فهرست کتاب


مردان علم در میدان عمل جلد 1

سید نعمت الله حسینی

کیفیت تدوین

از آنجا که مطالب گردآوری شده،متنوع و مختلف می باشند بر مبانی تناسب بیشتر هر مطلب با یک موضوع،کتاب را در هفت بخش تنظیم و تبویت نمودیم:
در بخش اول تحت عنوان:فضیلت و شأن علم و عالم روایات شریفه و مطالبی در رابطه با این موضوع آورده شده است تا نخست مقام و موقعیت علم و عالم در اسلام و تکالیف و مسوولیت های علماء وشوون مختلف دینی و دنیوی مربوط به ایشان را متذکر شده باشیم و خواننده محترم با آگاهی بیشتری به فصول بعد بپردازد.
در بخش دوم تحت عنوان:پایداری و استقامت در تعلم و تعلیم مطالبی در مورد لازم ترین امر برای متعلم و معلم که همانا شکیبائی و تحمل مشقتهائی است که در دوران تحصیل و تعلیم هر مطالب علمی و هر معلمی با آن روبرو است و نیاز شدید به تلاش و کوشش بسیار برای تعلیم وتعلم دارد آورده شده است.
بخش سوم تحت عنوان:زهد،تقوی اخلاص و ولایت اهل بیت علیهم السلام مربوط است به هدف اساسی از تعلیم و تعلم،و مهم ترین درسی که باید از زندگانی ربانی آموخت یعنی وارستگی از حب دنیا،تقوی و اخلاص عمل برای خدا و عشق و ارادت به رسول اعظم صل الله علیه و آله و عترت پاک او (علیهم السلام).
وبخش چهارم به مطالبی راجع به:انفاق،ایثار و حمایت و دستگیری از ضعفاءاختصاص داده شده است موضوعی که در شرع مقدس اسلام بسیار بدان اهمیت داده شده است و علمای سلف و خلف همواره بدان مقید بوده اند و پیوسته ملجأو پناهگاه زیردستان و محرومان بوده اند در بخش پنجم زیر عنوان :مجاهد و مبارزه علیه ظلم و فساد مطالبی در مورد یکی از ارکان احکام شریعت که انبیاء و ائمه علیهم الصلاة والسلام و علمای ربانی در صف مقدم عمل به آن قرار داشته اند و پیدایش و بقاء حق در گروه مجاهدات و مبارزات آنان بوده و می باشد گرد آوری شده است و مطالب و قضایائی از دشمن ستیزیهای علمای عامل در زمانهای مختلف نقل گردیده است.
و بخش ششم با عنوان: مقامات و کرامات حاوی مطالبی است مربوط به مقامات که بعضی از بزرگان و علمای گذشته و معاصر بر اثر اطاعت و عبودیت خداوند آب و آتش را مسخرشان فرموده است در بخش هفتم به لطائف و ظرائف پرداخته شده است مطالب،حکایات و نکاتی که در احوال و اوصاف علماء و بزرگان دیده می شود و دارای جنبه هائی از غرابت،کیاست تدبیر و شوخ طبعی می باشد در این بخش گردآوری شده است این دسته مطالب نیز به نوبه خود گوشهائی دیگر از شخصیت بزرگان ما را بیان می کنند که مانقل آنها نیز خالی از لطف دیده نشد.
آشکار است که این مجموعه یک مجموعه کامل و شامل تمامی مطالبی که می تواند در چنین مجموعه ای آورده شود نیست چرا که مجموعه ای آن چنانی که تمام زوایای روحی و معنوی و رفتاری همه علمای سلف و خلف را منعکس نماید مجلداتی متعدد بسیار قطور خواهد بود. ولی از آنجا که گفته اند:درخانه اگر کس است یک حرف بس است نگارنده امیدوار است همین مقدار از مطالب گفتنی در تنبیه و تنبه خواننده محترم و خود نگارنده موثر گردد و برای تأسی به بزرگان علم و عمل یاری دهد.
و قفنا الله لما یحب ویرضی
سید نعمت الله (رحمة الله )حسینی
اردیبهشت 1365
بخش اول
فضیلت و شأن علم و عالم
- علم

اهمیت و فضیلت علم دین

مردی به امام صادق (علیه السلام ) عرض کرد: قربانت گردم مردی است که امر امامت را شناخته و در خانه نشسته و با هیچ یک از برادران دینی آشنائی ندارد.
فرمود:پس این مرد چگونه دینش را می فهمد ؟ (اصول کافی )باز امام صادق (علیه السلام ) فرمود:می خواهم با تازیانه بر سر اصحابم بزنند تا دین را خوب بفهمند.
مفضل گفت:امام صادق (علیه السلام ) فرمود:بر شما باد که در دین خدا دانشمند شوید و مانند صحرا گردان (جاهل ) نباشید زیرا آنکه در دین خدا دانشمند نشود خدا روز قیامت به او توجه نکند و کردارش را پاکیزه نشمارد.
قال رسول الله:طلب العلم فریضه علی کل مسلم الا و ان الله یحب بغاة العلم ( اصول کافی مترجم ص 35 )
پیغمبر خدا فرمود طلب علم بر هر مسلمانی واجب است همانا خدا دانشجویان را دوست دارد.
عن طلحة بن زید قال سعت ابا عبدالله یقول:العامل علی غیر بصیرة کالسائر علی غیر الطریق لا یزیده سرعة السیر الا بعداً .(1)
امام صادق ( علیه السلام )فرمود:هر که بدون بصیرت عمل کند مانند کسی است که بیراهه می رود هر چند با سرعت برود از هدف دورتر می شود (اصول کافی )
قال رسول الله صص من عمل علی غیر علیم کان ما یفسد اکثر مما یصلح

رسول خدا صل الله علیه و آله فرمود:کسی که ندانسته عملی انجام دهد خراب کردنش از درست کردنش بیشتر است.
قال امیرالمومنین علیه السلام )لرجل و هو یوصیه:خدمتی خمساً،لا یرجون احدکم الا ربه و لا یخاف الا ذنبه ولا یستحبی ان یتعلم مالا یعلم و لا یستحبی اذاسئل عما لا یعلم ان یقول لا اعلم و اعلموا الصبرمن الایمان بمنزلة الراس من الجسد (سفینة النجاة 1،ص 429 )
امیرالمومنین ( علیه السلام ) به مردی که او را نصیحت می کرد فرمود:پنج کلمه را از من بگیر 1- غیر از خدا به کسی امیدوار نباش 2- غیر از گناه خود از چیزی مترس 3- شرم مکن از یاد گرفتن چیزی که نمیدانی 4 و5 شرم مکن از آنکه اگر چیزی از تو پرسیدند و نمی دانی بگوئی نمیدانم - بدانید که صبر نسبت به ایمان به منزله سر است نسبت به جسد.
- عمل

اهمیت و فضیلت علم دین

مردی به امام صادق (علیه السلام ) عرض کرد: قربانت گردم مردی است که امر امامت را شناخته و در خانه نشسته و با هیچ یک از برادران دینی آشنائی ندارد.
فرمود:پس این مرد چگونه دینش را می فهمد ؟ (اصول کافی )باز امام صادق (علیه السلام ) فرمود:می خواهم با تازیانه بر سر اصحابم بزنند تا دین را خوب بفهمند.
مفضل گفت:امام صادق (علیه السلام ) فرمود:بر شما باد که در دین خدا دانشمند شوید و مانند صحرا گردان (جاهل ) نباشید زیرا آنکه در دین خدا دانشمند نشود خدا روز قیامت به او توجه نکند و کردارش را پاکیزه نشمارد.
قال رسول الله:طلب العلم فریضه علی کل مسلم الا و ان الله یحب بغاة العلم ( اصول کافی مترجم ص 35 )
پیغمبر خدا فرمود طلب علم بر هر مسلمانی واجب است همانا خدا دانشجویان را دوست دارد.
عن طلحة بن زید قال سعت ابا عبدالله یقول:العامل علی غیر بصیرة کالسائر علی غیر الطریق لا یزیده سرعة السیر الا بعداً .(2)
امام صادق ( علیه السلام )فرمود:هر که بدون بصیرت عمل کند مانند کسی است که بیراهه می رود هر چند با سرعت برود از هدف دورتر می شود (اصول کافی )
قال رسول الله صص من عمل علی غیر علیم کان ما یفسد اکثر مما یصلح

رسول خدا صل الله علیه و آله فرمود:کسی که ندانسته عملی انجام دهد خراب کردنش از درست کردنش بیشتر است.
قال امیرالمومنین علیه السلام )لرجل و هو یوصیه:خدمتی خمساً،لا یرجون احدکم الا ربه و لا یخاف الا ذنبه ولا یستحبی ان یتعلم مالا یعلم و لا یستحبی اذاسئل عما لا یعلم ان یقول لا اعلم و اعلموا الصبرمن الایمان بمنزلة الراس من الجسد (سفینة النجاة 1،ص 429 )
امیرالمومنین ( علیه السلام ) به مردی که او را نصیحت می کرد فرمود:پنج کلمه را از من بگیر 1- غیر از خدا به کسی امیدوار نباش 2- غیر از گناه خود از چیزی مترس 3- شرم مکن از یاد گرفتن چیزی که نمیدانی 4 و5 شرم مکن از آنکه اگر چیزی از تو پرسیدند و نمی دانی بگوئی نمیدانم - بدانید که صبر نسبت به ایمان به منزله سر است نسبت به جسد.
- علم