فهرست کتاب


داستانهای عارفانه در آثار استاد علامه آیة الله حسن زاده آملی جلد 2

عباس عزیزی

177- گریه پیامبر

معاذبن جبل نزدیک رسول خدا صلی اله علیه و آله در منزل ابو ایوب انصاری نشسته بود، معاذ گفت: ای رسول خدا! درباره قول خدایوم ینفخ فی الصور فتاتون افواجا تا آخر آیات چه می فرمایید؟
حضرت فرمود:ای معاذ! از امری بزرگ پرسیدی.
آنگاه اشک از چشمانش سرازیر شد، آنگاه گفت:ده صنف از امتم گوناگون محشور می شوند، خداوند آنها را از صف مسلمانان جدا کرد و صورت آنها را برگردانید، برخی را بر صورت بوزینه و برخی را بر صورت خوک ها نمود.تا این که فرمود:آنهایی که بر صورت خوکند حرام خورانند.(182)

178- سوالات ناکر و نکیر

شیخ اجل مفید در اوائل المقالات گفته است:اخبار صحیح از پیامبر آمده است که ملائکه بر کسانی که در گورند نازل می شوند، پس از ادیان ایشان می پرسند، و الفاظ اخبار در این باره متقاربند. در برخی از آنها آمده که دو فرشته خدای تعالی هبه نامناکر و نکیر بر میت فرود می آیند و از پروردگارش و پیامبر و امامش می پرسند، پس اگر به درستی جواب داد وی را به فرشتگان نعیم می سپرند، و اگر پاسخ درست نداد به فرشتگان عذاب تسلیمش می کنند.
در برخی اخبار فرمودند:اسم آن دو فرشته ای که بر مومن فرود می آیند، مبشر و بشیر است. و در برخی فرمودند:دو فرشته ای که بر کافر فرود می آیند ناکر و نکیرند؛ زیرا وی انکار حق کرده و آنچه را آن دو فرشته آوردند انکار می کند و از آن بدش می آید. و علت این که دو فرشته مومن مبشر و بشیر نامیده شده اند، این است که آنها از خدای تعالی به رضا و ثواب دائم بشارت می دهند، و این دو اسم لقب آنها نیست، بلکه عبارت از کار آنهاست.(183)

179- کیست مانند تو فرزند کریم الابوین

در بیانام ابیها گوییم: آمده است که: روی فی مقاتل الطابین باسناده الی جعفر بن محمد عن ابیه ان فاطمة کانت تکنی ام ابیها. در عرف محاورات عامه پدر، دخترش را مادر می خواند، و در فارسی به مادرجان و مادر عزیز و مادر گرامی و نظائر آنها صدا می زند، ولکن در بیان حدیث بدین حد عرف عام نباید اکتفاء کرد؛ چنان که باز در در عرف محاورات عامه، اگر دختری پدرش را خدمت کرده است و پذیرایی و پرستاری نموده است گویند: این دختر، درباره پدرش مادری کرده است، و حضرت صدیقه طاهره فاطمه علیه السلام بدین معنی نیز به رسول خدا صلی اله علیه و آله خدمت و زحمت مادری اعمال نموده است. (184)
این کمترین گوید: این وجوه معانی ام ابیها را انکار نداریم، ولکن سخن ما اینست که همانگونه در پیش اشارتی شده است عقل کل و نفس کل اب و ام اند و همه موجودات باذن الله سبحانه از این ابوینه وجود آمده اند؛ در غزلی گفته ام (دیوان ص 208):
کیست مانند تو فرزند کریم الابوین نفس کل مادری و عقل کل او را پدری
حضرت زهرا، مظهر اتم و نفس کل است و بدین تفسیر انفسی اقوم، آن جناب ام ابیها است، تدبر ترشد ان شاء الله تعالی شانه. (185)