فهرست کتاب


تربیت اسلامی با تأکید بر دیدگاههای امام خمینی (س)

دکتر محمد رضا شرفی

جایگاه تلاوت قرآن در زندگی امام خمینی (س)

نکته برجسته ای که در سیره اخلاقی و تربیتی آن رهبر بزرگوار به صورت ممتاز و قابل تحسین وجود دارد، این است که ایشان علی رغم حضور در نقطه ثقل مبارزات سیاسی و اجتماعی، هرگز از اذکار و نوافل و زیارت غافل نبودند و در انجام دادن آنها مقید به نظم و ترتیب خاصی بودند. اینک به نمونه هایی اشاره می کنیم. یکی از نزدیکان امام خمینی می گوید:
امام روزانه چندین نوبت قرآن می خواندند با همان صدای ملکوتی ایشان در هر فرصت مناسبی که پیش می آمد، قرآن می خواندند و معمولاً بعد از نماز صبح، قبل از نماز ظهر و عصر و مغرب و عشا یا در هر فرصت دیگر، مقید به این مستحب الهی بودند و ما بارها که در ضمن روز خدمت ایشان می رسیدیم، امام را مشغول خواندن قرآن می یافتیم(217).
یکی از همراهان امام در نجف اشرف درباره ایشان اظهار می کردند که:
ایشان هر روز ده جزء قرآن در ماه رمضان می خواندند، یعنی در هر سه روز یک دوره قرآن می خواندند، برخی از برادران خوشحال بودند که دو دوره قرآن خوانده اند، ولی بعد می فهمیدند که امام ده یا یازده دوره قرآن را خوانده اند(218).
علامه مجلسی اول (ره) در اجازه ای که برای فرزندش ملامحمد باقر صاحب بحارالانوار نوشته است، او را به قرائت یک جزء قرآن در هر روز و مطالعه و تفکر در نامه حضرت امیرالمؤمنین (ع) به امام حسن مجتبی (ع) - که در نهج البلاغه مسطور است - و عمل به آن سفارش می کند(219).
این بخش در توصیف پرواپیشگان گهربار از حضرت علی (ع) به پایان می بریم .ایشان در توصیف پرواپیشگان، ویژگیهایی را بیان می فرمایند که بخشی از آن چنین است:
چون شب شود(برای نماز) برپا ایستاده آیات قرآن را با تأمل و اندیشه تلاوت می نمایند، با زمزمه آن آیات و دقت در معنی آنها غمی عارفانه در دل خود ایجاد می کنند و دوای دردهای خویش را بدین وسیله ظاهر می سازند، هرچه از زبان قرآن می شنوند، مثل این است که به چشم می بینند(220)

ز - جنگ، عامل تحرک

دوره هشت ساله دفاع مقدس، گرچه با افتخارات بزرگی برای ملت رشید ما به پایان رسید، از دو جهت، بیان آثار و پیامدهای آن ضروری و مفید است؛ ابتدا اینکه نسل نوجوان امروز و آینده ساز میهن اسلامی ما شاید تصور دقیق و درستی از تجربه دفاع مقدس نداشته باشد و در آینده ای نه چندان دور، تحت تأثیر برخی القائات و تفسیرهای مغرضانه اسلامی نداشته باشد از جهت دیگر، به لحاظ وجود قانونمندیهای تاریخی که بر جریانها و تحولات یک ملت حاکم است، چنانچه انقلاب اسلامی در معرض تهدیدهای نظامی دیگری قرار گیرد، جوانان و نوجوانان بتوانند با تحلیل صحیحی که از تجربه دفاع مقدس دارند، موضع درست و سنجیده ای اتخاذ کنند و در دفاع از آرمانها و ارزشهای اسلام و انقلاب اسلامی، سهم خویش را ایفا نمایند.
با اینکه بخش مهمی از سخنان امام خمینی، به دفاع مقدس اختصاص یافته است، ولی به لحاظ انطباق مضمونی، قسمتهایی از بیانات ایشان را که ناظر به آثار اخلاقی و تربیتی دفاع مقدس است، در زیر می آوریم و در ابتدا به عبارتی از حضرت امیر (ع) استناد می جوییم که فرمودند:
فی القلوب الاحوال علم جواهر الرجال (221).
در دگرگونی حالات و روزگاران، جوهر واقعی انسانها آشکار می شود.

آثار تربیتی جنگ:

رویکرد امام خمینی (س) به آثار تربیتی و اخلاقی جنگ و تحریم اقتصادی، عمدتاً در محورهای ذیل قابل تبیین است:
جنگ و تحریم اقتصادی، یک تحفه الهی؛(222)
جنگ، عامل شکوفایی مغزها؛(223)
جنگ، موجب اثبات قدرت ملت به دشمن؛(224)
جنگ مکمل دانش نظامی؛(225).
جنگ عامل شکستن ابهت دو ابرقدت؛(226)
جنگ، عامل وحدت ملی(227).
جنگ، عامل رسوایی مخالفین اسلام؛(228)
جنگ، عامل تحرک در ملت؛(229)
جنگ عامل صدور انقلاب؛(230)