فهرست کتاب


دیوان عمار یاسر

قیس عطار سید مرتضی موسوی گرمارودی

(2) القی الاحبه

الیوم القی الاحبه - محمداً و حزبه

دیدار

1 - امروز با دوستانم دیدار خواهم کرد، با محمد صلی الله علیه و آله و حزب او.
توضیح:
این بیت در کتاب صفین ص 341 و 342 و به نقل از آن در کتابهای شرح نهج البلاغه ج 8، ص 24 - 25 و اعیان الشیعه ج 8، ص 374 و الدرجات الرفیعه ص 279 و بحارالانوار ج 33 ص 32 آمده است. همچنین در تاریخ ابن اثیر ج 3، ص 39 و به نقل از آن در اعیان الشیعه ج 8، ص 374 و در الدرجات الرفیعه ص 278 آمده است. همچنین در تاریخ ابن اثیر ج 3، ص 310 از حبه العرنی نقل شده و به نقل از آن در الدرجات الرفیعه ص 279 آمده است. همچنین در تاریخ طبری ج 6، ص 22 و الاستیعاب ج 3، ص 1138 - 1139 از ابی عبدالرحمن سلمی و از آن دو در اعیان الشیعه ج 8، ص 374 آمده است.
همچنین در رجال کشی ج 1، ص 126 و به نقل از آن در بحار ج 33، ص 10 آمده است. همچنین در کشف الغمه ج 1، ص 259 و به نقل از آن در بحار ج 33، ص 14 آمده است. همچنین در اختصاص مفید ص 13 و به نقل از آن در بحار ج 33، ص 20 آمده است.
همچنین در روضه الواعظین ص 286 و به نقل از آن در بحار ج 22، ص 342 آمده است. همچنین به نقل از الاستیعاب در بحار ج 10، ص 104 آمده است. همچنین در الامامه و السیاسه ج 1، ص 146 و انساب الاشراف ج 1، ص 195 و تذکره الخواص ص 92 و اسدالغابه ج 4، ص 46 و المعجم الاوسط ج 7، ص 342 حدیث شماره 6467 و مجمع الزوائد ج 9، ص 298 و مستدرک حاکم نیشابوری ج 3، ص 445 و صفه الصفوه ج 1، ص 446 و مناقب الامام امیرالمومنین ج 2، ص 352 و طبقات ابن سعد ج 3، ص 258 و البدایه و النهایه ج 7، ص 298 و 299 و کوثر المعانی الدراری فی کشف خبایا صحیح البخاری ج 2، ص 99و حلیه الاولیا ج 1 ص 142 و تاریخ دمشق ج 43، ص 464 و 465 و 470 و طبقات ابن سعد ج 3، ص 257 آمده است.
همچنین مصرع اول در کتابهای الاستیعاب ج 3، ص 1139 از عبدالله بن سلمه و به نقل از او در شرح نهج البلاغه ج 10، ص 106 و الدرجات الرفیعه ص 279 و بحار الانوار ج 10 ص 106 آمده است.
نیز در الوافی بالوفیات ج 22، ص 377 بدون ذکر سند آمده است.
روایت دیگری از این شعر که بصورت (غداً نلقی الاحبه محمداً و حزبه) آمده منسوب است به اشعری ها هنگامی که بر پیامبر صلی الله علیه و آله وارد شدند (طبقات ابن سعد ج 4، ص 106 و مسند احمد بن حنبل احادیث رقم 1158 و 12855 و 12122 و 14407 و 13299). وزن شعر بنابر روایات فوق مجزو هزج مصرع است (الخلیل معجم فی علم العروض) ص 147.
بیت 1: در تاریخ دمشق ج 43، ص 465 و طبقات ابن سعد ج 3، ص 257 آمده: (ذاالیوم)
عمار چون چشمش به پرچم عمرو عاص افتاد گفت: بخدا قسم پیش از این علیه این پرچم سه بار جنگیده ام و این بار هم آنها بهتر از دفعات قبل نیستند... آنگاه آب طلبید زیر بسیار سرشار از شیر بود. عمار در حال نوشیدن گفت: (بهشت در سایه سر نیزه هاست... امروز دیدار خواهم کرد الخ). گفته عمار در تاریخ دمشق ج 43، ص 469 چنین آمده است:
الجنه الجنه - تحت الاسنه
الیوم القی الاحبه - محمداً و حزبه
و در تاریخ دمشق ج 43، ص 465 و طبقات ابن سعد ج 3، ص 258 آمده: الیوم القی الاحبه الیوم القی محمداً و حزبه
و در کتاب فتوح ج 2، ص 156 آمده: الیوم لقا الاحبه، محمداً و حزبه. و در کتاب مروج الذهب ج 2، ص 391 آمده: الیوم القی الاحبه، تحت الاسنه

(3) لناخذن الثار

1 - یا عین اذری الدمع منک الصبیب - ثم اندبی یا عین فقد الحبیب
2 - وانعی لمقتول غدا فی الفلا - مجندلا وسط الفیافی غریب
3 - وابکی سلیمان و لا تغفلی - فامره والله امر عجیب
4 - قد کان لا یفکر کل العدی - ان سل من غمد السیف قضیب
5 - و تحذر الاعدا من باسه - لو انهم اعداد رمل الکثیب
6 - فیا حمام الایک نوحی اذا - علی فتی قد کان غصنا رطیب
7 - واعلمی بما جری خالداً - لعله یبکی بدمع صبیب
8 - و اخبری المقداد من بعده - بان عبدالله اضحی سلیب
9 - بل و اندبی الاخیار من بعدهم - و کل قرم للمعالی مصیب
10 - لا یلتقی البطلیوس خیراً و لا - اجناده ابنا اهل الصلیب
11 - قد کمنوا جیشا لنا عامداً - یوم الوغی من کل کلب مریب
12 - و حق من اعطی لنا نصره - فی کل واد ثم فتحاً قریب
13 - لناخذن الثار من جمعهم - جهراً و نطفی من فواد لهیب