فهرست کتاب


تربیت اسلامی با تأکید بر دیدگاههای امام خمینی (س)

دکتر محمد رضا شرفی

توصیه تربیتی:

اینک برای حصول نتیجه بهتر توصیه هایی چند خطاب به والدین و مربیان بی مناسبت نیست.
لازمه توفیق در تربیت عاطفی، پرورش قلب و دلی مهربان است، زیرا قلب خاستگاه کلام و رفتار آدمی است. به این منظور باید قلبی را تربیت کرد که محبت عالم هستی را در خود جای دهد، نه فقط محبت خانواده اش را.
آنچه در قلب و درون آدمی می گذرد، همیشه برای دیگران قابل درک و دریافت نیست، برای حصول اطمینان از این جهت، ضروری است آدمی محبت خویش رابه دیگران به ویژه همسر و فرزندانش، ابراز و اظهار کند.
برقراری مناسبات عاطفی با دیگران به دو شیوه مستقیم و غیر مستقیم انجام می گیرد. در شیوه مستقیم، از عبارات و واژه های مطلوب بهره گرفته می شود، در شیوه غیر مستقیم با عواملی همچون احساس مسؤولیت، حس تعاون (مشارکت) مصلحت اندیشی، شخصیت دادن و نظایر آنها مواجهیم.
در تربیت عاطفی، تلاش اصلی باید بر این موضوع متمرکز شود که با طرف مقابل( شاگرد، فرزند) فصل مشترکهایی پیدا کرد و از آن ها برای اثبات عواطف و صمیمیت بهره جست.
فصل مشترکهای عاطفی، زمینه ای برای نفوذ در اعماق شخصیت طرف مقابل است تا از این طریق بتوان دست به کار تحولات روحی و ذهنی مناسب شد و او را از مرز انسان موجود به انسان مطلوب، تعالی بخشید.

روش تکریم:

آورده اند که یعقوب لیث بیمار شد. در معالجه او اطبای حاذق بذل جهد نموده، عاقبت به عجز اعتراف نمودند. به ارکان مملکت گفتند که این درمان ازعهده ما خارج است و باید به دعای مشایخ بزرگ و همت افاضل روزگار توسل نمود، شاید که این مرض به برکت انفاس ایشان بهبودی یابد. به سهل بن عبدالله تستری، المتاس نمودند تا در حق یعقوب دعایی فرماید، سهل دست به دعا برداشت، گفت: بار خدایا، ذلت معصیت او رابه او نمودی، عزت طاعت بندگان خویش را نیز به وی بنما، آن گاه به یعقوب فرمود: زندانیان را آزاد کن تا خداوند تعالی تو را شفا دهد. یعقوب دستور داد تا جمیع زندانیان را آزاد کردند، همان شب مرض او رو به بهبودی نهاد
روش تکریم منزلت، بر غریزه حب ذاتی مبتنی است و این غریزه در حد طبیعی، موجب می شود که آدمی از خود، زندگی، سلامتی و دارایی اش و آنچه متعلق به اوست، صیانت و محافظت به عمل آورد، لذا اگر این غریزه از حد طبیعی فراتر نرود و منجر به خودخواهی و خود برتربینی نشود، برای اعتدال وجود انسان ضروری است.

کرامت در نگاه قرآن

در قاموس قرآن آمده است: الکرم ضد اللئام یعنی کرامت ضد دنائت (پستی) است و کریم به معنای نفیس و عزیز می باشد و یکی از صفات حق تعالی است که در آیه فان ربی غنی کریم آمده است.
راغب اصفهانی در توضیح واژه کرامت می نویسند: کرم اگر وصف خدا باشد، مراد از آن، احسان و نعمت آشکار خداست و اگر وصف انسان باشد، تمام اخلاق و افعال پسندیده است. به کسی کریم نگویند، مگر بعد از آنکه آن اخلاق و افعال از وی ظاهر شود
قرآن به منظور نشان دادن کرامت انسان، ابتدا به خلقت وی اشاره می کند و می فرماید: فتبارک الله احسن الخالقین و چون اصل همه خیر و نیکی، خداوند تعالی است، به همین جهت در قرآن، نسبت تبارک به خود داده است و احتمالاً منظور این است که انسان آن اندازه ای دارای کرامت است که فقط در زمینه خلقت او خداوند تبارک و تعالی به خود تبریک گفته است. آیه دیگری که صراحتاً دلالت بر کرامت انسان دارد، ولقد کرمنا بنی آدم ه انسان برگزیده مخلوقات الهی است و خداوند سایر مخلوقات را مسخر او گردانیده است .
از مواردی دیگر که به کرامت انسان اشاره شده است، در تبیین ویژگیهای (عبادالرحمن) یا بندگان حق تعالی است که از جمله خصوصیات آن ها این است که: و اذ مروا باللغو مروا کراماً چنانچه به سخن بیهوده (لغو) برخورد کنند، بزرگوارانه می گذرند. یکی از هدفهای قرآن کریم از بیان کرامات انسان این است که او جایگاه و منزلت خویش را در جهان هستی درک و به منظور حفظ چنین موقعیتی، خود را از آلودگیهای اخلاقی حفظ کند.