اماکن سیاحتی و زیارتی دمشق

نویسنده : اصغر قائدان

سرآغاز

سوریه کنونی که در گذشته همراة با کشورهای اردن، لبنان، فلسطین اشغالی، بخشی از سرزمین شام محسوب می شد، سابقه ای بس دراز در تاریخ دارد که مورخان، این قدمت را به حدود پنج هزار سال پیش می رسانند. از آنجا کة این سرزمین در طول مدت یاد شده، از فرهنگ و تمدن درخشانی برخوردار بوده، آثار و نشانه هایی از این تمدن بر جای گذاشته است. قبل از فتح این کشور به دست مسلمانان، اقوام مختلفی از جمله، اقوام سامی آموری، آرامی، مصری، آشوری، بابلی، یونانی، رومی و ایرانی که هر از چند گاهی این کشور را سکونت گاه خویش نموده و یا آن را در معرض تاخت و تاز قرار داده اند، نشانه هایی از تمدن خاص خویش را برای اعصار بعدی به یادگار گذاشته اند. با فتح شام در سال سیزده یا شانزده هجری به وسیله سپاه اسلام، فرهنگ غنی این دین جدید بر تمدن های چندین سده اقوام مذکور غلبه یافت.
در قرنهای پنجم و ششم هجری که مقارن با جنگهای صلیبی بود، حکام بسیار مقتدر و دینداری در این کشور بر اریکه سلطنت نشسته و پرچم جهاد علیه صلیبی ها و رومیان را برافراشتند. کسانی چون نورالدین محمود زنگی شهید. سلطان صلاح الدین ایوبی، ملک عادل ایوبی، ملک ظاهر بیبرس، سیف الدوله حمدانی و... از افتخارات عالم اسلامی بودند که نه تنها امور جنگی و نظامی را در راس اقدامات خود قرار داده و به ایجاد پایگاههای نظامی، ساخت قلعه ها، حفر خندق ها و... پرداختند بلکه بخاطر عشق وافری که به گسترش و تحکیم اسلام و تمدن افتخار آفرین آن داشتند نسبت به ایجاد ابنیه های مذهبی و فرهنگی، اعم از مساجد، مدارس و...اهتمامی جدی ورزیدند که امروزه وجود صدها اثر تاریخی از آن دوران بیانگر این مدعاست.
در قرون بعدی، ممالیک و سرانجام ترکان عثمانی پس از استیلا بر این سرزمین، سیاست پیشگامان خود را تداوم بخشیده و ضمن حفاظت و بازسازی آن آثار اسلامی، به احداث بناهای دیگری نیز پرداختند.

موقعیت جغرافیایی و طبیعی سوریه

سوریه با کیلو متر مربع وسعت، هشتاد و سومین کشور جهان است که در جنوب غربی قاره آسیا، کنار دریای مدیترانه و در همسایگی کشورهای ترکیه در شمال، عراق در شرق و جنوب شرقی، اردن در جنوب، فلسطین اشغالی در جنوب غربی و لبنان در غرب واقع شده است.
آب و هوای آن در کناره ها و نواحی جنوب غربی معتدل و مرطوب (مدیترانه ای)و در سایر نقاط گرم و خشک است. بلندترین نقطه آن از دریا، جبل شیخ با 2814 متر ارتفاع است. از رودهای مهم آن می توان به فرات، خابور، عاصی، عفرین، قوین و دجله اشاره داشت که رود فرات، با 696/2 کیلومتر طولانی ترین آنها و حدود نیمی از آن در ترکیه و عراق جاری است.
بنادر مهم سوریه عبارتند از لاذقیه، طرطوس و بانیاس که در کنار دریای مدیترانه واقع شده اند. سوریه بر اساس آخرین تقسیمات کشوری از(13) استان به اضافه شهر مستقل دمشق تشکیل شده که زیر نظر فرماندار و یک شورای منتخب اداره می شود و استانهای آن به ترتیب وسعت عبارتند از:
1- حمص 2- دیرالزور3- حسکه 4- رقه 5- حلب 6- دمشق 7- حماه 8- سویدا 9- درعا 10- ادلب 11-لاذقیه 12- قنیطره 13- طرطوس.

وجه تسمیه شام و سوریه