فهرست کتاب


دیوان عمار یاسر

قیس عطار سید مرتضی موسوی گرمارودی

(8) انی لعمار

1 - انی لعمار و شیخی یاسر
2 - صاح کلانا مومن مهاجر
3 - طلحه فیها و الزبیر غادر
4 - و الحق فی کف علی ظاهر

من عمار هستم

1 - من عمار هستم و پدر بزرگوارم یاسر است
2 - ای دوست، من و پدرم هر دو مومن و مهاجریم
3 - در این جنگ جمل، طلحه و زبیر، خیانت پیشه خود ساخته اند در حالی که
4 - حق در رفتار و روش علی علیه السلام واضح و آشکار است.
توضیح:
این شعر در کتاب مناقب آل ابی طالب) ج 3، ص 161 و به نقل از آن در کتاب بحار الانوار ج 32 ص 181 آمده است.
عایشه با بلندترین صدا فریاد می زد: مردم صبر کنید. تنها آزادگان صبر پیشه می کنند. فردی کوفی او را با شعر: ای مادر... تایید کرد... و عمار یاسر در جواب، این شعر را سرود (من عمار هستم)
شرح:
بیت 2: صاح: این کلمه منادی مرخم از کله (صاحب) است و مبنی بر ضم حرف محذوف و در محل نصب بنابر قاعده نحوی (من ینظر) است و جایز است که گفته شود (صاح) بنابر قاعده نحوی (من لا ینتظر) (قطر الندی و بل الصدی ص 214) از ابن هشام.
در این بیت عمار پدرش را از مهاجرین بر شمرده است و این به اعتبار مهاجرت به سوی خداوند است همانگونه که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: مسلمان کسی است که مسلمان از دست و زبانش آسوده باشند و مهاجر کسی است که از آنچه خداوند نهی فرموده (گناهان و امور حرام) هجرت کند (مصائب النواصب ص 55 به نقل از کتاب (المشکاه))
بیت 3: طلحه بن عبیدالله بن عثمان، ابو محمد تیمی قرشی یکی از اعضای شورای شش نفره و از سران حمله کنندگان به عثمان که بیعت خود را با علی علیه السلام شکست و در جنگ جمل با تیر مروان بن حکم از پای در آمد و کشته شد. (اسدالغابه ج 3، ص 60 و الطبقات الکبری ج 3، ص 214) زبیر بن عوام بن خویلد اسدی قرشی یکی از اصحاب شورای شش نفره و از اولین بیعت کنندگان با علی علیه السلام که سپس بیعت خود را شکست و در جنگ جمل علیه امام خروج کرد. وی از جنگ کناره گرفت و شخصی بنام ابن جزموز او را غافلگیرانه کشت (الریاض النظره ج 2، ص 286 و الجمل ص 322)
بیت 4: در این بیت مجاز مرسل بکار رفته است زیرا مراد از کف در اینجا فعل و کار است و فعل نسبت داده می شود به کف به سبب علاقه سببیه یعنی (حق در رفتار و روش علی علیه السلام آشکار است) جواهر البلاغه ص 233.

(9) انا الهمام

1 - انا الهمام الفارس الکرار
2 - افنی بسیفی عصبه الکفار
3 - ان جالت الخیل بلا انکار
4 - و قام سوق الحرب من عمار
5 - حمی لدین المصطفی المختار
6 - صلی علیه الواحد القهار
7 - و آله و صحبه الاخیار
8 - ما بان لیل و اضا نهار