فهرست کتاب


صله ارحام، آثار و ثمرات آن

سلمان زواری نسب‏

8- سفارش به صعصعه

در قسمتی از کلام امیرالمومنین (ع) آمده است که حضرت به صعصعه بن صوحان فرمودند: به سبب قطع روابط با خویشاوندان منافع فراوانی از انسان باز گرفته می شود ( یخلعون منه ایدی کثیرة ) یعنی نعمتهای فراوان از طرف خویشاوندان از این شخص قطع رحم کننده گرفته می شود ما اینجا متن کامل این روایت شریفه را می آوریم.
عن صعصعه بن صوحان قال: عادنی امیرالمومنین علیه السلام فی مرض ثم قال: انظر فلا تجعلن عیادتی ایاک فخرا علی قومک و اذا رایتم فی امر، فلا تخرج منه فانه لیس باالرجل غنی عن قومه اذا خلع منهم یدا واحدة یخلعون منه ایدی کثیرة فاذا رایتم فی خیر فاعنهم علیه و اذا رایتم فی شر فلا تخذلنهم، و لیکن تعاونکم علی طاعة الله فانکم لن تزلوا بخیر ما تعاونتم علی طاعة الله تعالی و تناهیتم عن معاصیه . (103)
صعصعه بن صوحان می گوید: امام علی علیه السلام از من عیادت فرمودند در مرضی که داشتم سپس فرمودند بنگر عیادت من از شما را پیش نزدیکانت برای خودت افتخار قرار مده وقتی قبیله ات را در امری دیدی از آنها جدا مشو به درستی که برای مرد بی نیازی نیست از اقوامش وقتی از آنها نعمتی گرفته شود از این مرد نعمتهایی گرفته می شود وقتی که آنها را در امر خیری دیدی آنها را بر آن امر خیر کمک کن وقتی که آنها را در امر بدی دیدی آنها را رسوا مکن در اطاعت خداوند به همدیگر کمک کنید به درستی که شما اگر در اطاعت خداوند به همدیگر کمک کنید و از گناه باز دارید همیشه در خیر خواهید بود.
در قسمت آخر این روایت حضرت فرمودند اگر همدیگر را از گناه باز دارید ( و تناهیتم عن معاصیه) همیشه در خیر خواهید بود اجتناب از گناه عزت مومن را حفظ می کند و هنگامی که گناه مرتکب می شود و بعد از آن خوفناک است و عده دیگری که گناه برای آنها در اثر سوء تربیت و رفاقت خطرناک و نامناسب بودن محیط زندگی، عادی شده می آیند و می گویند ما وزر و بال گناهان شما را به گردن می گیریم اجازه بدهید در اینجا یک روایت در این رابطه از امام صادق علیه السلام بیاوریم.
عن ابی عبدالله علیه السلام قال ان قوما اصابوا ذنوبا فخافوا منها و اشفقوا فجاء هم آخرون فقالوا: مالکم؟ فقالوا انا اصبنا ذنوبا فخفنا منها و اشفقنا، فقالوا لهم: نحن نحملها عنکم. (104)
امام صادق علیه السلام فرمودند: به درستی که عده ای گناه می کنند و از آن گناه می ترسند عده دیگر می آیند و می گویند چرا می ترسید می گویند گناه کرده ایم و می ترسیم به آنها می گویند ما گناهان شما را به گردن می گیریم.
در قسمتی از روایت هشتم که از امام علی علیه السلام نقل کردیم در یکی از جملاتش فرمودند وقتی در خویشاوندانت امر بدی دیدی آنها را رسوا مکن ( و اذا رایتم فی شر فلا تخذلنهم) در این مورد امام سجاد علیه السلام هم در صحیفه سجادیه می فرماید خدایا در من تغییر بده بد رفتاری با خویشاوندان را به خوشرفتاری و خوار گردانیدن نزدیکان را بیاری کردن آنها اما عین جمله امام علیه السلام: و من عقوق ذوی الارحام المبرة و من خذلان الا قربین النصرة. (105)

9- مرگ زود رس

یکی دیگر از آثار نامطلوب قطع رحم زود رس بودن مرگ قاطع رحم است مرحوم علامه مجلسی ره در بحار در قسمتی از حدیث مفصلی که از امام سجاد علیه السلام نقل فرموده آمده است که شش چیز انسان را زود مرگ می کند از جمله قطع رابطه خویشاوندی است می فرماید: والذنوب التی تجعل الفناء قطیعه الرحمم و الیمین الفاجره و الاقوال الکاذبه و الزنا و سد طریق المسلمین و ادعا الامامه بغیر حق. (106)
گناهانی که مرگ انسان را زود می رساند شش چیز است: 1 - قطع رابطه خویشاوندی 2 - قسم خلاف واقع،یاد کردن 3 - گفتارهای دروغ 4- زنا و عمل نا مشروع 5 - بستن راه مسلمانها.
6 - ادعای امامت برای کسی که شایستگی امامت ندارد.

10 - بیم از چهار عمل

قال رسول الله صلی الله علیه و آله: انی اخاف علیکم استخفافا باالدین،و بیع الحکم (و منع الحکم خ ل) و قطیعه الرحم و ان تتخذ و القرآن مزامیر تقدمون احدکم و لیس بافضلکم فی الدین. (107)
رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند: من بر شما از چهار چیز بیمناکم، 1- اینکه نسبت به دینتان بی پروا باشید و حکم الهی را بفروشید و از اجزاء حکم الهی جلوگیری کنید و قطع ارتباط خویشاوندی بنمایید 2 - و اینکه قرآن را با غنا بخوانید 4 - و اینکه کسی را مقدم بدارید در حالی که از جهت دینی با فضیلت تر از شماها نیست.
توضیح: فروختن حکم کنایه است از اینکه بوسیله رشوه و غیر رشوه جلو اجرا احکام الهی گرفته شود گو اینکه چیزی را به عنوان رشوه از طرف اخذ می کند در مقابل حکم الهی را درباره او تغییر می دهد و عرفا به این یک نوع معامله ((معامله فاسده)) گفته می شود و حضرت فرمودند از این نوع کارها بر شما بیمناکم.
در پایان این فصل آیه ای از قرآن مجید در رابطه با کمک مالی به خویشاوندان را متذکر می شویم و با ذکر این آیه شریفه این فصل را به پایان می بریم.
خداوند متعال می فرماید: و لا یاتل او لو الفضل منکم و السعة ان یوتو اولی القربی و المساکین و المهاجرین فی سبیل الله . (108)
آنها که از میان شما دارای برتری (مالی) و وسعت زندگی هستند نباید سوگند یاد کنند که از انفاق نسبت به نزدیکان و مستمندان و مهاجران در راه خدا دریغ نمایند.
مفسر عظیم الشان مرحوم طبرسی در مجمع البیان در ذیل آیه شریفه می فرماید: ((قسم نخورد یا کوتاهی نکند از شما کسانی که دارای وسعت مالی هستند بر اینکه به نزدیکان کمک مالی نکند)).