فهرست کتاب


دیوان عمار یاسر

قیس عطار سید مرتضی موسوی گرمارودی

(18) حکمة

1 - توخ من الطرق اوساطها - وعد عن الجانب المشتبه
2 - و سمعک صن عن سماع القبیح - کطون اللسان عن النطق به
3 - فانک عند سماع القبیح - شریک لقائله فانتبه
(بحر متقارب)

حکمت

1 - از راهها، همواره، راه وسط را انتخاب کن،
2 - و گوش خود را از شنیدن ناپسند بازدار، همانگونه که باید زبان خود را از ناروا بازداری
3 - هنگام استماع سخن زشت، با گوینده آن شریکی، پس مراقب باش.
توضیح:
این شعر در کتاب (الدرجات الرفیعه) ص 283 آمده است.
بیت اول این شعر در نسخه چاپی به صورت (توق.... وعد من) آمده است ولی آنچه ما ثبت کردیم از نسخه نفیسی است که در کتابخانه قدس رضوی به شماره 7643 موجود است.
سید علی خان مدنی می فرماید: این شعر به عمار یاسر منسوب است.
بیت: 1: (توخ): فعل امر از توخی گفته می شود: توخیت هذا الامر یعنی آنرا به جای چیزهای دیگر انتخاب کردم(اساس البلاغه ص 479)
عد عن الجانب المشتبه: یعنی رها و ترک کن، گفته می شود عد عن هذاالحدیث: یعنی آن را رها کن. (اساس البلاغه ص 292) و جانب کل شیی ء: جهت آن شیی ء (لسان العرب ج 1، ص 275).
معنی مصراع اول از کلام رسول خدا صلی الله علیه و آله اخذ شده که فرمود: خیرالامور اوسطها (بهترین امور میانه آنها می باشد) و در اینجا کنایه از حسن اعتدال در امور است. (غریب الحدیث و الاثر ج 5، ص 184) و معنی مصراع دوم گویی توضیحی است برای مصراع اول زیرا جهت شبهه ناک همان جهت فتنه است و حدیث حذیفه بن یمان درباره فتنه می گوید: (تشبه مقبلة و تبین مدبرة) یعنی چون روی می آورد تازه آشکار می شود در شحر این حدیث گفته اند: یعنی هنگامی که فتنه روی می آورد امر بر مردم مشتبه می شود و گمان می کنند بر حق هستند به طوری که داخل در فتنه می شوند و به آنچه بر ایشان روا نیست آلوده می گردند. (لسان العرب ج 1، ص 504).

(19) احامی عن علی

1 - کلا و رب البیت لاابرح اجی
2 - حتی اموت او اری ما اشتهی
3 - لاافتأ الدهر احامی عن علی
4 - صهر الرسول ذی الامانات الوفی
5 - صنصرنا رب السماوات العلی
6 - و یقطع الهام بحد المشرفی
7 - یمنحنا النصر علی من یبتغی
8 - ظلما علینا جاهدا ما یأتلی
(بحر رجز)