فهرست کتاب


ترجمه صحیفه سجادیه

, فیض‏ الاسلام‏

دعای چهلم از دعاهای امام علیه السّلام است هنگامیکه خبر مرگ کسی باو میرسید، یا یاد مردن مینمود:

بار خدایا بر محمّد و آل او درود فرست، و ما را از آرزوی دراز باز دار (چون آرزوی دراز آخرت را از یاد میبرد و بر اثر آن انسان بدبخت میگردد، در نهج البلاغه است حضرت امیر المؤمنین - علیه السّلام - فرموده:
ایّها النّاس انّ اخوف ما اخاف علیکم اثنان: اتّباع الهوی و طول الامل، فامّا اتّباع الهوی فیصدّ عن الحقّ، و امّا طول الامل فینسی الاخرة یعنی ای مردم ترسناکترین چیزیکه از ابتلای شما ب آن میترسم دو چیز است: اوّل پیروی از هوای نفس، دوّم آرزوی بیشمار، امّا پیروی از هوای نفس شخص را از راه حقّ باز میدارد، و آرزوی بیحساب آخرت را از یاد میبرد) و با کردار راست و درست (بطوریکه واجب است) آرزو را از ما دور گردان تا اینکه تمام کردن ساعتی را پس از ساعتی دور یافتن روزی را پس از روزی و پیوستگی نفسی را بنفسی و در پی آمدن گامی را در پی گامی آرزو نکنیم - و ما را از فریب آرزو سلامت و بی گزند و از بدیهایش ایمن فرما، و مرگ را در جلو ما بر پا دار (آنی آن را از یاد ما مبر) و یاد کردن ما آن را روزی پس از روزی (یا روزی پس از روزهائی) قرار مده (ما را توفیق ده تا همیشه بیاد آن باشیم، و روزی آن را از یاد مبریم که مستلزم کوتاهی آرزو و کوشش در عبادت و بندگی و چشم پوشی از دنیا و کالای آن درد آوردن ب آخرت است) -
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 261
و از اعمال شایسته عملی برای ما قرار ده (توفیق بجا آوردن عمل شایسته ای بما عطا فرما) که با آن بازگشت بسوی (پاداش) تو را دیر شماریم (در انجام آن عمل بکوشیم) و بر زود رسیدن به (رحمت) تو حرص داشته باشیم تا مرگ برای ما جای انس و آرامش باشد که ب آن انس گیریم، و جای الفت و دوستی باشد که بسوی آن شوق داشته باشیم، و خویشاوند نزدیکی (مانند زن و فرزند) باشد که نزدیک شدن باو را دوست بداریم - پس هرگاه آن را بر ما حاضر نمودی و بما واقع ساختی ما را ب آن نیکبخت گردان در حالیکه زیارت و دیدار کننده (آمدنش از روی مهربانی) باشد، و ما را ب آن انس ده در حالیکه از راه رسد، و ما را بمهمانی آن بدبخت مکن، و از دیدارش خوار و رسوا و سر بزیر مفرما، و آن را دری از درهای آمرزش خود و کلیدی از کلیدها (وسیله ای از وسیله ها) ی رحمت خویش گردان - ما را بمیران هدایت شدگان (براه حقّ) که گمراهان نباشیم، فرمانبران (احکام و دستورها) که کراهت نداشته باشیم، توبه کنندگان که گناه نکنیم و اصرار و ایستادگی (بر آن) نورزیم، ای ضامن پاداش نیکوکاران (اشاره بقول خدای تعالی «س 9 ی 120):انَّ اللَّهَ لا یُضیعُ اجْرَ الْمُحْسِنینَ 9: 120یعنی خدا پاداش نیکوکاران را تباه نمیگرداند) و ای اصلاح کننده کردار تباهکاران (ای خواهان صلاح کردار تباهکاران باینکه فساد و تباهکاری را بصلاح و درستی تبدیل کنند، این جمله با قول خدای تعالی «س 10 ی 81):انَّ اللَّهَ لا یُصْلِحُ عَمَلَ الْمُفْسِدینَ 10: 81(خدا کردار تباهکاران را اصلاح نمیکند» منافات ندارد، زیرا مراد از آیه اینست که خدا کردار کسی را که میخواهد در دین فساد نماید تباه میگرداند تا حقّ از باطل و نادرستی آشکار گردد). -
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 262

دعای چهل و یکم از دعاهای امام علیه السّلام است در درخواست پرده پوشی

(از اعمال زشت تا در دنیا مردم و در آخرت فرشتگان و پیغمبران و همه خلق بر آنها آگاه نشوند) و حفظ و نگهداری (از گناهان و کیفر آنها):
بار خدا یا بر محمّد و آل او درود فرست، و بسترهای گرامی داشتن خود را برای من بگستران، و مرا در آبشخورهای رحمت و مهربانیت در آور، و در میان بهشتت فرود آور، و ببرگرداندن از (درگاه) خود مرنجانم، و بنومیدی از (رحمت) خویش نومیدم مگردان - و مرا ب آنچه (گناهانیکه) بجا آورده ام در گرو مگیر (در برابر آنها پاداش خود را از من باز مدار) و بر رفتار (ناپسندیده ا) م مناقشه و خرده گیری مکن، و رازم را آشکارو پنهانیم را (که جز تو کسی ب آن آگاه نیست) هویدا مفرما، و کردارم را (نیک یا بد) در میزان عدل مگذار (مسنج، زیرا بر اثر کمی حسنات و بسیاری سیّئات هلاک خواهم شد.
ناگفته نماند: در آیات و روایات سخن از وزن و سنجش و میزان و ترازو برای اعمال خلائق در روز
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 263
قیامت بسیار است، و بین علمای اسلام اختلاف است که آیا آن وزن و سنجیدن کنایه از تعدیل و برابر نمودن بین اعمال و جزای بر آنها است چنانکه شیخ مفید - علیه الرّحمة - فرموده، یا سنجیدن نفس اعمال است در ترازوئی که مناسب آن عالم میباشد چنانکه شیخ بهائی - رحمه اللّه - فرموده) و حال و چگونگی مرا در پیش چشم اشراف و بزرگان و رؤساء و پیشوایان مردم فاش مگردان - از ایشان (اشراف و بزرگان در روز رستاخیز) پنهان دار آنچه (گفتار و کردام را در دنیا) که انتشار آن بر من ننگ است، و آنچه که نزد تو مرا رسوا مینماید از آنان بپوشان - برضا و خوشنودی خود درجه و پایه (مقام و منزلت) مرا بلند کن، و ب آمرزش خود گرامی داشتنم را کامل نما، و مرا در رشته اصحاب یمین و یاران دست راست (آنانکه دارای مقام ارجمند هستند) در آور، و در راههای ایمن شدگان (از آفات دنیا و عقوبات آخرت) ببر، و در گروه رستگاران قرار ده، و مجلسهای شایستگان (پرهیزکاران) را بوسیله (رفت و آمد و معاشرت و آمیزش) من آباد گردان، دعایم را روا فرما ای پروردگار جهانیان. -
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 264

دعای چهل و دوم از دعاهای امام علیه السّلام است هنگام ختم (پس از خواندن همه) قرآن

(دعاء هنگام خواندن قرآن و ختم آن مستحبّ است و از ائمّه معصومین - علیهم السّلام - در این باره روایاتی نقل شده و مشهورترین دعاها هنگام ختم قرآن همین دعاء است):
بار خدایا تو مرا بر ختم (خواندن از آغاز تا انجام) کتاب خود یاری نمودی (توفیق دادی) همان کتابی که آن را نور و روشنائی فرستادی (که بوسیله آن گمراهی و رستگاری و حلال و حرام آشکار گردیده، اشاره بفرمایش خدای تعالی «س 4 ی 174):وَ انْزَلْنا الَیْکُمْ نُورا مُبینًا 4: 174یعنی و بسوی شما نوری آشکار و تا بان «قرآن» فرستادیم) و بر هر کتابیکه (بپیغمبران گذشته) نازل کردی گواه گردانیدی (تا بدرستی آن گواهی دهد، اشاره بقول خدای تعالی «س 5 ی 48):وَ انْزَلْنا الَیْکَ الْکِتابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِما بَیْنَ یَدَیْهِ مِنَ الْکِتابِ وَ مُهَیْمِنًا عَلَیْهِ 5: 48یعنی ما بر تو کتاب «قرآن شریف» را بحقّ و راستی فرستادیم که کتابهائی را که در برابر آنست تصدیق نموده و بر «راستی و درستی» آنها گواه است) و بر هر حدیث و سخنی که فرموده ای برتری داده ای (چون در آن اخبار امّتهای گذشته و اخبار آینده
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 265
و آنچه را که بندگان تا روز قیامت ب آن نیازمندند بپاکیزه ترین لفظ در نیکوترین نظم و ترتیب بیان شده است، اشاره بقول خدای تعالی «س 39 ی 23):اللَّهُ نَزَّلَ احْسَنَ الْحَدیثِ کِتابا مُتَشابِهًا 39: 23یعنی خدا نیکوترین حدیث و سخن را فرستاد که آن کتابی است که «آیاتش در کمال فصاحت و اعجاز» شبیه و مانند یکدیگر است) - و آن را فرقان و جدا کننده (بین حقّ و باطل) گردانیده ای که بوسیله آن حلال و حرام خود را از هم جدا کرده ای، و قرآن و خوانده شده ای که ب آن راههای احکامت را هویدا ساخته ای، و کتاب و نوشته شده ای که آن را برای بندگانت تفصیل و شرح داده ای (: بعضی در واجبات، محرّمات، مستحبّات، مکروهات و مباحات، و برخی در عقوبات، اخلاق، آداب و مواعظ، و پاره ای در اخبار گذشته و آینده و در باره بهشت و بهشتیان و دوزخ و دوزخیان و مانند آن) و وحیی که آن را بر پیغمبرت محمّد - رحمتها و درودهای تو بر او و بر آل او باد - فرو فرستاده ای - و آن را نور روشنائی گردانیدی که ما بپیروی از آن از تاریکیهای گمراهی (شرک، کفر، شکّ و نفاق) و نادانی (معاصی و شبهات) راه مییابیم، و شفاء و بهبودی (بیماریها مانند نادانی بحقّ و نگرویدن بخدا و رسول و دوروئی) برای کسیکه فهمیدن آن را از روی تصدیق و باور نمودن (نه از روی تکذیب و انکار) خواسته، و برای شنیدنش خاموش گشته، و ترازوی عدل که زبانه اش (آنچه میان شاهین ترازو است) از حقّ و درستی بر نمیگردد،
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 266
و نور هدایت و راهنمائی که حجّت و دلیل آن از گواهان (برای خدا بتوحید و یگانگی او و برای انبیاء بتصدیق آنها) خاموش نمیشود (زیرا قرآن بزرگترین برهان و دلیل ایشان است بر آن) و نشانه نجات و رهائی (از بدبختیها) که هر کس قصد طریقه و روش آن کند گمراه نمیگردد، و بهر که خود را بدستاویز عصمت و نگهداری آن بیاویزد مهالک و تباهیها (بدبختیها و گرفتاریهای دنیا و آخرت) دست نیابد - بار خدایا چون ما را بر خواندن قرآن کمک عطا کردی، و سختی (فصیح نبودن) زبانهای ما را بنیکوئی عبارت و بیان آن آسان گردانیدی، پس ما را از کسانی قرار ده که آن را چنانکه شایسته حفظ و نگهداری آنست نگاه میدارند (بدستورهای آن عمل میکنند) و تو را اطاعت مینمایند باعتقاد و باور داشتن تسلیم و گردن نهادن در برابر آیات محکمه آن (آیاتیکه معنی آن بی احتمال آشکار است) و باعتراف بمتشابه (آیاتیکه معنی آن آشکار نیست) و دلیلهای روشن آن پناه میبرند (ایمان می آورند) - بار خدایا تو قرآن را بر پیغمبرت محمّد - خدا بر او و آل او درود فرست - بطور اجمال (بی تفصیل و شرح) فرستادی، و دانش بشگفتیها (رازها) ی آن را بطور کامل ب آنحضرت الهام نمودی، و علم و دانش به آن را با تفسیر و توضیح بما (آل محمّد علیهم السّلام) میراث دادی (انتقال نمودی) و ما را بر کسی (همه امّت) که بعلم آن نادان است برتری بخشیدی، و بر (فهم ظاهر و باطن و اطّلاع باسرار و عجائب و اصطلاح و عمل بمقتضای) آن توانائی دادی تا بر کسیکه طاقت زیر بار رفتن آن را نداشت (نمیتوانست معنی آن را دریابد) شرافت و بزرگی دهی (سیّد جلیل علیّ ابن طاووس - رحمه اللّه -
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 267
فرموده: شایسته است فرمایش امام علیه السّلام: و ورّثتنا علمه و فضّلتنا و مانند آن بالفاظی که مناسب حال خواننده دعاء است عوض شود، مرحوم سیّد علیخان در شرح صحیفه پس از نقل کلام سیّد فرموده: شایسته تر عوض کردن ضمیر است و بس، پس گفته میشود: و ورّثت اوصیاءه علمه مفسّرا، و فضّلتهم علی من جهل علمه، و قوّیتهم علیه لترفعهم فوق) - بار خدایا همچنانکه دلهای ما را نگاهدارندگان قرآن قرار دادی، و برحمت خود بزرگی و برتری آن را بما شناساندی، پس بر محمّد که ب آن خطبه خواند و (مردم را) پند داد، و بر آل او گنجینه داران (نگهداران) آن درود فرست، و ما را از کسانی قرار ده که اعتراف دارند آن از جانب تو است تا در تصدیق و باور نمودن آن شکّ و دو دلی بما روی نیاورد، و لغزشی ما را از راه راستش باز نداشته و جدا نسازد - بار خدایا بر محمّد و آل او درود فرست، و ما را از کسانی قرار ده که بریسمان (یا عهد و پیمان) قرآن چنگ میزنند، و از چیزهائیکه مانند یکدیگرند و بهم اشتباه میشوند (که حقّ در آنها از باطل شناخته نگردد) بپناهگاه محکم و استوارش پناه میبرند، و در سایه بال (حمایت و نگهداری) آن آرام گیرند، و بروشنی بامدادش راه مییابند، چنانکه بروشنی صبح چیزهای پوشیده بتاریکی شب آشکار میشود همچنین از راهنمائی قرآن بحقائق پنهان شده
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 268
در تاریکی جهل و نادانی دست مییابند) و بدرخشیدن روشنائی آن اقتدا میکنند (از احکام و دستورهای آن پیروی مینمایند) و از چراغ آن چراغ میافروزند (بوسیله آن بحقائق و علوم پی میبرند) و هدایت و رستگاری را در غیر آن (بگمان اینکه حقّ و درست آنست) نمیطلبند (زیرا طلب هدایت در غیر قرآن کفر و گمراهی است، رسول خدا - صلّی اللّه علیه و آله - فرموده: کسیکه هدایت را در غیر قرآن بطلبد خداوند او را گمراه گرداند) - بار خدایا و همچنانکه بوسیله قرآن (که بزرگترین معجزات است) محمّد (صلّی اللّه علیه و آله) را برای دلالت و راهنمائی بر (شناسائی و بی همتائی) خویش نشانه برپا داشتی، و ب آل او (اوصیاء آن حضرت) راههای رضا و خوشنودی بسوی خود را آشکار ساختی، پس بر محمّد و آل او درود فرست، و قرآن را برای ما دستاویز رسیدن بگرامیترین منزلهای ارجمند قرار ده، و نردبانیکه برای رسیدن بجایگاه سلامت و بی گزند (بهشت) بر آن بالا رویم، و سببی که ب آن رهائی (از عذاب و کیفر) در عرصه و فراخی قیامت را پاداش یابیم، و وسیله ای که ب آن بر نعمت فراوان سرای اقامت و ماندن (بهشت) در آئیم - بار خدایا بر محمّد و آل او درود فرست،
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 269
و بوسیله قرآن بار سنگین گناهان را از ما بیانداز، و خوهای نیکوی نیکوکاران را بما ببخش، و ما را پیرو نشانه ها (راهها) ی کسانی بگردان که در ساعات شب و بامداد و شام قرآن را برای تو بپا داشتند (در خواندن و عمل ب آن کوشش مینمودند) تا بسبب پاک کردن (رفتار طبق اوامر و نواهی و سائر دستورهای) آن ما را از هر چرکی (گناهان) پاک نمائی (بیامرزی) و پیرو نشانه های کسانی گردانی که بروشنائی (راهنمائی) قرآن روشنی (راه رستگاری) جستند، و آرزو (ی طول عمر و جمع مال و مانند آن) آنها را از کار (بندگی) باز نداشته که بفریبها (جورو وا جورها) ی فریبش آنان را فرا گرفته تباه (بدبخت) گرداند - بار خدایا بر محمّد و آل او درود فرست، و قرآن را برای ما در تاریکیهای شب (که در آن وحشت و ترس پیش آید) مونس و آشنا، و از تباهکاریهای شیطان (برانگیختن او انسان را بر آنچه سزاوار نیست) و از در دل گذراندن اندیشه های بد حافظ و نگاهدارنده، و برای گامهای ما از بردنشان ما را بسوی گناهان، باز دارنده، و برای زبانهامان از فرو رفتن در باطل و نادرستی (دروغ، بیهوده و بیجا سخن گفتن) بی آنکه از مرض و بیماری باشد گنگ کننده، و برای انداممان از بجا آوردن گناهان منع کننده، و برای تأمّل و اندیشه در عبرت و پند گرفتن (از گرفتاران باعمال و کردار خویش) که غفلت و فراموشی ما آن را درهم پیچیده گشاینده گردان تا فهم و دانستن شگفتیها (علوم و مواعظ و حکم) و مثلها و داستانهای منع کننده (از گناهان) آن را، که کوههای استوار با سختی آنها از زیر بار
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 270
رفتن آن ناتوانند، بدلهای ما برسانی (اشاره بفرمایش خدای تعالی «س 59 ی 21):لَوْ انْزَلْنا هذَا الْقُرْانَ عَلی جَبَلٍ لَرَایْتَهُ خاشِعا مُتَصَدِّعًا مِنْ خَشْیَةِ اللَّهِ وَ تِلْکَ الأمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ 59: 21یعنی اگر این قرآن را بر کوهی میفرستادیم میدیدی که کوه «با بزرگی و سختی» از ترس خدا فروتن و شکافته و از هم ریخته میگشت، و این مثلها را برای مردم میزنیم امیدوار باش که ایشان تفکّر و اندیشه نمایند «در این بیان توبیخ و سرزنش است بر سختدلی انسان و فروتنی نکردن او هنگام خواندن قرآن و اندیشه نکردنش برای آنچه در آنست)» - بار خدایا بر محمّد و آل او درود فرست، و بوسیله قرآن خیر و نیکی و آراستگی برون ما را ثابت و پا برجا گردان، و در دل گذراندن اندیشه های بد را از سلامتی درونهای ما باز دار، و چرکی دلهامان (غفلت، نادانی، سختی و مانند آنها) و علاقه ها و وابستگی گناهانمان را بشوی (از میان ببر) و کارهای پراکنده شده ما را فراهم آور، و در جای صف بستن و بیک رشته در آمدن در پیشگاهت (روز رستاخیز) تشنگی ما را در جاهای بسیار گرم سیراب نما، و در روز ترس بزرگ (روز قیامت) هنگام زنده شدنمان ما را بجامه های امان و زنهار (از آتش دوزخ) بپوشان - بار خدایا بر محمّد و آل او
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 271
درود فرست، و بوسیله قرآن فقر و بی چیزی ما را بنداشتن احتیاج و نیازمندی اصلاح فرما، و گشایش زندگانی و بسیاری فراخی روزیها را بسوی ما روان گردان، و ما را از خوهای نکوهیده و اخلاق پست دور نما، و از درّه گود کفر و چیزهائی که نفاق و دو روئی را پیش آورد نگاهدار، تا در روز رستاخیز قرآن ما را بسوی خوشنودی و بهشت تو کشاننده، و در دنیا از خشم (دوری رحمت) تو و تجاوز و گذشتن از احکام تو باز دارنده، و برای آنچه در حکم تو است بحلال دانستن حلال آن و حرام شمردن حرام آن گواهی دهنده باشد - بار خدایا بر محمّد و آل او درود فرست، و بوسیله قرآن هنگام (رسیدن) مرگ اندوه جان کندن و سختی ناله کردن و پی در پی بودن ناله های وقت جان کندن (یا پی در پی بودن غرغره ها و بشمار افتادن نفسهای در وقت جان سپردن) را بر ما آسان فرما آنگاه که جانها بچنبرهای گردن رسد (گفته اند: از لطف و توفیق خداوند متعال است ببندگان که فرشته مرگ را در گرفتن جانها امر فرموده از انگشت های پا شروع نماید آنگاه تدریجا و کم کم ببالا آید یا بسینه و گلو رسد برای اینکه بنده در این مدّت بتواند از روی دل بخدا رو آورد و وصیّت و توبه نماید پیش از آنکه عالم دیگر را بچشم ببیند و روحش از بدن بیرون شود که از این راه امید به نیکوئی پایان کار او میباشد) و گفته شود کیست افسونگر؟ (یاران و خویشان محتضر و مرگ رسیده گویند: کیست دعا خواند که این بیمار بهبودی یابد؟ یا کیست
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 272
که بتواند این انسان را که نزدیک مردن است بافسون بهبودی دهد؟ کسی نیست و نمیتواند یا برخی از فرشتگان گویند: کدام یک از شما فرشتگان روح این محتضر را بالا میبرید، فرشتگان رحمت یا فرشتگان عذاب؟ این جمله از دعا اقتباس از قول خدایتعالی است «س 75 ی 26):کَلا اذا بَلَغَتِ التَّراقِیَ «ی 27) وَ قیلَ مَنْ راقٍ 75: 26 - 27یعنی چنین نیست «که دنیا خواهان دل بر دنیا توانند نهاد و از آخرت غفلت نمایند» چون جانشان بچنبر گردن رسد و گفته شود: کیست افسونگر «بدعاء یا طبیب و بهبودی دهنده بدواء)» و فرشته مرگ برای گرفتن آن جانها از پرده های پنهانیها (ی از عقل و علم بشر) آشکار گردد، و آنها را بتیرهای ترس فراق و جدائی (از دنیا) از کمان مرگها بزند، و برای آن جانها جامی را که زهر آلوده است چشیدن از آن از زهر مرگ آمیخته سازد، و کوچ کردن و روان شدن ما (از دنیا) بسوی آخرت نزدیک شود، و اعمال و کردارها (مانند) گردن بندهای در گردنها گردد (اشاره بقول خدایتعالی «س 17 ی 13):وَ کُلَّ انْسانٍ الْزَمْناهُ طائِرَهُ فی عُنُقِه 17: 13یعنی و عمل هر انسانی را «هر که باشد» در گردن او واجب و لازم گردانیدیم «عملش با او است و مانند گردن بند هرگز از او جدا نمیشود)» و تا وعده گاه روز بهمرسیدن (روز قیامت که جانها با بدنها، یا اهل آسمان با اهل زمین، یا ستمگر با ستمکشیده یا غیر آنها که خدا میداند بهم رسند) گورها آرامگاه باشد - بار خدایا بر محمّد و آل او درود فرست، و فرود آمدن بخانه کهنه (از هم ریخته: قبر) و بسیار ماندن در میان طبقه های خاک را برای ما مبارک و نیکو ساز، و قبرها را پس از مفارقت و جدائی از دنیا برای ما (تا رسیدن ببهشت) بهترین منزلها قرار ده (رسول خدا - صلّی اللّه علیه و آله - فرموده: قبر نخست منزل از منزلهای آخرت است اگر کسی از آن نجات و رهائی یافت پس از آن آسانتر از آنست، و اگر نجات نیافت پس از آن سختتر از آنست) و تنگی لحدهامان (شکافتگیهای قبر) را بوسیله رحمت و مهربانیت گشاده گردان، و ما را در میان گروه بسیاری که در قیامت حاضر میشوند بگناههای تباه سازنده مان رسوا مکن -
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 273
و بوسیله قرآن در جای صف بستن و بیک رشته در آمدن در برابر تو بر خواری مقام و مرتبه ما رحم فرما، و هنگام لرزیدن پل دوزخ در روز گذشتن از آن لغزش گامهای ما را ثابت و پا برجا بدار (اخبار بسیار از ائمّه معصومین - علیهم السّلام - رسیده: روز قیامت پلی بر روی دوزخ کشیده میشود که اوّل آن موقف و جای ایستادن برای حساب و وارسی است و آخر آن بر در بهشت است، هر که خدا را اطاعت کرده از آن میگذرد و ببهشت میرود و هر که او را معصیت نموده از دو سمت آن ب آتش میافتد، و در وصف آن رسیده:
که از مو باریکتر و از شمشیر برنده تر است، و مؤمن مانند برق تندرو از آن میگذرد، و در بعض اخبار رسیده:
صراط و پل دوزخ میلرزد و اهلش را میلرزاند بطوریکه مفاصل و پیوندهای اندام ایشان بهم زده میشود، و مردم مانند مورچه های ریز در آتش میافتند، و جز کسی را که خدا رحم میکند از آن رهائی نمییابند) و پیش از بر انگیختن (زنده شدن در قیامت) تاریکی قبرهای ما را روشن فرما، و ما را روز رستاخیز از هر اندوهی و از ترسهای سخت روز قیامت (که مصیبت و سختی آن بالاترین مصائب و سختیها است) نجات ده - و روهای ما را سفید (شادمانمان) گردان روزیکه روهای ستمگران سیاه میشود (افسرده میگردند) در روز افسوس و پشیمانی (گمراهان، اشاره بقول خدای تعالی «س 19 ی 39):وَ انْذِرْهُمْ یَوْمَ الْحَسْرَةِ 19: 39یعنی ایشان را از روز پشیمانی «روز قیامت» بترسان) و برای ما در دلهای اهل ایمان محبّت و دوستی قرار ده (اشاره بقول خدای تعالی «س 19 ی 96):انَّ الَّذینَ امَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَیَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدّا 19: 96یعنی همانا آنانکه ایمان آوردند و کارهای
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 274
شایسته انجام دادند بزودی خداوند بخشاینده برای ایشان «در دلهای مؤمنین» محبّت و دوستی قرار میدهد «چنانکه در دلهای دشمنانشان رعب و ترس میافکند)» و زندگی را بر ما سخت و دشوار مگردان - بار خدایا بر محمّد (صلّی اللّه علیه و آله) بنده و فرستاده خود درود فرست، همچنانکه پیام تو را رسانید، و فرمانت را بصدای بلند و آشکارا بیان کرد (اشاره بقول خدای تعالی «س 15 ی 94):فَاصْدَعْ بِما تُؤْمَرُ وَ اعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِکینَ 15: 94یعنی پس بصدای بلند و آشکارا آنچه را که ب آن مأموری برسان و از کفّار رو بگردان) و بندگانت را پند داد (که براه حقّ در آیند) - بار خدایا پیغمبر ما را - درودهای تو بر او و بر آل او باد - روز رستاخیز از جهت مرتبه و مقام نزدیکترین پیغمبران بخود، و از جهت شفاعت و میانجیگری (از گناهکاران امّت) برترین ایشان، و از جهت قدر و منزلت بزرگترین آنها، و از جهت جاه و جلال آبرومندترین آنان نزد خود قرار ده - بار خدایا بر محمّد و آل محمّد درود فرست، و بناء و ساختمان او را بلند کن (دین مقدّسش را بر همه ادیان برتری ده) و دلیل او (قرآن کریم) را بزرگ گردان (بر همه آشکار ساز) و ترازوی (حسنات) او را سنگین نما، و شفاعتش را (در باره گنهکاران) بپذیر، و منزلتش را (نزد خود) نزدیک، و رو سفیدش (شادمانش) فرما، و نورش را کامل (و دینش را در همه جای جهان منتشر) ساز، و درجه و مرتبه اش را بالا بر - و ما را بر طریقه و روش او زنده بدار، و بر دین او بمیران، و در
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 275
راه آشکارش سیر ده، و براه و طریقه اش ببر، و از فرمانبران او قرار ده، و در گروه او گرد آور، و بحوض او (نهری که خدای تعالی در بهشت ب آنحضرت عطا فرموده و بر گزیدگان امّت روز قیامت در آن وارد میشوند) وارد ساز، و از جام آن حوض سیراب گردان - و درود فرست - بار خدایا - بر محمّد و آل او درودی که بوسیله آن او را ببهترین نیکی و بخشش و بزرگواریت که امیدوار است برسانی، زیرا تو دارای رحمت گشاده و بخشش بزرگی (که فنا و نیستی و کم شدن در آن راه ندارد) - بار خدایا او را در برابر اینکه پیغامهای تو را رسانید، و آیات (قرآن مجید، یا نشانه های پروردگاری و یگانگی) تو را اداء نمود (مردم را ب آن راهنمائی کرد) و بندگانت را پند و اندرز داد، و در راه تو (بدست و زبان) کوشش و کار زار کرد پاداش ده، ببهترین پاداشی که بیکی از فرشتگانیکه از خواصّ و نزدیکان درگاه تو هستند، و پیغمبران فرستاده شده برگزیده خود داده ای، و درود و مهربانی و نیکیهای بسیار خدا بر او و بر آل او که (از چرکی جهل و نادانی) پاکیزه و (بعلم و ایمان آراسته و از پلیدی میلاد و آلودگی معاصی و فساد) پاک اند. -
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 276