فهرست کتاب


مردان علم در میدان عمل جلد 1

سید نعمت الله حسینی

عاقبت کار عالمان بی عمل

وقال رسول الله صل الله علیه و آله:اوحی الله الی بعض انبیائه:قل للذین ینفقهون لغیر الدین و یتعملون لغیر العمل و بطلون الدنیا بعمل الاخرة یلبسون الناس مسوک الضان و قلوبهم قلوب الذناب و السنتهم احلی من العمل و اعمالهم امر من الصیر ایای یخادعون و بی یفترون و بدینی یستهزون لا تیحن لهم فتنه تذع الحکیم منکم خیراناً.
رسول خدا صل الله علیه و آله:فرمود خداوند به بعض از پیمبران وحی کرد که بگو به آن عالمانی که علم را برای غیر دین یاد می گیرند و برای عمل یاد نمی گیرند و بعمل آخرت دنیا را طلب می کنند،برای گول زدن مردم لباس میش ها به تن می کنند ولی قلب هایشان قلب گرگ است زبانشان شیرین تر از عسل و کردارشان تلخ تر از صبر ( نوعی دوای تلخ ) است می خواهند مر گول بزنند ودین مرا به مسخره گرفته اند،آن چنان آنها را آزمایش و گرفتار کنم که حکیمان و عاقلان حیران بمانند.
و قال مثل من یعلم و لا یعمل کمثل السرایح یضی لغیره و یحرق نفسه.
و فرمود: مثل آن کسی که علم بیاموزد و عمل نکند مانند چراغی است که روشنائی بدیگران می دهد ولی خود را می سوزاند و از بین می برد و العالم هو الهارب من الدنیا لا الراغب فیها لان علمه دل علی انه سم قاتل
عالم از دنیا فرار می کند نه آنکه رغبت و میل به دنیا کند برای آنکه همان علم او دلالت می کند بر آنکه دنیا و حب دنیا سهم مهلک است
قال الصادق علیه السلام:من دعی الناس الی نفسه و فیهم من هو اعلم منه فهو مبتدع ضال لیهم الصلوة و السلام (38)
امام صادق فرمود کسی که مردم را بطرف خود دعوت کند در حالی که از او عالم تر در میان مردم باشد پس او بدعت گذارده و گمراه است .
عن ابی عبدالله علیه السلام قال:ان من حقیقة الایمان ان توثر الحق و ان ضرک علی الباطل و ان نفعک و ان لایجوز منطقلک علمک. (39)
امام صادق علیه السلام فرمود:از حقیقت ایمان است آنکه جانب حق را بگیری هر چند برای تو ضرر داشته باشد و باطل را واگذاری و از آن دوری کنی هر چند در آن باطل منافعی داشته باشی و آنکه گفتارت از علمت تجاوز نکند
قال رسول صل الله علیه و آله:قصم ظهری رجلان عالم متهتک و جاهل مستنک (40)
رسول خدا صل الله علیه و آله فرمود: دو نفر پشت مرا خرد کردند که، یکی عالم بی بند و بار دیگری جاهل خشکه مقدس و نادان .
عن ابی عبدالله علیه السلام:الناس ثلاثه عالم و متعلم و غناء
امام صادق علیه السلام فرمود:مردم سه گروهند:دانشمند و دانشجو و خاشاک روی آب که هر لحظه آب او را بر سمتی می برد (مانند مردمی که چون تمعق دینی ندارند هر روز به کیشی و آئینی می گروند و بدنبال هر صدائی می روند )(41)
عن ابی حمزة الثمالی قال قال لی ابو عبدالله علیه السلام:اغد عالما او متعملا او احب اهل العلم و لا تکن رابعاً (42)
امام صادق علیه السلام به ابی حمزةالثمالی فرمود:یا عالم باش یا طالب علم باش یا دوستدار اهل علم باش و چهارمی نباش که هلاک می شوی.
عن ابی عبدالله علیه السلام فی قوله تعالی انما یخشی الله من عباده العماء قال: یغنی بالعلماء من صدق فعله قوله و من لم یصدق فعله قوله فلیس بعالم.
امام صادق در تفسیر آیه انما یخشی الله من عباده العلماء فرمود:مراد آن عالم است که عمل و فعل اوقولش را تصدیق نماید عالمی که فعلش را تصدیق نکند عالم نیست (43)
عن ابی عبدالله قال کان امیرالمومنین علیه السلام یقول:یا طالب العلم ان للعالم ثلاث علامات العلم و الحلم و الصمت،و للمتکلف ثلاث علامات ینازع من فوقه بالمعصیة و یظلم من دونه بالغلبة و یظاهر الظلمة
امام صادق فرمود امیر المومنین علیه السلام فرمود:ای طالب علم و عالم را سه علامت است:علم و بردباری و خاموشی،و عالم نماز را سه علامت است:بانافرمانی نسبت به ما فوق کشمکش کند،و بوسیله چیرگی به زیر دست خود ستم کند و از ستمکار پشتیبانی نماید (اصول کافی مترجم ج 1 ص 45 ).
- عمل

عاقبت کار عالمان بی عمل

وقال رسول الله صل الله علیه و آله:اوحی الله الی بعض انبیائه:قل للذین ینفقهون لغیر الدین و یتعملون لغیر العمل و بطلون الدنیا بعمل الاخرة یلبسون الناس مسوک الضان و قلوبهم قلوب الذناب و السنتهم احلی من العمل و اعمالهم امر من الصیر ایای یخادعون و بی یفترون و بدینی یستهزون لا تیحن لهم فتنه تذع الحکیم منکم خیراناً.
رسول خدا صل الله علیه و آله:فرمود خداوند به بعض از پیمبران وحی کرد که بگو به آن عالمانی که علم را برای غیر دین یاد می گیرند و برای عمل یاد نمی گیرند و بعمل آخرت دنیا را طلب می کنند،برای گول زدن مردم لباس میش ها به تن می کنند ولی قلب هایشان قلب گرگ است زبانشان شیرین تر از عسل و کردارشان تلخ تر از صبر ( نوعی دوای تلخ ) است می خواهند مر گول بزنند ودین مرا به مسخره گرفته اند،آن چنان آنها را آزمایش و گرفتار کنم که حکیمان و عاقلان حیران بمانند.
و قال مثل من یعلم و لا یعمل کمثل السرایح یضی لغیره و یحرق نفسه.
و فرمود: مثل آن کسی که علم بیاموزد و عمل نکند مانند چراغی است که روشنائی بدیگران می دهد ولی خود را می سوزاند و از بین می برد و العالم هو الهارب من الدنیا لا الراغب فیها لان علمه دل علی انه سم قاتل
عالم از دنیا فرار می کند نه آنکه رغبت و میل به دنیا کند برای آنکه همان علم او دلالت می کند بر آنکه دنیا و حب دنیا سهم مهلک است
قال الصادق علیه السلام:من دعی الناس الی نفسه و فیهم من هو اعلم منه فهو مبتدع ضال لیهم الصلوة و السلام (44)
امام صادق فرمود کسی که مردم را بطرف خود دعوت کند در حالی که از او عالم تر در میان مردم باشد پس او بدعت گذارده و گمراه است .
عن ابی عبدالله علیه السلام قال:ان من حقیقة الایمان ان توثر الحق و ان ضرک علی الباطل و ان نفعک و ان لایجوز منطقلک علمک. (45)
امام صادق علیه السلام فرمود:از حقیقت ایمان است آنکه جانب حق را بگیری هر چند برای تو ضرر داشته باشد و باطل را واگذاری و از آن دوری کنی هر چند در آن باطل منافعی داشته باشی و آنکه گفتارت از علمت تجاوز نکند
قال رسول صل الله علیه و آله:قصم ظهری رجلان عالم متهتک و جاهل مستنک (46)
رسول خدا صل الله علیه و آله فرمود: دو نفر پشت مرا خرد کردند که، یکی عالم بی بند و بار دیگری جاهل خشکه مقدس و نادان .
عن ابی عبدالله علیه السلام:الناس ثلاثه عالم و متعلم و غناء
امام صادق علیه السلام فرمود:مردم سه گروهند:دانشمند و دانشجو و خاشاک روی آب که هر لحظه آب او را بر سمتی می برد (مانند مردمی که چون تمعق دینی ندارند هر روز به کیشی و آئینی می گروند و بدنبال هر صدائی می روند )(47)
عن ابی حمزة الثمالی قال قال لی ابو عبدالله علیه السلام:اغد عالما او متعملا او احب اهل العلم و لا تکن رابعاً (48)
امام صادق علیه السلام به ابی حمزةالثمالی فرمود:یا عالم باش یا طالب علم باش یا دوستدار اهل علم باش و چهارمی نباش که هلاک می شوی.
عن ابی عبدالله علیه السلام فی قوله تعالی انما یخشی الله من عباده العماء قال: یغنی بالعلماء من صدق فعله قوله و من لم یصدق فعله قوله فلیس بعالم.
امام صادق در تفسیر آیه انما یخشی الله من عباده العلماء فرمود:مراد آن عالم است که عمل و فعل اوقولش را تصدیق نماید عالمی که فعلش را تصدیق نکند عالم نیست (49)
عن ابی عبدالله قال کان امیرالمومنین علیه السلام یقول:یا طالب العلم ان للعالم ثلاث علامات العلم و الحلم و الصمت،و للمتکلف ثلاث علامات ینازع من فوقه بالمعصیة و یظلم من دونه بالغلبة و یظاهر الظلمة
امام صادق فرمود امیر المومنین علیه السلام فرمود:ای طالب علم و عالم را سه علامت است:علم و بردباری و خاموشی،و عالم نماز را سه علامت است:بانافرمانی نسبت به ما فوق کشمکش کند،و بوسیله چیرگی به زیر دست خود ستم کند و از ستمکار پشتیبانی نماید (اصول کافی مترجم ج 1 ص 45 ).
- فتوا

بدون علم سخن گفتن

قال ابوعبدالله علیه السلام:انهاک عن خصلتین فیهما هلاک الرجال انهاک ان تدین الله بالباطل و تفتی الناس بمالا تعلم (50)
مفضل بن مزید گفت امام صادق علیه السلام بمن فرمودند:
ترا منع می کنم از دو خصلت که هلاک مردان در آن است یکی آنکه با روش باطل دینداری کنی و دیگری آن که ( در امور دین و دنیای مردم ) فتوی بدهی به چیزی که نمی دانی.
عن ابی جعفر علیه السلام قال:من افتی الناس بغیر علم و لا هدی لعنتة ملئکة الراحمة و ملئکة العذاب و لحقه و رز من عمل بفتیاه.
امام باقر علیه السلام فرمود:کسی که فتوی بدهد بدون علم و آگاهی،ملائکه رحمت و ملائکه عذاب را به او لعنت می کنند و گناه آن کسی که به آن فتوای باطل عمل کند به گردن اوست. (51)
- جهل