فهرست کتاب


ترجمه صحیفه سجادیه

, فیض‏ الاسلام‏

دعای سی و چهارم از دعاهای امام علیه السّلام است هنگامیکه گرفتار میشد یا گرفتار شده برسوائی گناهی را میدید:

بار خدایا تو راست سپاس (نه جز تو را) بر پوشاندنت (گناهان را) پس از دانائیت، و بر عافیت بخشیدنت (از گرفتاریها) پس از آگاهیت، پس هر که هست از ما کار زشت کرده و تو او را (ب آن کار) معروف نکرده ای، و کار بسیار بدی بجا آورده و تو او را (نزد دیگران) رسوا ننموده ای، و خود را بزشتیها پوشانده و تو کسی را بر (زشتیهای) او راهنمائی نکردی -
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 235
بسا نهی تو را که بجا آوردیم، و بسا امر و فرمانی را که ما را بر آن آگاه ساختی از آن تجاوز کردیم، و بسا بدی که بدست آوردیم، و گناهی که مرتکب شدیم، در حالیکه تو بر آن آگاه بودی نه نگاه کنندگان، و بر هویدا کردن آن توانا بودی بیشتر از توانایان، عافیت و رهائی دادن تو برای ما پیش چشم ایشان پرده و در برابر گوشهاشان سدّ و مانع بود - پس آنچه از آن شرم آید را که پوشاندی و زشتی را که پنهان نمودی برای ما پند دهنده و باز دارنده از بدخوئی و بجا آوردن گناه و کوشش بتوبه نابود کننده (گناه) و راه ستوده (بکردار و گفتار نیک) قرار ده - و وقت در سعی و کوشش برای توبه را نزدیک گردان، و ما را از جانب خود بغفلت و نادانی گرفتار مکن (بخود وامگذار) چون ما بسوی تو خواهان (امیدوار بعفو و گذشت تو) و از گناهان توبه کننده ایم -
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 236
و بار خدایا درود فرست بر برگزیده ات از خلق خود: محمّد (صلّی اللّه علیه و آله) و اهل بیت او (فرزندانش و امیر المؤمنین و فرزندان آن حضرت علیهم السّلام) که از آفریدگانت برگزیده و پاکانند، و چنانکه (در قرآن مجید) امر فرموده ای ما را در برابر آنان شنوندگان (سخنانشان) و فرمان برداران (دستورهاشان) گردان (اشاره بقول خدای تعالی «س 4 ی 59):یا ایُّهَا الَّذینَ امَنُوا اطیعُوا اللَّهَ وَ اطیعُوا الرَّسُولَ وَ اولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ 4: 59یعنی ای کسانیکه ایمان آوردید خدا و رسول و فرمانداران «از جانب خدا و رسول: امیر المؤمنین و یازده فرزند آن حضرت علیهم السّلام» را اطاعت کنید. حضرت باقر علیه السّلام فرموده: «خدای تعالی در این آیه» تنها ما را قصد نموده و خواسته، همه مؤمنین را تا روز قیامت بطاعت و فرمانبری از ما امر فرموده است. شیخ بهاء الدّین أبو الحسن علیّ ابن عیسی ابن ابی الفتح اربلی «اربل نام شهری است نزدیک موصل از سمت شرق» که از بزرگان علمای امامیّه - قدّس اللّه ارواحهم - و مورد اعتماد همه است در کتاب خود: کشف الغمّة فی معرفة الائمّة از جابر ابن یزید جعفی نقل میکند که او گفته از جابر ابن عبد اللّه شنیدم که میگفت: چون خدای تعالی یا ایُّهَا الَّذینَ امَنُوا اطیعُوا اللَّهَ وَ اطیعُوا الرَّسُولَ وَ اولِی الْامْرِ مِنْکُمْ 4: 59را بر پیغمبر صلّی اللّه علیه و آله فرستاد گفتم: یا رسول اللّه خدا و رسول او را شناختیم، اولی الأمر و فرمانداران را که خدا طاعت ایشان را بطاعت تو پیوسته کدامند؟ حضرت فرمود: ایشان جانشینان و پیشوایان هدایت و رستگاری پس از من هستند، اوّل آنان علیّ ابن ابی طالب است، پس از او حسن، پس از او حسین، پس از او علیّ ابن الحسین، پس از او محمّد ابن علیّ که در توریة مشهور بباقر «شکافنده علم» است، و بزودی ای جابر تو او را خواهی دریافت، چون او را دیدار نمودی از جانب من باو سلام برسان، پس از او صادق جعفر ابن محمّد، پس
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 237
از او موسی ابن جعفر، پس از او علیّ ابن موسی، پس از او محمّد ابن علیّ، پس از او علیّ ابن محمّد، پس از او حسن ابن علیّ، پس از او هم نام و هم کنیه من حجّت و دلیل خدا در زمین و بازمانده او در بین بندگانش: محمّد ابن حسن ابن علیّ، او است که خدای عزّ و جلّ بر دستهای او مشارق و مغارب زمین «هر کجا که خورشید طلوع و غروب نماید یعنی همه جهان» را میگشاید، و او است که از پیروان و دوستان خود غیبت نموده پنهان میگردد و چنان پنهانی که در آن بر قول بامامت او ثابت و پابرجا نمیماند جز کسیکه خدا دل او را برای ایمان آزمایش نموده «ایمانش محکم و استوار» است، جابر گفت گفتم: یا رسول اللّه آیا شیعه آن بزرگوار از او در زمان غیبتش سود میبرد؟ فرمود: آری قسم ب آن کسیکه مرا بحقّ و درستی بر انگیخت از نور و روشنائی «وجود مقدّس» او روشنائی میطلبد و از ولایت و دوستی او در غیبتش بهره مند میگردند مانند بهره بردن مردم از خورشید هر چند ابر در جلو آن بر آید، ای جابر این «گفتار» از راز و علم خدا است که «از دیگران» پنهان میباشد، پس تو آن را پنهان کن جز از کسیکه شایسته آن است). -
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 238

دعای سی و پنجم از دعاهای امام علیه السّلام است در رضا و خوشنودی (ب آنچه داشت) هنگامیکه بدنیا داران (ثروتمندان) نگاه میکرد:

سپاس خدا را است برای رضا و خوشنودی بقضا و قدر خدا (در آنچه خواسته) گواهی میدهم که خدا معیشتها و چیزهائی که زندگی بندگانش ب آنها وابسته است را بعدل و درستی (بی افراط و تفریط) قسمت نموده (هر که را بفراخور او روزی داده، اشاره بفرمایش خدای تعالی «س 43 ی 32):نَحْنُ قَسَمْنا بَیْنَهُمْ مَعیشَتَهُمْ فِی الْحَیوةِ الدُّنْیا 43: 32یعنی ما معیشت ایشان را در زندگانی دنیا میانشان تقسیم کرده ایم. در حدیث قدسی است: و برخی از بندگان من کسی است که جز فقر و بی چیزی صلاح او نیست، اگر او را غنی و توانگر کنم توانگری تباهش میسازد، و برخی از بندگانم کسی است که جز توانگری صلاح او نمیباشد، اگر او را فقیر نمایم فقر تباهش گرداند. بنا بر این توانگر کردن کسی را که جز بی چیزی صلاح نیست افراط و بی چیز نمودن آن را که جز توانگری صلاح نمیباشد تفریط خواهد بود، و عدل آنست که اصلاح هر یک از آنها ب آن باشد) و با همه آفریدگانش با فضل و احسان (بر ایشان) رفتار نموده - بار خدایا بر محمّد و آل او درود فرست، و مرا بر اثر آنچه (دارائی که) بایشان (ثروتمندان) داده ای پریشان مگردان که بر آفریدگانت رشگ برده و قضا و قدر تو را
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 239
خوار شمارم، و آنان را بر اثر آنچه (کالای دنیا که) از من باز داشته ای گرفتار مکن (باینکه کبر و سرفرازی نموده مرا پست بینند و از این راه گناهکار شوند) - بار خدایا بر محمّد و آل او درود فرست، و مرا بقضا و قدر خود دلخوش گردان، و سینه ام را در چیزهائیکه مقدّر نموده ای فراخ کن (مرا از آنها شاد و خوشنود فرما) و اعتماد و تکیه گاهی بمن ببخش تا با آن اقرار کنم که قضاء و قدر تو جز بنیکی روان نگشته، و شکر و سپاس مرا برای خود بر آنچه از من باز داشته ای از شکرم تو را بر آنچه بمن بخشیده ای کاملتر قرار ده (زیرا آنچه که از او باز داشته صلاحش در آن بوده و اگر باز نمیداشت باو زیان رسیده و تباه میگشت، چنانکه در حدیث قدسی بیان شد، و دفع ضرر و زیان مهمّتر از جلب نفع و سود است، بنابر این لازم است که شکر بر مهمّتر کاملتر باشد) - و مرا نگهدار از اینکه بفقیری، پستی و بصاحب ثروتی، برتری گمان برم، زیرا شریف و بزرگوار کسی است که طاعت و پیروی تو او را شریف گردانیده، و عزیز و گرامی کسی است که عبادت و بندگیت او را عزیز نموده است - پس بر محمّد و آل او درود فرست، و بما ببخش ثروت و دارائی (احسان و نیکیت) را که فانی و نیست نمیگردد، و ما را بعزّت و بزرگی که از دست نمیرود (توفیق عبادت و بندگی) تایید و کمک فرما، و در پادشاهی جاودان (بهشت) روانه ساز، زیرا تو یگانه یکتای همیشه ای که فرزند نداری و فرزند کسی نمیباشی و هیچکس مانند و همتای تو نبوده است. -
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 240

دعای سی و ششم از دعاهای امام علیه السّلام است هنگامی که بابر و برق (درخشیدن ابر) نگاه میکرد، و بانگ رعد (غرّش ابر) را میشنید:

بار خدایا این برق و رعد (یا این ابر و برق یا این ابر و رعد) دو نشانه از نشانه های تو و دو خدمتگزار از خدمتگزاران تواند که در فرمانبری از تو برساندن رحمت سود دهنده یا عذاب زیان رسان میشتابند، پس بسبب آنها باران ضرر و زیان (بارانیکه ساختمانها و کشتزارها را ویران نماید) بر ما مبار، و رخت بلاء و گرفتاری بر ما مپوشان (ما را بتنگی در زندگی و بی آذوقه گی گرفتار مکن) -
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 241
بار خدایا بر محمّد و آل او درود فرست، و سود این ابرها و برکت و فزونی نیکی آنها را بر ما فرو فرست، و آزار و زیانشان را از ما بگردان، و در آنها بما بیماری مرسان، و بر آنچه زندگانی ما ب آنها وابسته است آفتی مفرست - بار خدایا اگر آن ابرها را برای عذاب و کیفر بر انگیخته ای و از روی خشم (دور ساختن رحمتت از ما) فرستاده ای پس ما از خشمت بتو پناه میبریم، و برای درخواست عفو و گذشتت بدرگاه تو زاری میکنیم، پس خشم را بکفّار بگردان، و آسیای عذابت را بر آنانکه جز تو را میپرستند بگردش در آور - بار خدایا خشکی (زمینهای) شهرهای ما را ب آب دادن (باران فرستادن) خود زایل گردان، و وسوسه و اندیشه بد (یا کینه یا دشمنی یا خشم) دلهامان را با روزی دادن خویش بیرون نما، و ما را از خود بدیگری مشغول و سرگرم مکن، و فزونی
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 242
پیوسته احسانت را از همه ما (خدا پرستان) جدا مساز، زیرا غنیّ و بی نیاز کسی است که تو او را بی نیاز کرده ای، و سالم و بی گزند کسی است که تو او را (از آسیب ها) نگاه داشته ای - چون نزد کسی جز تو (از هر پیشامدی) دفاع و باز گردانیدنی نیست، و نه در کسی از غلبه تو امتناع و باز داشتنی است، زیرا بهر چه خواسته بر هر که خواهی فرمان میدهی، و ب آنچه اراده کرده در باره هر که اراده کنی حکم میکنی (بی آنکه چیزی تو را بر آن باعث شود، یا تو را از آن مانع گردد) - پس تو را است سپاس بر آنکه ما را از بلاء و آسیب نگاه داشتی، و تو را است سپاس بر نعمتهائی که بما بخشیده ای، سپاسی که سپاس سپاسگزاران را پشت سر گزارد (بر سائر سپاسها برتری داشته و از روی اخلاص باشد) سپاسی که زمین و آسمان خدا را پر سازد (بسیار و بی اندازه باشد) - زیرا توئی بسیار نعمت دهنده و بسیار بخشاینده نعمتهای بزرگ، پذیرنده
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 243
سپاس اندک، پاداش دهنده سپاس کم، نیکوکار خوشرفتار، دارای فضل و احسان، جز تو خدائی نیست (شایسته این صفات نمیباشد) مرجع و بازگشت بسوی تو است (مرجع کارها بجائی است که کسی جز تو قادر بر بسود، زیان، امر، و نهی نیست) -
ترجمه صحیفه سجادیه(فیض الاسلام) ص : 244