شناخت منافقین

نویسنده : علی حسینی یکتا

مقدمه

آسمان را پیش از آنکه خورشید طلوع کند دیده اید؟ نوری مجازی، پهنه آن را پوشانده و گویی این خورشید است که طلوع کرده و انوار خود را ساطع می کند. در این لحظه، برای همگان شبهه می شود که این نور، پرتوهای حقیقی خورشید است یا نوری است مجازی و حق نما. در این میان، جز آنان که با نور انسی گرفته اند و به حقیقت آن واصل نشده اند، همگان دچار تردید می شوند.
این واقعه، تمثیلی بر حقیقت که پیش از دمیدن نور حقیقت و ظهور شمس ولایت نیز مرحله ای است که در آن، منافقین فرصتی می یابند تا با تشبه به نور، رهزن طریق حق شوند و در این عرصه نیز، جز آنان که به حکمت و بصیرت رسیده اند، همه در کمند پرفریب نفاق می افتند. و شاید جریان نفاق، بهترین نام برای این گروه باشد. چرا که منافقین همچون شیطان در رگهای حیاتی جامعه جاری می شوند و از درون آن را می پوسانند. قرآن بر روی مساله دشمن شناسی تاکید بسیاری دارد و حدود دو هزار و پانصد آیه در این موضوع در آیات قرآن وارد شده است. موضوع نفاق و شناخت منافقین یکی از عناوینی است که تحت عنوان کلی دشمن شناسی قرار می گیرد و علی رغم تحلیلهایی که در مورد گروه دیگر دشمنان اسلام یعنی کفار صورت گرفته است، به اندازه کافی مورد بررسی نبوده است و این در حالی است که هر کس اندک تاملی در آیات قرآن داشته باشد، به عنایت خاص این کتاب الهی نسبت به مساله منافقین و افشای چهره آنان پی می برد، تا جایی که یک سوره با نام این گروه نامگذاری شده است. تلاشهایی نیز که در این زمینه انجام شده اند، غالبا پاسخگوی نیازهای روز نمی باشند. بعضی از این کارها به صورت تطبیق انجام شده اند، غالبا پاسخگوی نیازهای روز نمی باشند. بعضی از این کارها به صورت تطبیق آیات و روایات بر مصادیق خارجی است که آنها را به یک دوره خاص محدود می کند و بعضی تنها به جمع آوری آیات و روایات بدون تفسیر و طبقه بندی آنها بسنده کرده اند و دسته ای نیز نگاه به مساله از یک زاویه خاص است.
البته نپرداختن به چنین موضوع مهمی با آن همه بی توجهی که قرآن کریم به آن کرده است، خیلی دور از انتظار نیست. زیرا جامعه اسلامی به جز در یک دوره محدود تاریخی در صدر اسلام، تجربه واقعی حکومت اسلامی را نداشته است تا در پرتو آن اهل دین در بستری مناسب و به عنوان یک چالش اساسی فراروی حکومت اسلامی به این موضوع بیندیشند. پدیده انقلاب اسلامی و در پی آن تشکیل حکومتی با داعیه اسلامی، باب جدیدی را در نگرش به مساله نفاق باز کرد. پس از مراحل اولیه انقلاب و رسوا شدن گروهکهای نفاق و با پشت سر گذاشتن هشت سال دفاع مقدس که واسطه جنگ فرصت چندانی برای حرکت به جریان نفاق نمی داد، ما اکنون با ظهور یک حرکت سازماندهی شده طیف نفاق روبرو هستیم که شناسائی و برخورد با این گروه نیازمند بصیرتی است که در سایه آن بسیاری از موانع ظهور برطرف می شود و در صورت نبودن آن، چه بسا بار دیگر واقعه ای چون کربلا در جامعه اسلامی واقع شود و ننگ مذلت بر تارک غافلان بنشیند.
این تحقیق گرچه از خطا و اشتباه در امان نیست، اما در آن سعی شده است که پدیده نفاق، با نگرشی موضوعی مورد تحلیل قرار گیرد و بدون تطبیق و تاویل، از حیطه یک زمان خاص خارج شود و با تشریح ویژگیهای فردی و اجتماعی منافقین، مراتب، عقوبت و درمان نفاق و بررسی اثرات و شیوه های شناسایی و برخورد با این گروه و ترسیم سیمای نفاق در عصر جدید و نگاهی تاریخی به جریان نفاق، از یک منظر و دیدگاه خاص رهایی یابد. امید است که این کوشش، گامی باشد در افزایش بصیرت دینی و تحفه ای مقبول به پیشگاه بقیة الله الاعظم، حضرت حجة بن الحسن العسکری عجل الله تعالی فرجه شریف.
علی حسینی یکتا 15/4/1381 24 ربیع الثانی 1423

فصل اول: نقاق از دیدگاه فردی و اجتماعی

در این فصل سعی شده با نگرشی اجمالی به مساله نفاق از دیدگاه فردی و اجتماعی دیدی کلی نسبت به این موضوع بدست آید تا در بخشهای بعدی به تفصیل بیشتر و با نگاهی جزئی تر به آن بپردازیم.

الف - نفاق از منظر فردی