سلمان فارسی

نویسنده : جعفرمرتضی حسینی عاملی مترجم : سید محمد حسینی

مقدمه دفتر

بسمه تعالی
کتابی که پیش روی شماست ترجمه کتاب سلمان الفارسی تألیف المحقق السید جعفر مرتضی العاملی است که این دفتر جهت آشنایی بیشتر هموطنان فارسی زبان با آن مرد خدا به ترجمه و نشر آن اقدام نمود.
امید است مورد قبول پروردگار متعال قرار بگیرد.
دفتر انتشارات اسلامی وابسته بجامعه مدرسین قم
بسم الله الرحمن الرحیم

مقدمه مترجم

الحمدلله رب العالمین والصلوة و السلام علی خاتم النبیین محمد و آله الطاهرین و علی صحبه الذین اخذوا ما آتی و انتهوا ما نهی عنه.
بررسی زندگانی مردان برجسته تاریخ بسته به شخصیت مورد بررسی و انگیزه و هدف کنکاش، فواید و نتایج مختلفی می تواند داشته باشد. به عبارت دیگر: با انگیزه ها و اهداف مختلف می توان به بررسی زندگانی بزرگمردان پرداخت و از این بررسی به نتیجه و حاصل دست یافت. میزان اهمیت این گونه پژوهش تاریخی با نوع شخصیت مورد تحقیق و میزان اهمیت زمینه و چهارچوبی که در آن نقش داشته و اهمیت و شهرت یافته مرتبط است. از باب مثال،بررسی تاریخ زندگانی یک شخصیت هنری، ادبی، علمی یا سیاسی به همان اندازه دارای اهمیت و مفید فایده است که هنر، ادب، علوم تجربی یا سیاست در حیات فردی و اجتماعی انسان نقش و اهمیت دارد.
بنابراین بررسی زندگانی شخصیتهای که در عرصه گسترده اعتقاد و عمل (جهان بینی و ایدئولوژی) که سراسر حیات دنیوی و اخروی انسان را در ابعاد مختلف فرا می گیرد مقام و جایگاهی داشته، معرف اصول، فروع، و نمودار تعالیم و نظام ارزشی یک مکتب جامع و فراگیرنده می باشند، دارای فایده ای عظیم و اهمیتی ویژه خواهد بود به اندازه اهمیت و فایده آن مکتب عقیدتی و عملی در حیات فردی و اجتماعی مؤمنان به آن مکتب.
گذشته از ضرورت و اهمیت ویژه ای که شناسایی زندگانی پیامبر گرامی اسلام و ائمه اهل بیت - علیهم الصلوة و السلام - برای ما که قول و فعل ایشان را حجت،مستند و منبع تشریع می دانیم دارد،با بررسی زندگانی مسلمانان برجسته از جمله همراهان و یاوران صدیق رسول گرامی اسلام - صلی الله علیه و آله - که به راستی به پیام و رسالت او ایمان آوردند و در عمل،صداقت و اطاعت خود را از مقام نبوی - صلی الله علیه و آله - نشان دادند نیز می توان به بسیاری از حقایق و معارف اسلامی دست یافت. پیداست که به همین نسبت چنین کاری از ارزش و اهمیت در صورتی است که تحقیق و پژوهش به نحو مستند،محققانه و به دور از پیشداوری و اعمال تعصب صورت پذیرد.
در این کتاب که پیش روی خواننده قرار دارد با روش معمول مؤلف متتبع و پژوهشگر - سلمه الله - به نحو مستند،دقیق و موشکافانه زندگانی سلمان فارسی (محمدی) صحابی برجسته پیامبر گرامی اسلام - صلی الله علیه و آله - به بررسی گذاشته شده است. با توجه به این که سلمان - رضوان الله تعالی علیه - از شاگردان ممتاز مکتب اسلام محمدی - صلی الله علیه و آله و سلم - به شمار می رود بررسی زندگانی او از جهت این که گوشه هایی از حقایق و معارف اسلامی و چگونه بودن یک مسلمان واقعی را منعکس می سازد،از ارزش و اهمیت بسیاری برخوردار است بعلاوه از آنجا که سلمان غیر عرب بوده است،بررسی زندگانی او در کنار رسول الله - صلی الله علیه و آله - و مواضع دیگران در مقابل او روشن کننده حقایق ارزشمندی در رابطه با دیدگاه و عملکرد اسلام در مورد مسأله دیرینه تبعیض نژادی و نیز محک تجربه ای است برای بررسی عملکرد مدعیانی که ناگزیر ماهیت واقعی خود را در عمل نشان دادند.
در این بررسی به این جنبه قابل استفاده از مطالعه زندگانی جناب سلمان بیشتر توجه شده است. این تحقیق،گویای این واقعیت تلخ است که علی رغم موضع و عملکرد روشن اسلام در خصوص رد تبعیض نژادی و برقراری نظام اجتماعی مبتنی بر برادری و برابری و نفی هر گونه امتیاز مجعول و موهوم،اندیشه جاهلی تبعیض نژادی در میان برخی از مسلمانان همچنان به حیات خود ادامه می داده و از این طریق،سلمان فارسی با بدرفتاریها این دسته از مردم مواجه بوده است.
امروزه که بیداری اسلامی در سطحی بسیار گسترده آغاز گشته است این گونه کنکاشها دردمندانه و بی طرفانه برای پی بردن به مبدأ و منشأ انحراف جامعه اسلامی از اسلام اصیل و در نتیجه کشف سرچشمه ضعف و انحطاط کنونی جوامع اسلامی،اهمیت ویژه ای داشته و برای بازگشت امت اسلامی به عزت و عظمت اسلامی در سایه اسلام ناب محمدی - صلی الله علیه و آله و سلم - ضرورت و لزوم فوق العاده ای دارد. امید آن که ترجمه این اثر تحقیقی،گامی کوچک در این راه به شمار آید.
و هو الموفق
سید محمد حسینی
بلده طیبه قم 11/7/1369
بسم الله الرحمن الرحیم

مقدمه مؤلف

سپاس خدای را پروردگار دو عالم و درود و سلام بر سرور ما محمد و بر خاندان پاک او و لعن و نفرین بر جملگی دشمنان ایشان تا روز جزا.
این نوشته که در دسترس خوانندگان قرار داده شده کتابی نیست که خواسته باشم فصول آن را کامل،مطالب و مباحثش مرتبط و منسجم باشد؛ بلکه مباحث و به عبارت بهتر مطالبی است که شخصیت همان کسی که انگیزه جمع آوری آنها بوده یعنی سلمان محمدی (فارسی) - سلام و برکات خدا بر او - بین آنها ارتباط ایجاد می کند. در اینجا ما نمی خواهیم پیرامون تاریخی که چه بسا چندان بدان اهمیت داده نمی شود برای خواننده گرامی اطاله کلام کنیم. حقیقت این است که این مجموعه مطالب در بدو امر به قصد این که بخشی از کتابی که نوشته ام به نام الصحیح من سیرة النبی و دقیقاً جزء پنجم آن - که همچنان در حال فراهم آمدنست و هنوز آماده نشده - باشد نوشته شد،اما پس از آن که دیدیم این مطالب گسترش یافت و بسیار شد و بخش بزرگی از کتاب الصحیح را اشغال می کند و هماهنگی و انسجام مطالب آن را (هر چند به میزان حداقل) مخل می کند چاره ای ندیدیم جز این که این مجموعه را از کتاب الصحیح جدا ساخته به شکل کتاب یا کتابچه ای مستقل ارائه کنیم بدین امید که برادران خواننده و پژوهشگران بر ضعف و کاستیهایی که در آن خواهد بود (و بدانها اشاره کردیم) چشم بپوشند. چه بسا در عوض این ضعفها از جهات و جوانب دیگر،ارزشهایی در این مجموعه بیابند و از این که چنین مجموعه ای فراهم گشته و بدان پرداخته شده خرسند شوند.
به هر حال،این بضاعت مزجات را به خوانندگان و پژوهشگران تقدیم می کنیم و پیشاپیش از تقصیر و قصوری که در آن می یابند پوزش می طلبیم چرا که کمال فقط از آن خداست و همو ولی ما و راهنمای به سوی راه راست است.
قم المشرفه
بیست و چهارم ماه رجب 1409 ه.ق
12/12/1376 ه.ق
جعفر مرتضی العاملی