فهرست کتاب


روح عرفانی روح الله

محمد رضا رمزی ‏اوحدی‏

موعظه 34: اغتنام عمر

پس ای برادر !
تا عمر و جوانی و قوت و اختیار باقی است، اصلاح نفس کن. اعتنا به این جاه و شرفها مکن. این اعتبارات را زیر پا بگذار. تو آدم زاده یی، صفت شیطان را از خود دور کن. ممکن است شیطان به این رذیله از سایره رذایل بیشتر اهمیت دهد، و چون این صفت خود او است و موجب طرد او از درگاه خدای متعالی، عارف و عامی و عالم و جاهل را بخواهد هم سلک خود کند، و در آن عالم که ملاقات کنی او را با این رذیله، گرفتار ملامت او هم بشوی. بگوید ای آدم زاده! مگر انبیا به تو خبر ندادند که (به علت) تکبر به پدر تو من مطرود درگاه حق شدم. برای تحقیر مقام آدم، و تعظیم مقام خود ملعون شدم. تو چرا خود را گرفتار این رذیله کردی؟ در آن هنگام تو بیچاره علاوه بر عذاب ها وگرفتاری ها و حسرت و ندامت هایی که به شنیدن درست نیاید، گرفتار سرزنش اذل مخلوقات و پست ترین موجودات هم هستی.شیطان که تکبر به خدا نکرده بود تکبر به آدم که مخلوق است. (کرد و) گفت: خلقتنی من نار و خلقته من طین (84) خود را بزرگ شمرد و آدم را کوچک.تو آدم زاده ها را کوچک شماری و خود را بزرگ. تو نیز از اوامر خدا سرپیچی کنی.فرموده فروتن باش، تواضع کن، با بندگان خدا. تکبر کنی، سرافرازی نمایی. پس چرا فقط شیطان را لعن میکنی؟ نفس خبث خودت هم را شریک کن در لعن. همان طور که شریک با او در این رذیله یی. تو از مظاهر شیطانی، شیطان مجسمی شاید صورت برزخی و قیامتی تو، شیطان باشد. میزان در صور آخرت، ملکات نفس است، مانع ندارد صورت شیطان باشی، صورت مورچه کوچک هم باشی، موازین آخرت، غیر از اینجا است (85).

موعظه 35: هوشیاری

واسواتا ! واحسرتا! بر آنچه خود ما بر سر خود آوردیم و هرچه انبیاء و اولیاء فریاد کردند و ما را از خواب خواستند بیدار کنند، برغفلت ما روزبه روز افزوده شد و شقاوت ما زیاد شد... پس ای عاقل چیزی را (که) با یک ماه و یا یک سال زحمت جزئی دنیایی با اختیار خود ممکن است اصلاح کرد، و گرفتاری های دنیا و آخرت را به آخر رساند، نگذار بماند و تو را هلاک کند(86).

موعظه 36: مراقبت از نفس

ای عزیز!
اولاً مگذار مفاسد اخلاقی یا عملی در مملکت ظاهر و باطنت وارد شود که این خیلی سهل تر است دفع آن تا بعد از وارد شدن و برج و بارو را گرفتن در صدد رفع و اخراج برآیی. و اگر وارد شد، هرچه دیرتر درصدد رفع برآیی، زحمت زیاد می شود و قوه داخلی رو به نقصان می گذارد... گمان مکن که رذایل نفسانی و اخلاق می شود و قوه داخلی رو به نقصان می گذارد... گمان مکن که رذایل نفسانی و اخلاق روحی ممکن الزوال نیست اینها خیال خامی است که نفس اماره و شیطان القا می کند و می خواهد تو را از سلوک راه آخرت و اصلاح نفس باز دارد. انسان تا در این دار تغیر و نشأه تبدل است، ممکن است در تمام اوصاف و اخلاق تغییر پیدا کند، و هرچه ملکات محکم هم باشد تا در این عالم است، قابل زوال است. منتها به حسب اختلاف شدت و ضعف، زحمت تصفیه تفاوت می کند(87).