فهرست کتاب


نگاهی بر زندگی دوازده امام (علیهم السلام)

علامه حلی‏ ترجمه و پاورقی از:محمد محمدی اشتهاردی‏

چند نمونه از روایات علائم ظهور

1 - (سیف بن عمیره می گوید: نزد ابوجعفر، منصور دوانیقی (دومین خلیفه عباسی) بودم، آغاز به سخن نمود و به من گفت: ای سیف بن عمیره! ناگزیر از آسمان به نام مردی از فرزندان ابوطالب، ندا شود.
گفتم: تو این حدیث را نقل می کنی؟!
گفت: سوگند به کسی که جانم در دست اوست! به گوش خودم شنیده ام.
گفتم: من این حدیث را تاکنون نشنیده بودم!.
گفت: ای سیف! این سخن، حق است و وقتی که ندایی از آسمان آمد ما نخستین کسی هستیم که به آن پاسخ مثبت می دهیم بدان که این ندا به نام یکی از پسر عموهای ماست.
گفتم: از فرزندان حضرت فاطمه (سلام الله علیها).
گفت: آری، ای سیف!
اگر من این سخن را از شخص محمد بن علی (امام باقر (ع)) نشنیده بودم، اگر همه مردم روی زمین به من می گفتند، نمی پذیرفتم، ولی محمد بن علی (امام باقر (ع)) گوینده این سخن است.
2 - (عبدالله بن عمیر می گوید: رسول خدا (ص) فرمود: (روز قیامت برپا نمی شود تا وقتی که مهدی از فرزندان من خروج کند و او خروج نمی کند تا اینکه شصت نفر کذاب، که همه آنان می گویند: من پیغمبر هستم.
3 - (ابوحمزه ثمالی می گوید: به امام باقر (ع) عرض کردم: خروج سفیانی(197) از امور حتمی است؟
فرمود: (آری و ندای آسمانی از امور حتمی است، و طلوع خورشید از مغرب، از امور حتمی است و اختلاف بین بنی عباس در سلطنت از امور حتمی است و کشته شدن (نفس زکیه حتمی است. و خروج قائم (ع) از آل محمد (ص) حتمی است.
گفتم: ندای آسمانی چگونه است.
فرمود: در آغاز روز، منادی از آسمان ندا می کند:
(الا ان الحق مع علی و شیعته؛ آگاه باشید، حق با علی (ع) و شیعیان اوست.
سپس در آخر روز، در زمین ندا می شود:
(الا ان الحق مع عثمان و شیعته؛ آگاه باشید حق با عثمان و پیروان اوست.
در این هنگام رهروان راه باطل به شک می افتند.
4 - (ابی خدیجه می گوید: امام صادق (ع) فرمود: (قائم (ع) خروج نمی کند تا دوازده نفر از بنی هاشم قبل از او می آیند و هرکدام از آنان، مردم را به سوی (امامت) خود دعوت می نماید.
5 - امیر مؤمنان علی (ع) فرمود: (در آستانه ظهور قائم (ع) مرگ سرخ و مرگ سفید به وجود می آید و ملخهایی که همانند رنگ خون، قرمز هستند در فصل و در غیر موقع، آشکار می شوند، اما مرگ سرخ عبارت از کشتن با شمشیر است و اما مرگ سفید، عبارت از بیماری طاعون می باشد.
6 - (جابر جعفی می گوید: امام باقر (ع) فرمود: (در زمین قرار گیر و دست و پایت را حرکت مده تا نشانه های (ظهور) را که برای تو می گویم بنگری، ولی گمان ندارم عمر تو کفاف کند و تو به آن زمان برسی (مقداری از آن نشانه ها عبارتند از:) اختلاف بنی عباس، ندای آسمانی، فرو رفتن قریه ای از قریه های شام به نام (الجابیه، ورود ترکها به جزیره، ورود رومیان به رمله، اختلاف و کشمکش بسیار در همه نقاط زمین تا اینکه شام ویران گردد و علت خرابی آن، جمع شدن سه گروه دارای سه پرچم در آن است که عبارتند از: 1 - پرچم اصهب 2 - پرچم ابقع 3 - پرچم سفیانی.
7 - (ابوبصیر می گوید: از امام صادق (ع) شنیدم که این آیه را خواند:
ان نشأ ننزل علیهم من السماء آیة فظلت اعناقهم لها خاضعین.(198)
(اگر ما اراده کنیم (می توانیم) از آسمان برای آنان نشانه ای نازل می کنیم که گردنهایشان در برابر آن خاضع گردد.
سپس فرمود: (به زودی خداوند این نشانه را برای آنان می فرستد.
عرض کردم: برای چه کسی می فرستد؟.
فرمود: (برای بنی امیه و پیروان آنان.
گفتم: آن نشانه چیست؟
فرمود: (توقف خورشید از آغاز ظهر تا وقت عصر. و دیده شدن سینه و صورت مردی در قرص خورشید که حسب و نسبش معلوم باشد و اینها در زمان سفیانی رخ می دهد و در این هنگام، سفیانی و پیروانش نابود می شوند.
8 - (سعید بن جبیر (مفسر عالیقدر شیعه) می گوید: در آن سالی که حضرت مهدی (ع) در آن قیام می کند، 24 روز باران می آید و آثار و برکات باران در آن سال آشکار می گردد.
9 - (ثعلبه ازدی می گوید: امام باقر (ع) فرمود: (دو نشانه، قبل از ظهور قائم (ع) پدید می آید:
1 - گرفتن خورشید در نیمه ماه رمضان.
2 - گرفتن ماه در آخر همان ماه.
عرض کردم: کسوف خورشید در آخر ماه رمضان و خسوف ماه در نیمه ماه می باشد؟
فرمود: (من به آنچه می گویم آگاهتر هستم و این دو حادثه، نشانه ای است که از زمان هبوط آدم (ع) تا حال اتفاق نیفتاده است.
10 - (محمد بن مسلم می گوید: از امام صادق (ع) شنیدم فرمود: (پیش از ظهور قائم (ع) از سوی خدا، بلا و آزمایش به وجود می آید.
عرض کردم: فدایت شوم! آن بلا چیست؟ این آیه را خواند:
و لنبلونکم بشی ء من الخوف و الجوع و نقص من الاموال و الانفس والثمرات...(199)
(قطعاً همه شما را با چیزی از ترس، گرسنگی، زیان مالی و جانی و کمبود میوه ها آزمایش می کنیم.
سپس (معنای آیه را توضیح داد و) فرمود: ترس از شاهان بنی فلان (بنی عباس) گرسنگی از گرانی قیمتها و کمبود اموال، از کساد و رکود تجارت و بهره اندک از آن و کاهش میوه ها و محصول به خاطر خشکی زمین و کمی برکت میوه ها.
سپس دنبال آیه فوق را خواند: (و بشر الصابرین)؛ (و به صابران مژده بده مژده از اینکه در آن هنگام، حضرت قائم (ع) به زودی خروج کند.(200)
11 - (منذر جوزی می گوید: از امام صادق (ع) شنیدم فرمود: (مردم در آستانه قیام حضرت قائم (ع) از گناه دست می کشند به خاطر آتشی که در آسمان آشکار شود، و سرخی ای که سراسر صفحه آسمان را فرا گیرد و فرو رفتن زمین در بغداد و در بصره و خونریزی و خرابی خانه ها در بصره و نابودی مردم آن و ترس همگانی بر عراق که مردمش را پریشان و نگران کند.

سال و روز قیام قائم (ع)

در مورد آن سالی که حضرت قائم (ع) قیام می کند و همچنین در مورد روز قیام نیز روایاتی نقل شده است، به عنوان نمونه:
1 - (ابوبصیر می گوید: امام صادق (ع) فرمود: (حضرت قائم قیام نمی کند مگر در سال طاق مانند: سال یک، سه، پنج، هفت و نه.
2 - نیز (ابوبصیر می گوید: امام (ع) فرمود: (در شب بیست و سوم (ماه رمضان) به نام قائم (ع) ندا داده می شود (اعلام می گردد) و در روز عاشورا قیام می کند و آن روزی است که امام حسین (ع) در آن کشته شد، گویی اکنون آن حضرت را در روز شنبه، دهم محرم می نگرم که بین حجرالاسود و مقام ابراهیم (کنار کعبه) ایستاده و جبرئیل در سمت راست او ندا می کند: (البیعة لله؛ بیعت برای خدا (که صدای او به همه جهانیان می رسد).
پس پیروان آن حضرت از همه نقاط زمین، به سوی او رهسپار می گردند و زمین برای آنان پیچیده می شود (و در نتیجه آنان زودتر به محضر آن بزرگوار می رسند) و با آن حضرت بیعت می نمایند و خداوند به وسیله او سراسر زمین را پر از عدل و داد می کند، همانگونه که پر از ظلم و ستم شده بود.

حرکت حضرت مهدی (ع) از مکه به کوفه

از روایات استفاده می شود که حضرت مهدی (ع) پس از ظهور، از مکه حرکت می کند تا به کوفه می آید و در قسمت بلندیهای کوفه استقرار می یابد و از آنجا لشکرهای خود را به شهرها و اطراف گسیل می دارد، به عنوان نمونه:
1 - (ابوبکر حضرمی می گوید: امام باقر (ع) فرمود: (گویا قائم (ع) را می نگرم که از مکه با پنج هزار فرشته به سوی نجف کوفه، حرکت کرده در حالی که جبرئیل در سمت راست او و میکائیل در سمت چپ او و مؤمنان پیش رویش هستند و آن حضرت لشکرهای خود را به سوی شهرها و اطراف می فرستد.
2 - (عمرو بن شمر از امام باقر (ع) نقل می کند که نزد امام باقر (ع) از حضرت مهدی (ع) سخن به میان آمد، فرمود: (آن حضرت وارد کوفه می گردد و در آنجا سه پرچم (و سه گروه) وجود دارد که هرکدام پرچم خود را به اهتزاز درآورده، همه آنان گروه واحد شده و در خط آن حضرت قرار می گیرند، او در مسجد کوفه، بالای منبر می رود و سخنرانی می کند، آنچنان از مردم گریه بلند می شود که بر اثر صدای گریه، کلام امام را نمی فهمند، وقتی که جمعه دوم می شود، مردم از آن حضرت می خواهند که نماز جمعه را اقامه کند و با او نماز جمعه را بخوانند، حضرت دستور می دهد که در سرزمین نجف، نقشه ای به نام مسجد مشخص کنند. آنگاه در آنجا با مردم، نماز جمعه را اقامه می کند.
سپس دستور می دهد، نهری از پشت کربلا تا نجف، احداث نمایند به طوری که آب در نجف فراوان گردد و بر دهانه آن نهر، پلها و آسیابها بسازند که گویی پیرزنی را می نگرم زنبیل گندم بر سر گرفته و به آن آسیابها می برد تا به طور رایگان به آرد تبدیل کند.
3 - (صالح بن ابی اسود می گوید: در محضر امام صادق (ع) سخن از مسجد سهله (نزدیک کوفه) به میان آمد، فرمود: (انه منزل صاحبنا اذا قدم باهله؛ آن مسجد، منزل صاحب ما (حضرت مهدی (ع)) است، آنگاه که با اهل خانه اش به آنجا آید.
4 - (مفضل بن عمر می گوید: از امام صادق (ع) شنیدم، فرمود: (هنگامی که قائم آل محمد (ص) قیام کند؛ در پشت کوفه، مسجدی بسازد که دارای هزار در است و وسعت شهر به قدری زیاد می شود که خانه های کوفه به نهرهای کربلا، متصل می گردد.