فهرست کتاب


داستانهای عارفانه در آثار استاد علامه آیة الله حسن زاده آملی جلد 2

عباس عزیزی

182- روز شهادت

در حدیثی از رسول خدا صلی اله علیه و آله نقل است که:بعضی از مردم با چهره هایی محشور می شوند که صورت میمون و خوک در مقایسه با آن، زیبا می نماید.و در جایی فرموده است:در قیامت مردم به دو گروه محشور می شوند. گروهی بر مرکب سوارند، و گروهی پیاده و با پای خود و گروهی بر وجه و صورت شان.
سر این مطلب آن است که هر یک از خلق و خوی رذیله و هر هیات زشت و ناپسندی که در نفس تمکن یافته است، صورت نوعی است از انواع حیوانات، و بدنی بدان اختصاص یافته است؛ چون بدن شیر و مانند آن، برای خلق و تکبر و تهور، و روباه برای حیله و نیرنگ، و میمون برای استهزاء و سخریه، و خوک برای آز و شهوت رانی.
گاهی شخصی واحد، متخلق به اخلاق رذیله کثیری است که مراتب متفاوتی دارند؛ پس به حسب آن، در آخرت صورت های حیوانی متفاوت و متعدد می شوند.
خداوند متعال فرموده است:یوم تشهد علیهم سمعهم و ابصارهم و جلو دهم بما کانوا یعملون.(186)(187)

183- شب مردان خدا روز جهان افروز است

وقتی در محضر مبارک استاد، جناب علامه طباطبایی (رضوان الله تعالی علیه) بودم، سخنانی از حالات شبش به میان آورد، و فرمود: هر وقت در روز مراقبت من قوی تر است، مشاهداتی که در شب دارم زلال تر و صاف تر و روشن تر است. کسانی که در سیر و سلوک عرفان عملی، قدم نهاده اند، شکارهایی دارند، و به خصوص در توجهات شبانه مشاهداتی دارند.
در آخر وافی جناب فیض قدس سره، از کافی ثقة الاسلام کلینی به اسنادش از ثامن الائمه علیه السلام روایت شده است که: قال ان رسول الله صلی الله علیه و آله: کان اذا صبح قال لاصحابه: هل من مبشرات؟یعنی به الرویا ، (188)
یعنی رسول الله صلی اله علیه و آله که صبح می کرد، به اصحاب خود می فرمود:آیا خبرهای خوش دارید؟؛ یعنی آیا خواب های خوش دیده اید؟
سیره و روش حضرت رسول اکرم صلی اله علیه و آله این بود، که اصحابش را یعنی یاران و شاگردانش را به سیر و سلوک وا می داشت، و آنان را برای شکار مبشرات، و صید معانی ترغیب و تحریص می کرد، همه انبیاء صلی اله علیه و آله این چنین بودند، همه سفرای الهی، جز تزکیه نفوس بشر و تعلیم و تادیب آنان، و ایصالشان به قرب الی الله، که در حقیقت تخلق به اخلاق الهی، و اتصاف به صفات ربوبی و تادیب به آداب الله است، هدفی دیگر نداشته اند.
این شب مردان خداست که مبشرات دارند، رویای صالح و صادق دارند، آری!
شب مردان خدا، روز جهان افروز است روشنان را به حقیقت شب ظلمانی نیست
باری! کان رسول الله صلی اله علیه و آله به اصحابش فرموده است که:آیا همان طور که حیوانات خودتان را در شب علوفه می دهید، و آنها را در جایی می بندید که خوردند و خوابیدند، شبی را به روز آورده اید، یا شب انسانی داشته اید، که شکارهایی کرده اید و مبشراتی دارید، خداوند سبحان فرمود:و من اللیل فتهجد به نافلة به نافلة لک عسی ان یبعثک ربک مقاما محمودا.(189) (190)

184- شرایط همنشین

از حضرت رسول اکرم صلی اله علیه و آله پرسیدند: با که مجالست کنیم؟
آن بزرگوار فرمود: جالسوا من یذکر کم الله رویته و یزید فی علیکم منطقه و یرغبکم فی الاخرة عمله ؛
با کسی مجالست کنید که دیدار او شما را به یاد خدا آورد، و زبانش بر علم و معرفت شما بیفزاید،اخلاقو اعمالش شما ره به عالم آخرت مشتاق و راغب گرداند.
خلاصه با کسی همنشین شوید که دیدار و گفتار و کردارش شما را به یاد خدا آورد و بر علم معرفت شما بیفزاید و توجه و شوق و عشق به عالم بقا در شما پدید آرد. چون نفس در مثل آیینه ای است با هر که مقابل شود از اخلاق و آثار او نقش می گیرد.
هر که خواهد نقش الهی و رنگ صبغت الله پیدا کند که بزرگ ترین سعادت است، باید با رجال الهی نشیند و با سخنان و نصایح آنان انیس گیرد تا به آن سعادت بزرگ نائل شود و البته مسلم کل است که: علی علیه السلام بزرگ ترین رجال الهی است.
بر شما باد به مطالعه علوم و کلمات و عمل به آیات و دلالات آن بزرگوار تا نقش او در نفوس قدسی شما پدید آید صلوات الله علیه و علی آله المعصومین که آن بزرگوار پند و اندرز و تعلیمات آسمانی اش که عالمی را پر از نور علم و معرفت نموده، همه از قلب مطهر اوست و هر وصف کمالی ذکر فرموده، مصداق اعلی و اتم آن وصف را خویش دارا بوده چنان که خود آن حضرت فرمود:

من امر نکردم شما را به چیزی جز آن که اول خود عمل کردم.
پس انس ومطالعه و مذاکره گفتار حکمت آثار و کلمات قصارش انسان را به کمال انسانیت و اعلی رتبه حکمت و سعادت ابد می رساند و بی شک از هر کتاب حکمت و هر دفتر علم و معرفت حکمتش، کامل تر است و از هر سخن کلامش فصیح و بلیغ تر و بلندی مطالب و علو قدر سخنش افزون است. (191)