فهرست کتاب


روح عرفانی روح الله

محمد رضا رمزی ‏اوحدی‏

موعظه 53: حیوانیت نفس

ای وای به حال ما اهل غفلت!
که تا آخر عمر از خواب برمی خیزیم، و در سکر طبیعت باقی هستیم. بلکه در روز بر مستی و غفلت ما می افزاید.جز مقام حیوانیت(118) و مأکل(119) و مشرب (120) و منکح (121) آنها چیز دیگر نمی فهمیم، و هرچه می کنیم گرچه از سنخ عبادات هم باشد، باز برای اداره بطن و فرج می کنیم. گمان کردی که نماز خلیل الرحمن، مثل نماز ما بوده؟ خلیل عرض حاجت به جبرئیل امین نفرمود و ما حاجات خود را از شیطان - اگر گمان کنیم حاجت روا کن است - می طلبیم.ولی باز ناامید نباید باشد. ممکن است پس از مدتی بیداری شب و انس و عادت به آن، خدای تعالی کم کم دستگیری فرماید، و با یک لطف خفی خلعت رحمت بر تو بپوشاند ولی از سر عبادت مجملاً غافل مباش و همه را به تجوید و قرائت و تصحیح ظاهر فقط مپرداز(122)

موعظه 54: توجه به امراض نفس:

بدان ای عزیز!
که چنانچه از برای بدن، صحت و مرضی است، و علاج و معالجی برای نفس انسان و روح آدمیزاده نیز صحت و مرض و سقم و سلامتی و علاج و معالجی است. صحت و سلامت آن عبارت است از اعتدال در طریق انسانیت و مرض و سقم آن اعوجاج (123) از طریق و انحراف از جاده انسانیت است و اهمیت امراض نفسانیه، هزاران درجه بیش تر از امراض جسمانیه است.زیرا که غایت (124) این امراض، منتهی می نماید انسان را به حلول (125) موت، و همین که مرگ آمد و توجه نفس از بدن سلب شد، تمام امراض جسمانیه و خلل های مادیه از او مرتفع شود، و هیچیک از آلام و اسقام بدنیه، برای او باقی نماند، ولیکن اگر خدای نخواسته دارای امراض روحیه و استقام نفسیه باشد، اول سلب توجه نفس از بدن و حصول توجه به ملکوت خویش را، اول پیدایش، امراض و اسقام (126) آن است (127).

موعظه 55: دستورالعملی عرفانی برای سیر و سلوک

جناب عارف بزرگوار و شیخ عالی مقدار ما می فرمودند: که مواظبت به آیات شریفه آخر سوره حشر یا ایهاالذین آمنوا اتقوالله ولتنظر نفس ماقدمت لغد تا آخر سوره مبارکه با تدبر در معنی آنها در تعقیب نمازها، و خصوصاً در اواخبر شب که قلب فارغ البال است.خیلی مؤثر در اصلاح نفس است و نیز برای جلوگیری از شر نفس و شیطان، دوام بر وضو را سفارش می فرمودند و می گفتند: وضو به منزله لباس جندی (128) است و در هر حال از قادر ذوالجلال و خداوند متعال جل و جلاله با تضرع و زاری و التماس بخواه که تو را توفیق دهد در این مرحله و تو را یاری فرماید در حصول ملکه تقوی و بدان که اوایل امر، قدری مطلب، سخت و مشکل می نماید، ولی پس از چندی مواظبت، زحمت به راحت مبدل می شود و مشقت به استراحت.
بلکه به یک لذت روحانی خالصی بدل می شود که اهلش آن لذت را با جمیع لذات مقابل نکنند و ممکن است ان شاءالله پس از مواظبت شدید و تقوای کامل از این مقام به مقام تقوای خواص ترقی کنی که آن تقوای از مستلذات نفسانیه است. زیرا که لذت روحانی را که چشیدی، از لذات جسمانیه کم کم منصرف شوی و از آن ها پرهیز کنی(129)