مجموعه شمیم عرش روحانیان

نویسنده : پژوهشکده تزکیه اخلاقی امام علی علیه السلام

فصل اول: مختصات روحانی

توکّل روحانی

مرحوم آیةاللَّه شیخ مرتضی حائری رحمةاللَّه علیه(1) به نقل از دوست با صفایشان مرحوم آقای حاج سیّد رضا موسوی زنجانی رحمةاللَّه علیه نقل فرمود:
شیخ الملک - وکیل مجلس وقت - که رفاقت فراوانی با طایفه مرحوم آیةاللَّه شیخ زین العابدین مازندرانی رحمةاللَّه علیه (2) داشت، داستانی عجیب از فرزند آیةاللَّه شیخ زین العابدین مازندرانی رحمةاللَّه علیه - شیخ محمّد - نقل می کرد که :
روزی با شیخ محمّد در حالی عازم زیارت مشهد مقدّس با کالسکه شدیم،که وی برای خرجی راه هیچ پولی در بساط نداشت. من سخت از توکّل محض وی به خداوند در حیرت بودم و در عین حال دوست داشتم عاقبت این سفر و توکّل وی را نیز به چشمان خویش بینم.
با دلارامی مرا خاطر خوشست - کز دلم یک باره برد آرام را
ننگرد دیگر بر سرو اندر چمن - هر که دید آن سرو سیم اندام را
صبر کن حافظ به سختی روز و شب - عاقبت روزی بیابی کام را
در یکی از منازل بین راه، ناگاه با مردی هندی مواجه شدیم که با کالسکه اعیانی خود - که حکایت از ثروت فراوان وی می کرد - عازم شهر مقدّس مشهد بود. پس به سوی ما آمده و پرسید: فرزند شیخ زین العابدین مازندرانی رحمةاللَّه علیه کیست؟
او را به سوی شیخ محمّد هدایت کردیم، به محض دیدن وی، جعبه ایی پر از لیره به وی هدیه داد.
انّ اللَّه هو الرّزّاق ذوالقوّة المتین.
پیش ازینت بیش ازین اندیشه عشّاق بود - مهرورزی تو با ما شهره آفاق بود
سایه معشوق اگر افتاد بر عاشق چه شد - ما به او محتاج بودیم او به ما مشتاق بود
بر در شاهم گدایی نکته ای در کار کرد - گفت بر هر خوان که بنشستم خدا رزّاق بود (3)(4)

انقیاد و تواضع روحانی

یکی از بزرگان فرمود:
مرحوم آیةاللَّه العظمی سیّد عبدالهادی شیرازی (ره) - که از نوادگان بزرگ میرزای شیرازی (ره)(5) بود - عالمی وارسته و زاهدی سترگ بود که تا کنون قدر و منزلتش بر اندیشمندان و شیعیان کمتر روشن شده است.
مقام علمی او به حدّی رشد یافت که از او نقل کرده اند که اگر روزی کتب شیعه نابود شود، وی می تواند آنها را به تمامی از ابتداء تا انتها را بنویسد.
باری! پس از فوت مرحوم آیه اللَّه العظمی ابوالحسن اصفهانی(ره) مرجعیّت میان او و آیةاللَّه بروجردی (ره) در حال تردید بود،تا آن که بالاخرة فقهای شیعه در حوزه قم و نجف بر مرجعیّت آیةاللَّه بروجردی(ره) اتّفاق کردند.
مرحوم بروجردی(ره) پس از تصدّی مرجعیّت دینی شهریّه طلاّب و روحانیّون را با ارسال هزینه نان آغاز کرد و برای برخی از بزرگان آن حوزه بزرگ مبالغی پول جهت تامین زندگی شان ارسال داشت. روزی نماینده ایشان در حوزه نجف حجّةالاسلام والمسلمین حاج شیخ نصراللَّه خلخالی مبلغی را به همراه مهر نان برای آیةاللَّه سیّد عبدالهادی شیرازی(ره) می آورد، او نیز بلافاصله در مقابل چشمان حیرت زده همگان، پول و مهر نان را می پذیردو پس از رفتن آقای خلخالی، عدّه ای از بزرگان اصحاب شدیدا اعتراض می کنند که چرا جنابغالی با پذیرش مبالغ ارسالی آقای بروجردی، نجف را تحقیر کردید؟
او پاسخی نگفته و از مجلس خارج می شود.
ساعتی بعد، در محفلی از بزرگان نجف، خود داستان فرستادن مهر نان و پول را از سوی مرحوم بروجردی(ره) را نقل می کند آنگاه با تعبیر آیةاللَّه العظمی پذیرش مرجعیّت عامّه مرحوم بروجردی را از سوی حوزه نجف رسماً اعلام می دارد.(6)