فهرست کتاب


مردان علم در میدان عمل جلد 1

سید نعمت الله حسینی

چگونگی پرورش مرحوم محمد باقر مجلسی

محمد باقر بن محمد تقی مقصود علی مروج مذهب و احیاء کننده دین و شریعت صاحب تالیفات کثیره و گرانبها که یکی از تالیفاتش کتاب معروف بحار الانوار که جامع آثار و اخبار رسول مختار اهل بیت اطهار است می باشد که چاپ جدید آن بیش از صد جلد است این عالم بزرگوار خدمات بزرگی به اسلام و مسلمین خصوصاً به عالم تشیع و مومنین نموده ( جزی الله عن الاسلام و المسلین له خیر الجزاء ).
در خاتمه مستدرک فرموده که مادر تقی مجلسی عارفه و مقدسه و صالحه بوده از تقوی و پرهیزکاری او نقل شده که وقتی که شوهرش ملا مقصود علی عازم سفر بود پسران خود ملا محمد تقی صادق را آورد خدمت علامه مقدس ملا عبدالله شوشتری به جهت تحصیل علوم دینینه علوم و از آن بزرگوار استدعا کرد که در تعلیم ایشان بیشتر مواظبت فرمایند پس از آن مسافرت نمود.
پس ایام عیدی از اعیاد اسلامی رسید،ملا عبدالله سه تومان به ملا محمد تقی داد و فرمود این را در مخارج ضروری زندگی خرج نمائید عرض کرد:بدون اجازه مادرم نمی توانم قبول کنم،اجازه بدهید از مادرم اذن بگیرم آن وقت قبول می کنم چون به خدمت مادرشان رسیدند قضیه را نقل کرد فرمود پدر شما وقتی که سفر کودکانی که در آن چهارده غازبیگی گندم هست گذاشته که آن بطوری که تعیین و تقسیم نموده ام مساوی مخارج شما است و این مقدار مخارج عادت شده برای شما این عیدی را قبول کنید و صرف کنید چند روزی آن عادت ترک می شود نمی توانید دوباره به عادت اول برگردید آن وقت مجبور خواهم شد که از تنگی معاش به خدمت شیخ بروم و شکایت کنم و این شایسته ما نیست چون این مطلب را به خدمت استاد عرض کردند آن بزرگوار دعا کرد در حق ایشان حق تعالی دعای آن جناب را مستجاب کرد و این سلسله جلیله را از مروجین دین و شریعت قرار داد.
ملا محمد تقی مجلسی نیز در حق فرزندش محمد باقر چنین دعائی کرد چنانچه آقا احمد سبط استاد اکبر بهبهانی در مرآت الاحوال بتوسط بعضی ثقاوت از ملا محمد تقی نقل کرده که فرمود:در بعضی از شبها از فراغ از نماز شب و تهجد بر من حالتی عارض شد که دانستم در این حال اگر دعا کنم مستجاب می شود فکر می کردم چه دعائی بکنم و از خدا چه بخواهم که ناگاه صدای گریه محمد باقر از گهواره بلند شد.
من عرض کردم خداوندا بحق محمد و آل محمد صلوات الله علیهم اجمعین که این فرزند مرا مروج دین ناشر و احکام خیر المرسلین قرار بده و او را موفق کن به توفیفات بی نهایت خود کشی نیست که از آثار آن دعاها است که این همه آثار و برکات و خدمات از آن بزرگوار ظاهر شده با وجودی که به همه امور رسیدگی می کرد از او هیچ گونه وظیفه بندگی و اخلاقی فوت نمی شد از قبیل شرکت کردن در نماز اموات و مجالس و میهمانی رفتن به رسیدگی به امور مرافعات و رفه حوائج مومنین خدمت او به شیعه به حدی رسید که عبدالعزیز دهلوی در کتاب تحفه گفته که اگر شیعه را دین مجلسی بنامد بی جا نخواهد بود زیرا که رونق آن را از او شده.(293)
- علامه مجلسی

شخصیت مجلسی و چند نمونه از دقت و احتیاط او در عمل

مرحوم محمد باقر مجلسی روزی در مجلس یکی از اعیان نشسته بود که آن شخص گفت فلان کس از فقهاء کربلاست و شراب را پاک می داند مجلسی فرمود غلط کرده شراب را پاک دانسته نجس است پس از آن مجلسی از مجلس برخاست آمد نزد آن عالم و از او عذر خواهی کرد و حلیت خواست و گفت من در آن مجلس غیببت تو را کردم و برای آنکه مردم جرأت در خوردن شراب نکند من آن حرف را گفتم حال آمده ام استغفار و استعفاء می کنم آن فقیه او را عفو کرد پس از آن به زیارت حضرت سید الشهداء علیه السلام شتافت و بدرگاه خدا توبه وانابه کرد و پس از آن مراجعت نمود. (294)
علامه مجلسی درسی از علم معقول فرمود در یک روزی از روزها دلائل مذهب دهری را برای شاگردانش بیان کرد یکی از شاگردان پس از شنیدن دلائل گفت بااین دلائل این مذهب حق است و من این مذهب را قبول دارم پس برخاست و از مجلس بیرون رفت علامه مجلسی هر چه فریاد کشید:برگرد بنشین جواب دلائل را بشنود و دلیل بطلان آنها را گوش بده او در جواب گفت که این مذهب با این دلائل حق است و جواب ندارد از آن پس علامه درس کلام و حکمت را ترک کرد.
سید نعمت الله جزائری در انوار نعمانیه نوشته:اگر علامه مجلسی می خواست کتابی به کسی عارید بدهد اول می پرسید بگو ببینم برای خوردن نان سفره ای اگر نداری بگو اول یک سفره نان برایت تهیه کنم که نان را روی کتاب نگذاری چون محافظت کتب و احترام آنها لازم است چنانکه آخوند ملا علی نوری علیه الرحمة وسائل علمی را از کتاب و غیره زیاد احترام می کرد به حدی که ریزه های کاغذ که از دم مقراض ریخته می شد می گفت آنرا در جائی بریزند که کسی بر آنها قدم نگذارد و همچنین ریزه های قلم و مانند آن را باید احترام نمود آخوند ملا محمد تقی مجلسی به عیالش سفارش کرده بود در غیر حال طهارت به محمد باقر مجلسی شیر ندهد.(295)
سید نعمت الله جزایری در انوار نعمانیه نوشته آخوند ملا محمد باقر مجلسی از برادران مومن خود خواهش نمود که بر کفن او با تربت حضرت سید الشهداء بنویسند:( لا ریب فی ایمانه ) کتبه شاهد فلان بن فلان.
آخوند ملا محمد باقر مجلسی را بر اسلام و مسلمین حق بسیار است چه انتشار مذهب شیعه از برکت تالیفات آن بزرگوار است معروف است که چون حق الیقین او انتشار یافت،تا به ولایت شام رسید در اطراف و توابع شامات هفتاد هزار نفر شیعه شدند ترجمه احادیث و اخبار ققص و معجزات حضرات معصومین علیهم السلام توسط آنجناب باعث زیادتی و محکم شدن عقائد مسلمانان و شیعیان شد و قبل از او جماعت صوفیه در کثرت و غلو بودند تمامی اصول آن شجره را قلع و قعمع نمود و در امر بمعروف و نهی از منکر و ترویج علم و تدریس و تالیف یگانه اهل زمان بود و امام جمعه و جماعت اصفهان بود شاه سلطان حسین سلطان بود بی نظم و لیکن آخوند ملا محمد باقر تا زنده بود به واسطه وجود شریف او مملکت برقرار نظم بود و چون آخوند از دنیا رفت قندها را از دست سلطان بیرون رفت و رخنه در مملکت افتاد تا آنکه از افغان به اصفهان آمدند و سلطان را کشتند.
تالیفات او از زمان ولادت تا زمان وفات ،روزی هزار سطر است که هر سطری پنجاه حرف باشد و این ممکن نمی شود مگر به تایید خداوند یکی از تالیفات او کتاب گران قدر بحارالانوار است که مانندش نوشته شده،تاریخ ولادت آن بزرگوار را حساب کرده اند مطابق شده با جمله:جامع کتاب بحار الانوار (296)
- سیره علما

شخصیت مجلسی و چند نمونه از دقت و احتیاط او در عمل

مرحوم محمد باقر مجلسی روزی در مجلس یکی از اعیان نشسته بود که آن شخص گفت فلان کس از فقهاء کربلاست و شراب را پاک می داند مجلسی فرمود غلط کرده شراب را پاک دانسته نجس است پس از آن مجلسی از مجلس برخاست آمد نزد آن عالم و از او عذر خواهی کرد و حلیت خواست و گفت من در آن مجلس غیببت تو را کردم و برای آنکه مردم جرأت در خوردن شراب نکند من آن حرف را گفتم حال آمده ام استغفار و استعفاء می کنم آن فقیه او را عفو کرد پس از آن به زیارت حضرت سید الشهداء علیه السلام شتافت و بدرگاه خدا توبه وانابه کرد و پس از آن مراجعت نمود. (297)
علامه مجلسی درسی از علم معقول فرمود در یک روزی از روزها دلائل مذهب دهری را برای شاگردانش بیان کرد یکی از شاگردان پس از شنیدن دلائل گفت بااین دلائل این مذهب حق است و من این مذهب را قبول دارم پس برخاست و از مجلس بیرون رفت علامه مجلسی هر چه فریاد کشید:برگرد بنشین جواب دلائل را بشنود و دلیل بطلان آنها را گوش بده او در جواب گفت که این مذهب با این دلائل حق است و جواب ندارد از آن پس علامه درس کلام و حکمت را ترک کرد.
سید نعمت الله جزائری در انوار نعمانیه نوشته:اگر علامه مجلسی می خواست کتابی به کسی عارید بدهد اول می پرسید بگو ببینم برای خوردن نان سفره ای اگر نداری بگو اول یک سفره نان برایت تهیه کنم که نان را روی کتاب نگذاری چون محافظت کتب و احترام آنها لازم است چنانکه آخوند ملا علی نوری علیه الرحمة وسائل علمی را از کتاب و غیره زیاد احترام می کرد به حدی که ریزه های کاغذ که از دم مقراض ریخته می شد می گفت آنرا در جائی بریزند که کسی بر آنها قدم نگذارد و همچنین ریزه های قلم و مانند آن را باید احترام نمود آخوند ملا محمد تقی مجلسی به عیالش سفارش کرده بود در غیر حال طهارت به محمد باقر مجلسی شیر ندهد.(298)
سید نعمت الله جزایری در انوار نعمانیه نوشته آخوند ملا محمد باقر مجلسی از برادران مومن خود خواهش نمود که بر کفن او با تربت حضرت سید الشهداء بنویسند:( لا ریب فی ایمانه ) کتبه شاهد فلان بن فلان.
آخوند ملا محمد باقر مجلسی را بر اسلام و مسلمین حق بسیار است چه انتشار مذهب شیعه از برکت تالیفات آن بزرگوار است معروف است که چون حق الیقین او انتشار یافت،تا به ولایت شام رسید در اطراف و توابع شامات هفتاد هزار نفر شیعه شدند ترجمه احادیث و اخبار ققص و معجزات حضرات معصومین علیهم السلام توسط آنجناب باعث زیادتی و محکم شدن عقائد مسلمانان و شیعیان شد و قبل از او جماعت صوفیه در کثرت و غلو بودند تمامی اصول آن شجره را قلع و قعمع نمود و در امر بمعروف و نهی از منکر و ترویج علم و تدریس و تالیف یگانه اهل زمان بود و امام جمعه و جماعت اصفهان بود شاه سلطان حسین سلطان بود بی نظم و لیکن آخوند ملا محمد باقر تا زنده بود به واسطه وجود شریف او مملکت برقرار نظم بود و چون آخوند از دنیا رفت قندها را از دست سلطان بیرون رفت و رخنه در مملکت افتاد تا آنکه از افغان به اصفهان آمدند و سلطان را کشتند.
تالیفات او از زمان ولادت تا زمان وفات ،روزی هزار سطر است که هر سطری پنجاه حرف باشد و این ممکن نمی شود مگر به تایید خداوند یکی از تالیفات او کتاب گران قدر بحارالانوار است که مانندش نوشته شده،تاریخ ولادت آن بزرگوار را حساب کرده اند مطابق شده با جمله:جامع کتاب بحار الانوار (299)
- مشاهیر