فهرست کتاب


تربیت اسلامی با تأکید بر دیدگاههای امام خمینی (س)

دکتر محمد رضا شرفی

آثار تربیتی تقوا در منظر معصومان (ع)

در کلام معصومان - علیهم السلام - واژه تقوا به طور چشمگیری به وضوح و صراحت ذکر شده است، ولی در پاره ای از موارد به صراحت بیان نشده، بلکه به مدد برخی عبارات یا اصلاحات به آن اشاره غیر مستقیم، شده یا آثار آن بیان گردیده است. برخی از آثار تربیتی تقوا در رویکرد معصومان - علیهم السلام - عبارتند از:
الف - خداوند نگهدارنده پرهیزکار است
ب - پرهیزکار احساس هراس و وحشت نمی کند
ج - دیگران از پرهیزکاران، خوف پیدا می کنند
د - درجه رستگاری و رهایی، خوف پیدا می کند
ه - سعادت ابدی حاصل می شود
و - برتری و امتیاز پرهیزکار بر دیگران تحقق می یابد
ز - مرکب راهواری به سوی بهشت مهیا می شود
ح - شرف بزرگواری) انسانی پرهیزکار اثبات میشود

نقش تربیتی تقوا در سیر و سلوک:

قبلاً اشاره شد که در مواردی از کلام معصومان، واژه تقوا به صراحت ذکر نشده ولی قراین و شواهد، حاکی از وجود مراتب تقواست، در زیر به نمونه هایی از این قبیل می پردازیم:

الف - جوشش چشمه های حکمت:

حکمت را سخن استوار و متین گفته اند. صدرالمتألهین در تعریف حکیم می گوید: حکیم، کسی را گویند که بدن برای روح او همچون لباس برای بدن باشد و هر وقت اراده کند، روح را از بدن خلع کند
حکمت در بیان قرآن کریم به سان خیر کثیر آمده است:
یؤتی الحکمة من یشاء ومن یوت الحکمة فقد اوتی خیراً کثیراً .
حکمت دهد به هرکس که خواهد و آن را که حکمت دادند، در حقیقت، خیر فراوانی به او داده شده است.
از این آیه کریمه معلوم می شود که خداوند، نعمت حکمت را به هر کس نداده است، در حدیثی آمده است:
من اخلص لنا اربعین صباحاً، جرت ینابیع الحکمة من قلبه علی لسانه .
کسی که اخلاص ورزد برای خدا چهل صباح چشمه های حکمت از قلبش به زبانش جاری شود.
نکته قابل تربیتی این حدیث، استمرار و دوام بر عمل صالح است که اگر انسان توفیق یابد چهل روز خود را تحت مراقبت اخلاقی قرار دهد و هر عملی که انجام دهد خالص برای خداوند باشد، احتمالاً این امر برای او به صورت ملکه یا عادت استوار در می آید و حاصل آن هم، دریافت مقام حکمت از جانب پروردگار است.