فریادگر توحید «نگاهی به زندگی عارف کامل حضرت آیت الله العظمی بهجت »

نویسنده : موسسه فرهنگی انتشاراتی انصاری

سخن ناشر

بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین، والصلاة علی محمد و آله الطاهرین، و اللعن علی اعدائهم اجمعین.
فرزانگان آسمانی و اولیای کم نظیر در پرتو مجاهدت پی گیر به عروجی دست یافته اند که حضرت حق بر حیاتشان سیطره ای ملکوتی و هدایتگر پیدا کرده است، چنان که در حدیث قدسی قرب فرائض و نوافل، فرمود:
و ما تقرب الی عبد بشی ء احب الی مما افترضت علیه، و انه لیتقرب الی بالنافلة حتی احبه. فاذا احببته، کنت سمعه الذی یسمع به، و بصره الذی یبصر به، و لسانه الذی ینطق به، و یده الذی یبطش بها، ان دعانی اجبته، و ان سالنی اعطیته. (1)
هیچ بنده ای به چیزی محبوبتر از انجام واجبات به من تقرب نجست. او پیوسته با انجام مستحبات به من نزدیکی می جوید تا این که او را دوست می دارم، و آن گاه که او را به دوستی گرفتم، گوش او می شوم که بدان می شنود، و چشم او که بدان می نگرد، و زبان او که به آن سخن می گوید. و دست او که بدان می گیرد، اگر مرا بخواند دعای او را اجابت می نمایم، و اگر از من درخواست کند به او عطا می کنم.
و در حدیث معراج در گفتگو با رسول خود صلی الله علیه و آله درباره بنده ای که اعمالش بر پایه خشنودی پروردگار است، فرمود:
و لاستغرقن عقله بمعرفتی، و لاقومن له مقام عقله. (2)
قطعا عقل او را در معرفت خود غرقه می کنم، و خود به جای عقل او قرار می گیرم.
و بدینسان این اولیای بزرگ و اسوه های والا، رسم انسانیت و خدایی زیستن را به انسان می آموزند و سعادت جامعه را تضمین، و زلال جاری معرفت را در کام تشنگان محبوب جایی می سازند.
نوشته ای که فرا روی شماست، شرحی مختصر و در حد توان از حالات و ابعاد زندگی پیر فرزانه عابدان و صالحان، و باقی مانده ای از تبار عارفان: حضرت آیت الله العظمی بهجت - که سایه اش مستدام باد - و پاسخی است به نیاز روزافزون و عطش ره پویانی که استعدادهای مذهبی را در خود بیشتر جستجو می کنند.
مجموعه ای که پیش روی شماست، فراهم آمده موسسه تحقیقاتی فرهنگی اهل بیت علیهم السلام، با همکاری حجة الاسلام جناب آقای کرمی نژاد است که اکنون پس از ویرایش مجدد، اصلاح و بررسی، و برخی اضافات توسط شاگردان آن عارف والا مقام، تقدیم می گردد.
امید که شرح حال این عارف فرهیخته، روشنگر جامعه باشد، و ما را توشه ای برای روز بی توشه.
جمالت آفتاب هر نظر باد - ز خوبی روی خوبت خوبتر باد
به جان، مشتاق روی توست حافظ - تو را بر حال مشتاقان نظر باد
اما نکاتی که توجه به آن در سرآغاز این نوشتار ضروری است، عبارتند از:
1 - در سراسر این نوشته ماخذ برخی مطالب ذکر نشده است. و علت نیز آن است که عده ای از اشخاصی که با آن ها مصاحبه شده یا از آن ها برای نگارش این دفتر یاری جسته ایم و یا نکاتی را یادداشت کرده و منت نهاده و در اختیار گذاشته اند، راضی به یادآوری نامشان نبودند. این پاکی و صداقت بزرگواران که حتی نخواستند نامشان یاد شود، خود نورانیتی به این نوشته بخشیده است و عمق تاثیرگذاری این نکات ارزشمند از شخصیت خدایی عالم بالله آیت الله العظمی بهجت را بیشتر نموده اند. خداوند خود از همه آن بزرگواران، سپاسگزاری کند و ما نیز صمیمانه تقدیر می نماییم، و هو الشکور.
2 - همه مطالبی که در این جا بدون نام یا با آدرس ذکر شده، سعی بلیغ به کار رفته تا از اشخاص مورد اطمینان و با ورع و فضیلت نقل شود ؛ بدینسان در نظر دوستانی که در جمع آوری این شخصیت نامه تلاش کرده اند همه آن چه آمده یقینی و مطابق با واقع است و از خدای سبحان خواهانیم خطاهای احتمالی را بر ما روشن سازد، بمنه و کرمه.
3 - در فراهم آمدن و تدوین، تصحیح و ویرایش مجدد این شرح حال، تلاش فراوانی در نظم مطالب صورت گرفته است، ولی قطعا خالی از عیب نخواهد بود و ما نیز چنین اعتقادی نداریم. به خصوص که جستجو در زندگی این گونه شخصیتهای شهرت گریز همیشه موفق نیست ؛ زیرا:
آن که را اسرار عشق آموختند - مهر کردند و دهانش دوختند
در پایان، آرزو می کنیم که این بضاعت مزجاة مورد پذیرش خدای سبحان، و خشنودی اولیای او به ویژه حضرت حجت بن الحسن العسکری - ارواحنا لتراب مقدمه الفداء - گردد، و روشنگر راه سالکان طریق الی الله. و هو الهادی.
موسسه فرهنگی انتشاراتی انصاری
فصل اول
زندگانی عارف کامل
آیت الله العظمی بهجت
فصلی بگشا که وصف رویت باشد - آغازگر طره مویت باشد
طومار علوم و فلسفه درهم پیچ - یارا، نظری که ره به سویت باشد
دیوان امام خمینی قدس سره، ص 205
بخش اول: زندگینامه علمی

ولادت

شیخ سالکان راه دوست و قهرمان عرصه توحید، عارف بی بدیل و فرزانه کم نظیر، جمال سالکان حضرت آیت الله العظمی آقای حاج شیخ محمد تقی بهجت فومنی - دام ظله - در اواخر سال 1334 هجری قمری در شهر فومن از استان گیلان در خانواده ای مذهبی و با تقوا چشم به جهان گشود.
پدر ایشان کربلایی محمود بهجت از افراد معتمد شهر بود. وی علاوه بر اشتغال به کسب و کشاورزی، عبا بر دوش بر پیشخوان مغازه خود می نشست، و به حل و فصل امور مردم اهتمام می ورزید. و از آن جا که مورد اطمینان مردم بود گواه قباله ها و اسناد قرار می گرفت. وی فردی خوش ذوق و اهل ادب بود، و به جهت علاقه شدید به اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام، شعرهای روان و سوزگستری در مراثی اهل بیت به ویژه اباعبدالله الحسین علیه السلام و شهدای کربلا سروده و برای مداحانی که از شهر یا قصبات مجاور می آمدند نسخه نویسی می نمود. و اینک بعد از گذشت نیم قرن، هنوز سروده های ایشان در آن سامان زبانزد مداحان و اهل منبر می باشد. (3)
هنوز شانزده ماه از عمرش نگذشته بود که مادرش را از دست می دهد (4) و از همان کودکی طعم یتیمی را می چشد، مانند اغلب کسانی که به مقامی در نزد خداوند رسیده اند، تا درسختی ها آزموده شود و لیاقت وارستگی را بیابد.

رهایش کنید؟! ایشان پدر محمد تقی است

دست هدایتگر حق در راه تربیت انسانهای الهی، و زمینه سازی رشد و تکامل آنان، تدبیری زیبا و بدیع دارد. و از این زیباییهای عبرت آموز در زندگی شیخ عارفان آیت الله بهجت - دام ظله - کم نیست. از جمله آن عنایتهای خداوندی، حکایتی گویا از ایام جوانی پدر حضرت آیت الله بهجت نقل شده که در پی می آید.
پدر ایشان در سن حدود 17 سالگی بر اثر بیماری وبا در بستر بیماری می افتد و حالش چنان بد می شود که امید زنده ماندن او از بین می رود. در آن حال پدر آیت الله بهجت می گوید: ناگهان شنیدم که کسی می گفت:
با ایشان کاری نداشته باشید ایشان پدر محمد تقی است.
در آن حال، به خواب می رود و چنین تصور می شود که مرده است، اما بعد از مدتی از خواب بیدار می شود و کم کم حالش رو به بهبودی می گذارد و سلامتی کامل خود را به دست می آورد.
پس از گذشت چند سال از آن ماجرا تصمیم به ازدواج می گیرد. در آن موقع همه آن حال و حکایت از یادش می رود.
پس از ازدواج، اولین فرزندش را مهدی نام می گذارد. فرزند دوم دختر می شود و پسر سوم را محمد حسین نام می نهد، و با تولد چهارمین فرزند به یاد آن صدای ایام بیماری می افتد و به همین علت نام پسرش را محمد تقی می گذارد، اما خداوند سرنوشتی غیرقابل تصور برای این چهارمین کودک تقدیر کرده بود، او در همان کودکی در حوض آب می افتد و از دنیا می رود.
چون خداوند پنجمین فرزند را به ایشان می دهد بار دیگر نامش را محمد تقی می گذارد و او پس از رشد و شکوفایی و پیمودن راه معرفت، شیخ عارفان و فروغ تابناک اندیشه های معرفتی در زمان ما، حضرت آیت الله العظمی حاج شیخ محمد تقی بهجت می گردد.(5)