فهرست کتاب


نگاهی بر زندگی دوازده امام (علیهم السلام)

علامه حلی‏ ترجمه و پاورقی از:محمد محمدی اشتهاردی‏

الف: عدم اجرای حد در مورد شرابخوار جاهل

از طریق روایات سنی و شیعه نقل شده: مردی را که شراب خورده بود، نزد ابوبکر آوردند، او تصمیم گرفت تا حد شرابخواری (هشتاد تازیانه) را بر او جاری سازد. شرابخوار گفت: من به حرام بودن شراب تاکنون آگاه نبودم.
ابوبکر دست نگهداشت و نمی دانست که چه کند؟ شخصی از حاضران اشاره کرد که در این باره از علی (ع) سؤال شود. ابوبکر شخصی را به حضور علی (ع) فرستاد که جواب این سؤال را بگیرد.
امیر مؤمنان علی (ع) فرمود: (دو مرد مورد اطمینان از مسلمین را دستور بده به میان مجالس مهاجر و انصار برود و آن شرابخوار را نیز با خود ببرند و مسلمین را سوگند بدهند که آیا شخصی آیه حرمت شرابخوار را و یا سخن پیامبر (ص) در مورد حرام بودن شراب را بر این شخص خوانده اند و خبر داده اند یا نه؟ اگر دو مرد از مسلمین گواهی دادند که آیه تحریم شراب را برای او خوانده اند و یا سخن پیامبر (ص) در مورد تحریم شراب را به گوش او رسانده اند، حد را بر او جاری ساز وگرنه او را توبه بده و سپس آزادش کن.
ابوبکر همین کار را انجام داد، هیچ کس از مهاجر و انصار گواهی نداد که آیه قرآن و یا سخن پیامبر (ص) پیرامون حرمت شراب را برای او خوانده باشد، ابوبکر او را توبه داد و سپس آزادش نمود و به این ترتیب قضاوت علی (ع) را پذیرفت.

ب: سؤال از معنای کلمه ای در قرآن

از ابوبکر سؤال شد معنای این آیه چیست که خداوند در قرآن می فرماید: (و فاکهة و ابا)(121) ابوبکر معنای (اب را ندانست و گفت کدام آسمان بر من سایه افکند؟ و یا کدام زمین مرا به پشت گیرد، یا چه کنم در مورد کتاب خدا که چیزی را ندانسته بگویم، اما (فاکهة که معنای آن را می دانیم (یعنی میوه) اما معنای (اب را خدا داناتر است.
سخن ابوبکر به سمع علی (ع) رسید فرمود: (عجبا! آیا او نمی داند که (اب یعنی علوفه و چراگاه؟! و قول خداوند که می فرماید: (و فاکهة و ابا) بیانگر شمردن نعمتهای الهی بر بندگانش است، نعمتهایی از غذا که برای آنان و حیواناتشان آفریده است که به وسیله آن، جان خود را زنده نگه می دارند و بدن خود را نیرومند می سازند. (فاکهة یعنی: میوه ها برای انسانها، اب یعنی: علوفه و چراگاه برای حیوانات).

5 و 6 - نمونه های دیگر در عصر خلافت عمر

نظیر این جریانات در زمان خلافت عمر نیز رخ داده است در اینجا به ذکر چند نمونه بسنده می شود: