فهرست کتاب


نگاهی بر زندگی دوازده امام (علیهم السلام)

علامه حلی‏ ترجمه و پاورقی از:محمد محمدی اشتهاردی‏

ویژگیهای زندگی امام صادق (ع)

جعفر بن محمد، امام صادق (ع) در میان برادرانش جانشین و وصی پدرش بود و بعد از پدر، عهده دار مقام امامت گردید. او از نظر فضایل، برترین آنان بود و در مقام و منزلت در نزد شیعه و سنی از همه برادرانش، برتر و بلندمقام تر و نامدارتر بود. و به قدری از علوم او نقل کرده اند که در همه جا پخش شده و از مسافر و غیر مسافر از گفتار آن حضرت بهره مند می شدند و آن اندازه که علما و دانشمندان از او نقل حدیث کرده اند، از هیچکس از افراد خاندان آن حضرت، آن اندازه نقل نکرده اند و راویان و اهل آثار، به قدری که از او بهره مند شده اند از دیگران بهره مند نشده اند، چرا که دانشمندان حدیث شناسی که نام راویان مورد اطمینان از علوم آن حضرت را برشمرده اند - با همه اختلاف در عقیده و گفتار - به (چهار هزار نفر می رسد و دلایل صدق امامت امام صادق (ع) آنچنان آشکار است که قلبها را حیران کرده و زبان دشمن را از اشکال تراشی و خرده گیری لال نموده است. امام صادق (ع) به سال 83 هجرت (17 ربیع الاول) در مدینه چشم به جهان گشود و در (25) ماه شوال، سال 148 هجری در سن 56 سالگی به شهادت رسید.
قبر شریفش در قبرستان بقیع (واقع در مدینه) در کنار قبر پدر و جد و عمویش امام حسن مجتبی (ع) می باشد. مادرش (ام فروه نام داشت که دختر قاسم بن محمد بن ابوبکر است.
آن حضرت 34 سال امامت کرد، پدرش امام باقر (ع) او را وصی خود قرار داد و به طور آشکار، به امامت او تصریح کرد.

دلایل امامت امام صادق (ع)

1 - (ابوالصباح کنانی می گوید: روزی امام باقر (ع) به پسرش امام صادق (ع) نگاه کرد و فرمود: آیا این شخص را می نگرید؟ این شخص از کسانی است که خداوند در شأن آنان فرموده است:
و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم ائمة و نجعلهم الوارثین.(154)
(اراده ما بر این قرار گرفته که به مستضعفین نعمت بخشیم و آنان را پیشوایان و وارثین روی زمین قرار دهیم.
2 - (جابر بن یزید جعفی می گوید: از امام باقر (ع) درباره امام صادق (ع) سؤال شد، فرمود: (سوگند به خدا او قیام کننده آل محمد (ص) است.
3 - (علی بن حکم از طاهر (یکی از یاران امام باقر) نقل می کند که گفت: من در حضور امام باقر (ع) بودم، جعفر (امام صادق) به پیش آمد، امام باقر (ع) فرمود: (هذا خیر البریة؛ این شخص (از) برترین آفریدگان است.(155)
4 - در (حدیث لوح (که قبلا در شرح حال امام سجاد و امام باقر (علیهماالسلام) ذکر شد که از طرف خداوند به پیامبر (ص) رسیده و توسط جابر بن عبدالله انصاری به امام باقر (ع) نقل یافته) تصریح به امامت امام صادق (ع) بعد از پدرش، شده است.
5 - و همچنین دلایل عقلی (که قبلا ذکر شد) بیانگر صدق امامت آن حضرت است؛ زیرا به حکم عقل، امام باید برترین فرد امت باشد و امام صادق (ع) برترین فرد بود؛ چون برتری او در علم و زهد و عمل، بر همه مردم و بر برادران و پسرعموهایش آشکار بود.
و نیز به حکم عقل، امامت برای کسی که دارای مقام عصمت، همچون عصمت پیامبران نیست، باطل و بی اساس است و همچنین کسی که در علم و دانش، کامل نیست شایستگی مقام امامت را ندارد.
و پرواضح بود که مدعیان امامت در عصر آن حضرت، نه دارای مقام عصمت بودند و نه به کمال علم در جهت دین رسیده بودند و همین مطلب دلیل انحصار امامت به وجود امام صادق (ع) می باشد؛ زیرا در هر زمانی به وجود امام معصوم (رهبری که گناه و اشتباه نکند) نیاز است، طبق آنچه که قبلا ذکر شد.
6 - و نیز معجزاتی که مطابق نقل راویان به وسیله امام صادق (ع) بروز کرده، بیانگر صدق امامت او و حقانیت اوست و حاکی از بطلان ادعای دیگر مدعیان امامت می باشد.

به عنوان نمونه

(ابوبصیر می گوید: (به مدینه رفتم و با کنیزک خود همبستر شدم، سپس از خانه بیرون آمدم که به حمام (برای غسل جنابت) بروم، عده ای از دوستان را دیدم که به دیدار امام صادق (ع) می روند، ترسیدم که آنان از من پیشی گیرند و من توفیق دیدار آن حضرت را نداشته باشم لذا با آنان (در حال جنابت) به راه افتادم تا به محضر امام صادق (ع) رسیدیم، وقتی در برابرش قرار گرفتم، نگاهی به من کرد و فرمود:
(ای ابابصیر! آیا نمی دانی که برای شخص جنب روا نیست به خانه های پیامبران یا به خانه های فرزندان پیامبران بروند؟!
شرمگین شدم و عرض کردم: (ای فرزند رسول خدا (ص) جمعی از دوستان به محضر شما می آمدند آنان را ملاقات کردم دیدم اگر با آنان به خدمت شما نیایم، از دیدار شما محروم خواهم شد و دیگر هرگز چنین کاری نمی کنم، سپس از محضر آن حضرت بیرون آمدم.
و روایات بسیاری مانند روایت فوق نقل شده که بیانگر معجزات و اخبار آن حضرت از غیب است که ذکر آنها در اینجا به طول می انجامد و در اینجا به همین مقدار اکتفا می شود.