فهرست کتاب


داستانهای عارفانه در آثار استاد علامه آیة الله حسن زاده آملی جلد 2

عباس عزیزی

223- عظمت دفتر وجود

علم و عمل انسان سازند، هر یک از ما باید مراقب و مواظب خود بوده باشد، که چگونه دارد در شب و روز خود را می سازد.
جناب برهان الموحدین و قدوة العارفین علی امیر المومنین، در کوفه جوانی را می بیند که به خواندن تصنیف های هرزه و آلوده سرگرم و دل خوش است، امام به او فرمود:داری به چه چیزهایی دفتر وجودت را پر می کنی؟ (245)

224- گریه شوق هنگام مرگ

شاگرد: چرا معصومین در گفتار و کلمات خود، در موارد بسیاری، سخن از وحشت و هراس زمان مفارقت روح از بدن و لحظات موت و حالت احتضار گفته اند و از خداوند در این موارد، امداد طلبیده اند؟
استاد: البته گریه های بزرگان و خصوصا معصومین در آستانه مرگ، گریه شوق است، همچنان که امیر المومنین فرمودند:فزت و رب الکعبةو نیز فرمودند که: آنچه را در سال ها به دنبالش بودم بدان رسیدم.
و روایاتی هم که در آنها معصومین سخن از خوف و وحشت مرگ و قبر و... گفته اند، در حقیقت تعلیم دیگران بوده است.

225- دانشمندان سرکش مباشید!

رسول خدا صلی اله علیه و آله فرمود:
علما امانت داران پیامبران بر بندگان خدایند، البته تا وقتی که با سلاطین در نیامیزند، پس هر گاه با آنان در آمیختند و در امور دنیا مداخله کردند، به تحقیق به پیامبران خیانت کرده اند، پس از آنان حذر کنید.
و نیز آن جناب به یاران خویش فرمود: علم را و به خاطر علم آرامش و بردباری را فرا گیرید و دانشمندانی سرکش مباشید که دانایی شما در اثر نادانیتان قامت راست نمی کند.
و از حضرت عیسی علیه السلام روایت است که:
مثل دانشمند بد (بی خبر) مثل سنگ سختی است که در دهانه جوی واقع گشته باشد که نه خود آب می آشامد و نه آب را رها می کند تا به کشت و زرع پیوندد.(246)

...................) Anotates (.................
1) یوسف / 111
2) اسد الغابه فی معرفة الصحابة، نوشته ابن اثیر.
3) امامت، ص 159 و 160.

4) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2، ص 500.
5) فص حکمة عصمتیة، حسن زاده آملی، ص 52 و 53.
6) انسان و قرآن ص 81 و 82.

7) هزار و یک کلمه، ج 1 ص 436.
8) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2، ص 320.

9) هزار و یک نکته، ص 171.

10) نامه ها و برنامه ها، ص 49 و 50.

11) نهج الولایه، ص 87.

12) هزار و یک نکته، ص 772.

13) غرر الفوائد و درر القلائد، چاپ مصر، مجلس اول، ج 1 ص 6.

14) در آسمان معرفت، ص 419.

15) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2، ص 326 .

16) در آسمان معرفت، ص 233.

17) رساله امامت، ص 168.

18) در محضر استاد حسن زاده آملی، ص 25.


19) در محضر استاد حسن زاده آملی، ص 49 .

20) در محضراستاد حسن زاده آملی، ص 47.

21) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2، ص 505.

22) در محضر استاد حسن زاده آملی، ص 74.

23) مسند ابن حنبل، چ مصر، ج 2، ص 251.

24) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 1، ص 83.

25) گفت و گو، ص 36.


26) توبه، ص 1.

27) لقاء الله، ص 173 و 174.

28) فص حکمة عصمتیه فی کلمة فاطمیه، ص 52.

29) هزار و یک کلمه، ج 3، ص 130.

30) ارشاد القلوب دیلمی، باب 49.

31) فص حکمة عصمتیة، حسن زاده آملی، ص 63.

32) امامت، ص 41.

33) هزار و یک کلمه، ج 4، ص 228.
34) هزار و یک کلمه، ج 4، ص 219.

35) بحار، ج 22، ص 75.

36) نامه ها و برنامه ها، ص 70 .

37) خزائن، ص 397.

38) انفال / 18.
39) خیر الثر در رد جبر و قدر، ص 94 و 96.
40) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2 ص 335 و 336.
41) خزائن، ص 396.
42) گفت و گو، ص 63.
43) هزار و یک کلمه، ج 1، ص 423.
44) هزار و یک نکته، ص 729.
45) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 1، ص 314.
46) بقره، 51.
47) اعراف، 145 و 142.
48) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2، ص 243 و 244.
49) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2، ص 499.
50) خزائن، ص 515.
51) رساله لقاء الله، ص 194.
52) انه الحق، ص 124.
53) رساله امامت، ص 139.
54) همدانی، عبد الصمد، بحر المعارف، ج اول، ص 177.
55) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 1، ص 136.
56) هزار و یک کلمه، ج 3، ص 23 و 24.
57) مسند ابن حنبل، ج 2 ص 215، ط بیروت.
58) هزار و یک نکته، ص 543.
59) امامت ص 167.
60) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2 ص 536.
61) امامت ص 143.
62) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 1، ص 513.
63) فص حکمة عمتیة، حسن زاده آملی، ص 51.
64) در آسمان معرفت، ص 190.
65) شرح فص حکمة، ص 368 و 369.
66) وحدت از دیدگاه عارف و حکیم، ص 21.
67) هزار و یک کلمه، ج 3، ص 259 و 260.
68) شرح فص حکمة، ص 391.
69) نهج البلاغه ص 78، قسم کتب و وصایای آن حضرت.
70) هزار و یک کلمه، ج 1 ص 504.
71) شرح فص حکمة، ص 368.
72) لقاء الله، ص 126.
73) رساله لقاء الله، ص 160.
74) نامه ها و برنامه ها، ص 263.
75) خزائن، ص 181.
76) رساله لقاء الله، ص 65.
77) رساله لقاء الله، ص 185.
78) هزار و یک کلمه، ج 3، ص 67.
79) ذکر ذاکر، ص 18.
80) هزار و یک نکته، ص 772.
81) خزائن، ص 397.
82) هزار و یک کلمه، ج 1، ص 455.
83) بحار الانوار، ج 17، ص 379.
84) نامه ها و برنامه ها، ص 96.
85) لقاء الله، ص 125.
86) واقعه، 34.
87) نامه ها و برنامه ها، ص 125.
88) نهج البلاغه، صبحی صالح، خطبه 224.
89) در محضر استاد ص 99.
90) انسان و قرآن، ص 134 و 133
91) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2 ص 361.
92) الهی نامه، ص 26.
93) دگرگونی.
94) رساله لقا الله، ص 169.
95) نور علی نور، ص 133.
96) رساله حول الرویه، ص 114.
97) هزار و یک کلمه، ج 1، ص 437.
98) خزائن، ص 555.
99) هزار و یک کلمه، ج 3 ص 446.
100) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2 ص 407.
101) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2 ص 495.
102) رساله امامت، ص 175.
103) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2، ص 494.
104) شریف مرتضی، الغرر و الدرر، چ مصر، ج 1 ص 274.
105) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 1، ص 95.
106) سوره فرقان، آیه 62.
107) ینابع المودة
108) رساله امامت، ص 170.
109) امامت، ص 167و 168.
110) سوره بقره، آیه 195.
111) در آسمان معرفت، ص 168 و 169.
112) گفت و گو، ص 115.
113) گفت و گو، ص 51.
114) گزیده ای از سخنان ایشان در کنگره تجلیل از مقام ادبی علامه، آمل، آذر 1376.
115) هزار و یک نکته، ص 615، نکته 766.
116) وافی، ج 13، ص 97.
117) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2، ص 323.
118) رساله امامت، ص 180.
119) یادمان علامه حسن زاده آملی، ص 75.
120) معرفت نفس دفتر سوم، ص 511.
121) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2 ص 381 و 382.
122) عیون مسائل نفس و شرح آن، ص 535 و 536.
123) رساله امامت، ص 189.
124) وافی، چاپ رحلی، ج 2، ص 15.
125) هزار و یک کلمه، ج 3 ص 467.
126) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2 ص 341و 342.
127) گفت و گو، ص 113.
128) فیض کاشانی، وافی، ص 59 م 1.
129) امامت، ص 118و 119.
130) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2، ص 240.
131) آیا من پروردگارتان نیستم؟ گفتند: آری، هستی؛ اعراف 173.
132) رساله حول الرویة، ص 138.
133) رساله حول الرویة، ص 138.
134) خزائن، ص 351.
135) هزار و یک کلمه، ج 3، ص 271و 272.
136) خزائن، ص 359.
137) رساله امامت، ص 224.
138) عیوم مسائل نفس و شرح آن، ج 2، ص 282و 283.
139) شعراء آیه 227.
140) رساله امامت، ص 225.
141) هزار و یک کلم، ج 1، ص 133.
142) خزائن، ص 476.
143) خزائن، ص 474.
144) هزار و یک نکته، ص 594.
145) رساله امامت، ص 205.
146) رساله امامت، ص 213.
147) بگو (ای پیامبر): خدای من هر گونه عمل زشت را، چه در آشکار و چه در خفاء و گناه و ظلم به ناحق و شرک به خدا را حرام فرموده است ؛ اعراف، 33.
148) ای پیامبر!) تو را حکم شراب و قمار پرسند. بگو: در این دو، گناهی بزرگ است و سودهایی برای مردم؛ ولی گناه آن بیشتر است ؛ بقره، 219.
149) امامت، ص 100 و 101.
150) فص حکمة عصمتیة، حسن زاده آملی، ص 53.
151) نور، آیه 32.
152) رساله امامت، ص 220و 221
153) کتاب نور علی نور، ص 55.
154) جرعه ای حیاتبخش، ص 350و 351 به نقل از مجله حوزه شماره 55 ص 52 و 51.
155) الاعراف، آیه 13.
156) خیر الاثر در رد جبر و قدر، ص 0
157) در آسمان معرفت، ص 234.
158) خیر الاثر در رد جبر، ص 37.
159) هزار و یک نکته، ج 1 و 2، ص 697.
160) اصول کافی، ج 1، ص 72.
161) مجموعه مقالات، ص 174.
162) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 1، ص 81.
163) شرح فصول الحکم، ص 831.
164) رساله حول الرویة، ص 118.
165) سوره اسراء آیه 45.
166) سوره نحل، آیه 108.
167) سوره انعام، آیه 25.
168) سوره جاثیه، آیه 23.
169) نامه ها و برنامه ها، ص 68.

170) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2، ص 71.
171) فص حکمة عصمتیة، حسن زاده آملی، ص 64.
172) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 1، ص 514.
173) مصباح الشریعة، باب نوزدهم.
174) لقاء الله ، ص 222.
175) ثقة الاسلام کلینی رحمة الله علیه، اصول کافی، ج 2، کتاب ایمان و کفر، ص 251 (معرب).
176) مستدرک الوسائل، ج 5، ص 320.

177) توبه، ص 14.

178) گفت و گو، ص 104.

179) گفت و گو، ص 139.
180) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2، ص 367.

181) هزار و یک نکته، ص 701 و 702.
182) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2، ص 506.

183) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2، ص 514 و 515.

184) شاعر بحار، ط کمپانی، ج 10، ص 7 س 33.

185) شرح فص حکمة، ص 124.

186) روزی که گوش و چشم و پوستشان علیه آنان گواهی می دهد.

187) لقاء الله، ص 166.

188) وافی، ص 137 / 14، حدیث دوم، باب رویا.
189) اسراء / 80.
190) مجموعه مقالات، ص 19 و 20.

191) حکمت عملی یا خلاق مرتضوی، ص 189.
192) قرآن و عرفان و برهان از هم جدایی ندارند، ص 20.
193) لقمان /31 12.
194) بقره 2/269.

195) انسان و قرآن ص 118.

196) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2، ص 551.
197) بحار الانوار، ج 19، ص 183.
198) لقاء الله ص 62.

199) سی ماه تمام، مدت حمل و شیر خواری بود؛ احقاف / 15.

200) و مادران بایستی دو سال تمام فرزندان خویش را شیر دهند.؛ بقره / 233.
201) رساله امامت، ص 100- 99.

202) هزار و یک نکته، ص 826.

203) امات ص 138.

204) هزار و یک کلمه، ج 2، ص 342 و 341.
205) سوره محمد، آیه 24.
206) معرفت نفس دفتر سوم، ص 482.

207) کافی، معرب، ج 1، ص 214.
208) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2 ص 231 و 232.
209) ذکر و ذاکر، ص 14.
210) انسان و قرآن، ص 62.

211) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2 ص 231 232.

212) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2 ص 220.

213) امامت، ص 103 و 104.

214) اصول کافی، کتاب فضل علم، باب بدعت ها و رای و قیاس، ح 18.

215) اصول کافی، کتاب فضل علم، باب بدعت ها و رای و قیاس، ح 20 .

216) امامت، ص 115.

217) امامت، ص 71.

218) رساله امات، ص 186.

219) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 1 ص 82.

220) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 1 ص 82.
221) رساله امامت، ص 194.

222) در آسمان معرفت، ص 187.



223) معرفت نفس دفتر سوم، ص 490.

224) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2، ص 445.

225) اصول کافی ، ج 248 / 1.

226) مجموعه مقالات، ص 179 و 180.

227) رساله امامت، ص 200 .

228) انعام /38.

229) امروز (روز عید غدیر خم)، دین شما را به کمال رسانیدم و بر شما نعمت تمام کردم و بهترین آیین را که اسلام است برای شما برگزیدم؛ مائده / 3.

230) بقره / 124.

231) انبیاء / 72 و 73.

232) نزدیک ترین مردم به ابراهیم کسانی هستند که از او پیروی کنند و این پیامبر و امتش که اهل ایمانند، و خدا ولی مومنان است؛ آل عمران، 68.

233) آل عمران / 68.

234) و آنان که به مقام علم و ایمان رسیده اند به ان فرقه بدکار گیوند: شما تا قیامت که هم امروز است، در عالم علم خدا مهلت یافتید؛ روم / 56 .

235) امامت، ص 122- 126.

236) در محضر استاد حسن زاده آملی، ص 63.

237) سوره بقره، آیه 111.

238) در آسمان معرفت، ص 161.

239) در آسمان معرفت، ص 161.

240) عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2 ص 501و 502.
241) رساله حول الرویة، ص 128- 127.

242) قرآن هرگز تحریف نشده، ص 24.

243) نور علی نور، ص 68.

244) رساله امامت، ص 200.

245) مجموعه مقالات، ص 36.

246) در آسمان معرفت، ص 187.