فهرست کتاب


تربیت اسلامی با تأکید بر دیدگاههای امام خمینی (س)

دکتر محمد رضا شرفی

آثار اخلاقی و تربیتی قرآن در کلام معصوم (ع)

جوان مؤمنی که قرآن می خواند، قرآن با گوشت و خونش (تمام وجودش) آمیخته می شود (192).
قرآن شاد کننده دلها و بهترین کلام و گفتارهاست
تلاوت قرآن در خانه، سبب خیر و برکت و نیکبختی اهل آن است .
شنیدن قرآن، بلاهای دنیوی و تلاوت آن، عذابهای اخروی را از فرد دفع می کند.
تعلیم یک آیه قرآن موجب می شود تا زمانی که آن آیه تلاوت می شود، به فرد پاداش داده میشود
قرآن حاوی سرگذشت پیشینیان و پیشگویی آیندگان است
قرآن انسان را در غلبه بر تنهایی یاری میدهد. امام سجاد (ع) فرمودند:
اگر تمام مردم شرق و غرب عالم بمیرند، تا زمانی که قرآن همدم و همراه من است، کمترین هراسی (از تنهایی) به خود راه نخواهم داد.
تلاوت کننده و شنونده قرآن، هر دو در اجر و پاداش یکسانند .
تلاوت قرآن، موجب نورانی شدن خانه ها می شود(193).
قرآن ثروتی است که موجب بی نیازی آدمی می شود و هیچ غنایی بالاتر از آن تصور نمی شود(194)
تلاوت قرآن، موجب پاک شدن انسان از گناهان می شود(195).
تعظیم و بزرگداشت قرآن همانا تعظیم و بزرگداشت خداوند است(196).
تلاوت قرآن، دلهایی را که همانند آهن زنگ زده است، صیقل می هد(197)
دلهایی که قرآن را در می یابند از عذاب در امانند(198).
کسی که شب برخیزد و کتاب خدا را تلاوت کند، محبوب خداست(199).
قرآن برای کسی که آن را تلاوت کند، روز قیامت شفاعت می کند (200).

جایگاه قرآن در کلام امام خمینی (س)

امام، بعثت و قرآن را عوامل تربیت می دانند و اولی را مقدمه ای برای دومی تلقی می کنند و می فرمایند:
تلاوت (قرآن) می کند برای تزکیه، و برای تعلیم و برای تعلیم همگانی، تعلیم همین کتاب و تعلیم حکمت که آن هم از همین کتاب است، پس انگیزه بعثت، نزول وحی است و نزول قرآن است و انگیزه تلاوت و قرآن بر بشر این است که تزکیه پیدا بکنند و نفوس مصفا بشوند، از این ظلماتی که در آن ها موجود است تا اینکه بعد از اینکه مصفا شدند، ارواح و اذهان آن ها قابل این بشود که کتاب و حکمت را بفهمند(201).
ایشان در جای دیگری چنین می فرمایند:
بدان که این کتاب شریف، چنانچه خود بدان تصریح فرموده کتاب هدایت و راهنمای سلوک انسانیت و مربی نفوس وشفای امراض قلبیه و نوربخش سیر الی الله است(202)

آثار اخلاق و تربیتی قرآن در کلام امام خمینی

در یک جمع بندی، قرآن از این نظر عامل تربیت است که به تعبیر و بیان امام، مبتنی بر آثار و برکات زیر است:
قرآن برای استخلاص مسجونین در این زندان تاریک دنیا و رساندن آنها از حضیض نقص و ضعف و حیوانیت به اوج کمال و قوت و انسانیت است(203)
(قرآن) برای وصول به مقام قرب و حصول مرتبه لقاءالله (است) که اعظم مقاصد و مطالب اهل الله است (204).
قرآن دعوتی به مقاصد مهمه ای نظیر معرفت الله و بیان معارف الهیه است(205)
قرآن شفای دردهای درونی است(206)
قرآن برای تهذیب نفوس و تطهیر بواطن از ارجاس طبیعت و تحصیل سعادت است(207)
قرآن حاوی قصص انبیا، اولیا و حکماست(208)
قرآن حاوی کیفیت تربیت حق نسبت به انبیا واولیا و حکماست .
قرآن حاوی کیفیت تربیت انبیا و اولیا و حکما نسبت به خلق است(209).
قرآن مشحون از تعلیمات و تربیتهای ربوبیه مذکور و مرموز است (210).
قرآن، مکرر قضایایی را طرح می کند تا در نفوس قاسیه تأثیر کند
تنوع مطالب قرآن و متنوع بودن شیوه های ارائه حقایق در آن، الگویی است که دست اندرکاران تربیت، تعلیم و تعلم و انذار و تبشیر، بتوانند به همان کیفیت نفوس مختلفه و قلوب متشتته را بهره رسانند(211).
قرآن با بیان کیفیت مجاهدات اصحاب رسول خدا(ص) موجب بیداری مسلمین ازخواب غفلت و برانگیختن آنها برای مجاهده فی سبیل الله می شود(212).
قرآن حاوی قوانین ظاهر شریعت و آداب و سنن الیه است.
قرآن همچون کتاب بزرگ تربیت برای عموم، مطالبی را با صراحت و برای طبقه خاصه به رمز و اشاره بیان فرموده است(213)
قرآن کیفیت احتجاجات و براهین ذات اقدس متعال را آورده تا اهل معرفت در این خصوص نیز استفاده کامل برند(214).
قرآن حاوی معارفی بی شمار و اسراری بس دشوار است که اطلاع بر آن جز به سلوک برهانی یا نور، عرفانی، ممکن نیست(215).
قرآن براهین دقیقه ای در اوصاف کمالیه دارد که اهل معرفت از آن استفاده کامل بنمایند(216).