فهرست کتاب


نگاهی بر زندگی دوازده امام (علیهم السلام)

علامه حلی‏ ترجمه و پاورقی از:محمد محمدی اشتهاردی‏

حل یک مسأله ریاضی

(عبدالرحمن بن حجاج می گوید: از ابن ابی لیلی شنیدم که می گفت: امیر مؤمنان علی (ع) در حادثه ای قضاوت عجیبی کرد که بی سابقه است و آن اینکه:
دو نفر مرد در مسافرت، با هم رفیق شدند، هنگام غذا در محلی نشستند تا غذا بخورند، یکی از آنان پنج گرده نان از سفره خود بیرون آورد و دیگری سه گرده نان، در آن هنگام مردی از آنجا عبور می کرد او را دعوت به خوردن غذا کردند، او نیز کنار سفره آنان نشست و از آن غذا خوردند، مرد رهگذر پس از خوردن غذا و هنگام خداحافظی، هشت درهم به آنان داد و گفت: این هشت درهم را به جای آنچه خوردم به شما دادم و از آنجا رفت، آن دو نفر در تقسیم پول نزاع کردند، صاحب سه نان می گفت: نصف هشت درهم مال من است و نصف آن مال تو. ولی صاحب پنج نان می گفت: پنج درهم آن مال من است و سه درهم آن مال تو است. آنان نزاع و کشمکش خود را نزد علی (ع) آوردند و داوری را به او واگذار نمودند. علی (ع) به آنان فرمود: (نزاع و کشمکش در اینگونه امور، از فرومایگی و پستی است، صلح و سازش بهتر است، بروید سازش کنید.
صاحب سه نان گفت: (من راضی نمی شوم مگر به آنچه حقیقت است و شما در این باره قضاوت به حق کنید.
امیر مؤمنان علی (ع) فرمود: (اکنون که تو حاضر به سازش نیستی و حقیقت را می خواهی، بدانکه حق تو از آن هشت درهم، یک درهم است.
او گفت: (سبحان الله! چطور، حقیقت اینگونه است؟!.
حضرت علی (ع) فرمود: (اکنون بشنو تا توضیح دهم: آیا تو صاحب سه نان نبودی؟.
او گفت: چرا من صاحب سه نان هستم؟.
علی (ع) فرمود: (رفیق تو صاحب پنج نان است؟.
او گفت: آری. علی (ع) فرمود: (بنابراین، این هشت نان، 24 قسمت (با توجه به سه نفر خورنده) می شود(123) تو (صاحب سه نان) هشت قسمت نانها را خورده ای و رفیق تو نیز هشت قسمت را خورده و مهمان نیز هشت قسمت را خورده است و چون آن مهمان هشت درهم به شما دو نفر داده، هفت درهم آن مال رفیق تو (صاحب پنج نان) است و یک درهم آن مال تو (صاحب سه نان) است.
آن دو مرد در حالی که حقیقت مطلب را دریافتند، از محضر علی (ع) رفتند.

فضایل و معجزات علی (ع)

اخبار علی (ع) از آینده

آیات روشن خدا در شأن علی (ع) ویژگیهایی که خداوند مخصوص علی (ع) نموده و معجزه هایی که از او دیده شده دلیل بر صدق امامت او و وجوب پیروی از او و تثبیت حجت بودن آن حضرت می باشد اینگونه آیات و معجزات از جمله رویدادهای ویژه ای است که خداوند، پیامبر و رسولان خود را به وسیله آنها از دیگران امتیاز بخشید و آنها را نشانه های صدق آنان قرار داد.
قسمتی از این آیات و نشانه ها در مورد امیر مؤمنان علی (ع) از روایات بسیار به دست می آید، مانند اینکه آن حضرت از حوادث آینده خبر می داد، با اینکه کاملا آن حوادث پوشیده بودند و یا اصلا در وقت خبر دادن وجود نداشتند و بعد دیده می شد که خبر او کاملا مطابق آن است که خبر داده بود و این موضوع از روشنترین معجزات پیامبران (علیهم السلام) بوده آیا به گفتار خداوند در قرآن توجه ندارید که حضرت عیسی (ع) را با اعطای معجزات روشن و نشانه های عجیب که دلالت بر صدق نبوت او داشت مجهز کرد به طوری که حضرت مسیح (ع) به امت خود می گفت: ...وانبئکم بما تأکلون و ما تدخرون فی بیوتکم...(124)
(و از آنچه می خورید و در خانه خود ذخیره می کنید به شما خبر می دهم.
و نظیر آن را که از نشانه های شگفت انگیر صدق پیامبر اسلام (ص) است، در مورد پیامبر اسلام (ص) قرار داد از جمله: پیامبر (ص) از پیروزی رومیان بر ایرانیان، قبل از چند سال از وقوع آن خبر داد بر اساس وحی قرآنی که در آغاز سوره روم آمده است:
الم غلبت الروم فی ادنی الارض و هم من بعد غلبهم سیغلبون فی بضع سنین...
(... رومیان مغلوب شدند و این (شکست) در سرزمین نزدیکی رخ داد، اما رومیان بعد از مغلوب شدن، به زودی پیروز می شوند در چند سال آینده.
و همچنین پیامبر (ص) درباره جنگ بدر، قبل از وقوع آن از پیروزی مسلمین و شکست دشمن خبر داد، و همانگونه که خبر داده بود واقع شد، خبر آن حضرت بر اساس این آیه قرآن بود که (سیهزم الجمع و یولون الدبر).(125)
(به زودی همه دشمنان شکست می خورند و از جنگ، پشت کنند.
خبر رسول خدا (ص) از پیروزی مسلمین در جنگ بدر، قبل از آنکه وقوع یابد و سپس وقوع آن مطابق خبر آن حضرت دلیل آشکار بر صدق نبوت آن حضرت بوده و بیانگر ارتباط او با منبع وحی می باشد.
و از اینگونه نشانه ها بسیار است که ما برای رعایت اختصار از ذکر آنها خودداری کردیم.

در مورد امیر مؤمنان علی (ع) درباره اخبار او از آینده و معجزات دیگر نیز از مسلمات است که هیچ کس نمی تواند آن را انکار کند مگر از روی ناآگاهی یا جهل و ظلم و کینه توزی، چرا که روایات بسیار و قاطع، این موضوع را اثبات می کند و صفحات تاریخ گواهی می دهد و دانشمندان سنی و شیعه آن را نقل کرده اند مانند اینکه: آن حضرت پس از آنکه بعد از قتل عثمان، مسلمین با او بیعت کردند قبل از جنگ با ناکثین (طلحه و زبیر) و قاسطین (معاویه و پیروانش) و مارقین (خوارج نهروان) خبر از آینده داد و فرمود: (من مأمور شده ام که با این سه فرقه، بجنگم و همانگونه که خبر داده بود، همانطور شد.
و آن حضرت در مدینه به طلحه و زبیر که در ظاهر عازم مکه بودند و از آن حضرت اجازه رفتن به مکه برای انجام عمره گرفتند، فرمود: (سوگند به خدا! آنان عزم رفتن به مکه را ندارند، بلکه عازم بصره (برای راه اندازی جنگ جمل) هستند و همانگونه که خبر داده بود همانطور شد.
و در این مورد به ابن عباس فرمود: (من به آنان اذن (رفتن به مکه) را دادم، با اینکه به نیرنگ و توطئه آنان آگاه می باشم و از پیشگاه خدا، پیروزی بر آنان را می طلبم و خداوند به زودی نقشه آنان را نقش برآب می کند و توطئه آنان را خنثی می نماید و مرا بر آنان پیروز می گرداند و همانگونه که آن بزرگوار خبر داده بود، عین آن واقع شد.
اینک در اینجا به چند نمونه دیگر از معجزات علی (ع) توجه کنید.