فهرست کتاب


دیوان عمار یاسر

قیس عطار سید مرتضی موسوی گرمارودی

(5) نبتنی المساجدا

1 - نحن المسلمون نبتنی المساجدا

آباد کنندگان مسجد

1 - ما مسلمانانی هستیم که مساجد را آباد می کنیم.
توضیح:
این رجز در کتاب (الطبقات الکبری) ج 3 ص 251 و کتاب تاریخ دمشق) ج 43 ص 415 و کتاب (مناقب الامام امیرالمومنین) ج 2 ص 350 آمده است.
هنگامی که رسول خدا صلی الله علیه و آله مسجد خویش را می ساخت مسلمانان همراه با شخص نبی اکرم اسلام صلی الله علیه و آله و عمار یاسر مصالح مسجد را حمل می کردند و عمار می سرود: (ما مسلمانان...) و رسول خدا کلمه آخر رجز او یعنی کلمه (المساجدا) را تکرار می فرمود.
شرح:
بیت 1: در این بیت (به اصطلاح علم عروض) جزم وارد شده و آن عبارت است از افزایش یک الی چهار حرف که غالبا در اول بیت می آید و در تعیین وزن شعر به آن اعتنایی نمی شود (کتاب الخلیل معجم فی علم العروض ص 77 و کتاب الاقناع ص 84) و شبیه به آن در کلام امیر مومنان علی علیه السلام آمده است که می فرماید:
اشدد حیاز یمک للموت - فان الموت لاقیکا
که کلمه (اشدد) خزم است و در بیت رجز ما هم کلمه نحن اضافه بر وزن شعر و خزم است.

(6) یا ناعی الاسلام

1 - یا ناعی الاسلام قم وانعه - قدمات عرف و اتی منکر
2 - ما لقریش لا علا کعبها - من قدموا الیوم و من اخروا؟!
3 - مثل علی قد خفی امره - علیهم و الشمس لا تستر
4 - و لیس یطوی علم باهر - سام، یدالله له تنشر
5 - حتی یزیلوا صدع ملمومه - و الصدع فی الصخره لا یجبر
6 - کبش قریش فی وغی حربها - فاروقها، صدیقها الاکبر
7 - و کاشف الکرب اذا خطه - اعیا علی واردها المصدر
8 - کبر لله و صلی و ما - صلی ذوو العیب و لا کبروا
9 - تدبیر هم ادی الی ما اتوا - تبا لهم یا بئس ما دبروا