فهرست کتاب


نگاهی بر زندگی دوازده امام (علیهم السلام)

علامه حلی‏ ترجمه و پاورقی از:محمد محمدی اشتهاردی‏

ویژگیهای زندگی حضرت مهدی (ع)

مقام امامت بعد از امام حسن عسکری (ع) به پسرش (حضرت مهدی (ع)) همنام و هم کنیه رسول خدا (ص) رسید و امام حسن عسکری (ع) در ظاهر و باطن، فرزندی جز او (یعنی حضرت مهدی (ع)) نداشت و او را غایب و مخفی، بجای گذارد. (چنانکه در قسمت آخر حالات امام حسن عسکری (ع) خاطرنشان شد).
حضرت مهدی (ع) در شب نیمه شعبان سال 255 هجری (در شهر سامرا) به دنیا آمد، مادرش (ام ولد بود به نام (نرجس (دختر یشوعا از ذریه شمعون یکی از حواریون حضرت عیسی (ع) بود) حضرت مهدی (ع) هنگام وفات پدرش، پنج سال داشت، خداوند به او در همان سن و سال، حکمت و مقام قضاوت را عنایت فرمود و او را نشانه و حجت جهانیان قرار داد، خداوند به او (در کودکی) حکمت آموخت چنانکه به حضرت یحیی (ع) در زمان کودکی حکمت آموخت.(179)
و نیز خداوند مقام امامت را به حضرت مهدی (ع) در کودکی عنایت کرد.
چنانکه به حضرت عیسی (ع) در آن هنگام که در گهواره بود، مقام نبوت عطا فرمود.(180)
در مورد امامت امام مهدی (ع) قبل از تولدش، از رسول خدا (ص) تصریح شده بود چنانکه مسلمانان، آن را می دانستند و بعد از رسول خدا (ص) امیر مؤمنان علی (ع) به امامت آن حضرت تصریح فرموده است و همچنین امامان معصوم (علیهم السلام) یکی پس از دیگری، تا پدرش امام حسن عسکری (ع) به امامت او تصریح کرده اند(181) و پدر بزرگوارش امام حسن عسکری (ع) نزد افراد مورد وثوق و خواص شیعیانش، تصریح به امامت آن بزرگوار نموده است.
و اخبار و روایات در مورد غیبت و پنهان شدنش و همچنین در مورد حکومت جهانیش، قبل از تولد و پنهان شدنش به طور مستفیض (بسیار) از ائمه اهل بیت (علیهم السلام) نقل شده است و در میان امامان (علیهم السلام) اوست که صاحب شمشیر است و به حق قیام می کند و همه در انتظار تشکیل دولت ایمان (حکومت اسلامی جهانی او) بسر می برند.

غیبت صغرا و غیبت کبرا

حضرت مهدی (ع) قبل از ظهور، دارای دو غیبت است:
الف: غیبت طولانی؛ که طولانی تر از غیبت (یعنی پنهانی) دیگر است، چنانکه روایاتی به این معنا آمده است.
ب: غیبت کوتاه: که از زمان تولد آن حضرت شروع شده و تا آن زمان که سفارت و نیابت خاصه سفیران و واسطه های او قطع شد، ادامه یافت (از سال 260 تا 329 هجری حدود هفتاد سال).
غیبت طولانی او بعد از غیبت کوتاه، شروع می شود و ادامه می یابد و در پایان آن، حضرت مهدی (ع) ظهور کرده و قیام به شمشیر می نماید.(182)
خداوند در قرآن می فرماید:
و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم ائمة و نجعلهم الوارثین و نمکن لهم فی الارض و نری فرعون و هامان و جنودهما منهم ما کانوا یحذرون.(183)
(اراده ما بر این قرار گرفته است که به مستضعفین نعمت بخشیم و آنان را پیشوایان و وارثین روی زمین قرار دهیم و حکومتشان را پابرجا سازیم و به فرعون و هامان و لشکریان آنان، آنچه را بیم داشتند از این گروه نشان دهیم.
و در مورد دیگر می فرماید:
و لقد کتبنا فی الزبور من بعد الذکر ان الارض یرثها عبادی الصالحون.(184)
(ما در زبور (کتاب داوود) بعد از ذکر (تورات) نوشتیم که بندگان صالح من وارث (حکومت) زمین خواهند شد.
رسول خدا (ص) فرمود: (قطعاً روزها و شبها نگذرد و جهان پایان نیابد تا اینکه خداوند از خاندان من مردی را برانگیزد که او همنام من است، سراسر زمین را پر از عدل و داد کند، همانگونه که پر از ظلم و جور شده است.

دلیل عقل بر صدق امامت حضرت مهدی (ع)

یکی از دلایل، دلیل عقل است و عقل با استدلال صحیح حکم می کند که در هر زمانی حتماً نیاز به وجود امام معصوم (از گناه و خطا) است که کامل باشد و در علوم و احکام، نیاز به کسی نداشته باشد؛ زیرا محال است برای مکلفین، زمانی وجود داشته باشد که آنان دارای حجتی نباشند تا در پرتو او به صلاح نزدیک شوند و از تباهی دور گردند و همه مستضعفان (آنان که دستشان به جایی نمی رسد و مظلوم واقع شده اند) نیاز به کسی دارند که ستمگران و جنایتکاران را تأدیب کند، سرکشان را از نافرمانی به راه راست سوق دهد و آنان را از طغیان باز دارد، آموزگار نادان و هشیار کننده غافلان و ترساننده گمراهان و برپا دارنده حدود الهی و رساننده احکام باشد، صاحبان اختلاف و ستیزه جویان را از دیگران جدا سازد، نصب کننده فرمانروایان، نگهبان مرزها از گزند دشمن، حافظ اموال، پاسدار اساس اسلام باشد، مردم را در جمعه ها و عیدها به گرد هم آورد.
و دلایل استوار، ثابت می کند که چنین فردی با این ویژگیها، باید از هرگونه لغزش، معصوم باشد؛ زیرا او به اتفاق (آراء) از امام، بی نیاز است و چنین شخصی بدون شک، باید، دارای مقام عصمت باشد و قطعاً چنین فرد ممتازی باید با تصریح (پیامبر و امامان) ثابت گردد و دارای معجزات و نشانه های صدق باشد، تا او را از دیگران جدا نموده و مشخص گرداند.
و این اوصاف و ویژگیها در هیچ کس وجود نداشت، جز در آن کسی که اصحاب امام حسن عسکری (ع) امامت او را بعد از امام حسن عسکری (ع) ثابت کردند و او پسر آن حضرت است که حضرت مهدی (ع) می باشد چنانکه گفتیم و این دلیل عقلی یک اصل پابرجایی است، که با وجود آن نیازی به روایات و نصوص و تعداد اخبار نیست؛ زیرا خود این دلیل عقلی، امامت آن حضرت را ثابت می کند.
البته روایات بسیاری نیز وارد شده که به امامت فرزند امام حسن عسکری (ع) صراحت دارند و این روایات آنچنان است که هیچ عذری باقی نمی گذارد و این بنده به خواست خدا، به ذکر قسمتی از آن روایات با کمال اختصار - همچون سابق - می پردازم.