فهرست کتاب


تربیت اسلامی با تأکید بر دیدگاههای امام خمینی (س)

دکتر محمد رضا شرفی

و - قرآن، عامل تربیت:

رسول اکرم(ص) می فرمایند:
کسی که قرآن می خواند، گویا در مرحله نبوت سیر می کند با این تفاوت که فاقد وحی آسمانی است(188).
قرآن، یکی دیگر از انگیزه های ارسال پیامبران الهی را تلاوت آیات الهی بر مردم معرفی و هدف اصلی از نبوت را تلاوت کتاب، تزکیه و تعلیم آیات حکومت (سخن استوار) بیان میکند و می فرمایند:
یتلوا علیهم آیاته و لیعلمهم الکتاب و الحکمه (189)
و در برخی از آیات، قرآن را عامل هدایت و ارشاد معرفی می کند.
ان هذاالقرآن یهدی للتی هی اقوم (190)
عظمت و قداست قرآن تا جایی است که رسول اکرم(ص) قرائت آن را بزرگترین عبادتها می داند و حضرت امیر (ع) بهترین، انسانها را کسی می دانند که قرآن را فرا گیرد و به دیگران نیز تعلیم دهد(191).
اگر چه برکات قرآن کریم، به جهت گستردگی و ژرفای آن، قابل تبیین ژرفای و تحلیل نیست ولی به طور خلاصه به برخی از آثار آن می پردازیم.

آثار اخلاقی و تربیتی قرآن در کلام معصوم (ع)

جوان مؤمنی که قرآن می خواند، قرآن با گوشت و خونش (تمام وجودش) آمیخته می شود (192).
قرآن شاد کننده دلها و بهترین کلام و گفتارهاست
تلاوت قرآن در خانه، سبب خیر و برکت و نیکبختی اهل آن است .
شنیدن قرآن، بلاهای دنیوی و تلاوت آن، عذابهای اخروی را از فرد دفع می کند.
تعلیم یک آیه قرآن موجب می شود تا زمانی که آن آیه تلاوت می شود، به فرد پاداش داده میشود
قرآن حاوی سرگذشت پیشینیان و پیشگویی آیندگان است
قرآن انسان را در غلبه بر تنهایی یاری میدهد. امام سجاد (ع) فرمودند:
اگر تمام مردم شرق و غرب عالم بمیرند، تا زمانی که قرآن همدم و همراه من است، کمترین هراسی (از تنهایی) به خود راه نخواهم داد.
تلاوت کننده و شنونده قرآن، هر دو در اجر و پاداش یکسانند .
تلاوت قرآن، موجب نورانی شدن خانه ها می شود(193).
قرآن ثروتی است که موجب بی نیازی آدمی می شود و هیچ غنایی بالاتر از آن تصور نمی شود(194)
تلاوت قرآن، موجب پاک شدن انسان از گناهان می شود(195).
تعظیم و بزرگداشت قرآن همانا تعظیم و بزرگداشت خداوند است(196).
تلاوت قرآن، دلهایی را که همانند آهن زنگ زده است، صیقل می هد(197)
دلهایی که قرآن را در می یابند از عذاب در امانند(198).
کسی که شب برخیزد و کتاب خدا را تلاوت کند، محبوب خداست(199).
قرآن برای کسی که آن را تلاوت کند، روز قیامت شفاعت می کند (200).

جایگاه قرآن در کلام امام خمینی (س)

امام، بعثت و قرآن را عوامل تربیت می دانند و اولی را مقدمه ای برای دومی تلقی می کنند و می فرمایند:
تلاوت (قرآن) می کند برای تزکیه، و برای تعلیم و برای تعلیم همگانی، تعلیم همین کتاب و تعلیم حکمت که آن هم از همین کتاب است، پس انگیزه بعثت، نزول وحی است و نزول قرآن است و انگیزه تلاوت و قرآن بر بشر این است که تزکیه پیدا بکنند و نفوس مصفا بشوند، از این ظلماتی که در آن ها موجود است تا اینکه بعد از اینکه مصفا شدند، ارواح و اذهان آن ها قابل این بشود که کتاب و حکمت را بفهمند(201).
ایشان در جای دیگری چنین می فرمایند:
بدان که این کتاب شریف، چنانچه خود بدان تصریح فرموده کتاب هدایت و راهنمای سلوک انسانیت و مربی نفوس وشفای امراض قلبیه و نوربخش سیر الی الله است(202)