت های رهبری را بر عهده گرفت.
پس از آن حضرت، فرزندش، امام علی هادی علیه السلام نیز در همین سنین بلکه در سنین کمتر - هشت یا شش سالگی - متولی امر امامت گردید. و بعد از آن، امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف نیز در حالی که بیش از پنج سال نداشت به امامت رسید.
امام جواد علیه السلام به تعبیر برخی نخستین نمونه زنده امامتی بود که شیعه بدان معتقد است، با تمام معنای این کلمه، و با تمام اوصاف و احوال و شوونی که در کتاب و سنت برای امام آمده است و بر مبنای آن، خدا است که متولی تسدید و تربیت مداوم آمده است .

از ویژگی های شیعه

پیش از اشاره به مسائل مربوط به آثار کمی سن امام جواد علیه السلام، خوب است اشاره کنیم به اینکه: شیعه امامیه، تحت تاثر تعالیم ائمه اطهار علیهم السلام و به جهت پای بندیشان به روش قرآن، به اعتماد بر عقل، و تسلیم در برابر داوری آن و پذیرفتن احکام آن در اعتقاداتشان، ممتاز گشته اند.
این ویژگی، یک امر عارضی یا یک حالت استثنایی در مورد ایشان نیوده، بلکه از اموری است که در اندیشه و تفکر آنان ریشه داشته و در زوایای مختلف فرهنگ تشیع و به طور کلی معارف شیعه، نفوذی عمیق داشته است.
محقق پژوهشگر، سید مهدی روحانی در اینجا اضافه می کند:
و در میان شیعه، متکلمان بزرگ و صاحبان اندیشه های نو و قریحه های زاینده، امثال هشام بن حکم، هشام بن سالم، ابوجعفر محمد بن نعمان احول که نزد شیعه به مؤمن الطاق و نزد اهل سنت به شیطان الطاق شهرت یافته، و علی بن اسمعیل میثمی و غیر ایشان و پس از آنان، شاگردانشان و... برخاستند.
بلکه مسلک اعتزال که گفته می شود در اعتماد بر عقل و احکام عقلی تندروی کرده، از سخنان ائمه شیعه نشات یافته است. چرا که دو رکن بزرگ این مسلک که عبارتند از توحید و عدل، از سخنان امیرالمومنین علی علیه السلام برداشت شده است.
بنابراین، شیعه جز با برهانی روشن و دلیلی قاطع که باورهایشان را خاضع و خردهایشان را تسلیم سازد. چیزی را که عقل بعید می داند نباید می پذیرفتند.