امیرمؤمنان علی (علیه السلام) از دیدگاه شخصیت های برجسته

نویسنده : سید حجت موسوی خوئی

معدن حکمت و اخلاص

علی (علیه السلام) دارای شخصیت پر جاذبه ای است که قلم مورخان و راویان در طول تاریخ پیرامون شخصیت او به حرکت در آمده اند و زهاد به راهنمایی های او راه سلوک را یافته اند و در زیر پرچم او ادب طلبان تادیب شده و در طول تاریخ مجادلات و اندیشه های گوناگون پیرامون شخصیت او ارائه شده است که همه آنها جز به خاطر تعالی شخصیت و عقلانیت آشکار او نبوده است... او دارای قلبی عظیم و اخلاصی شدید و ایمانی قوی بوده است. او تمام توان خود را در راه دین جدید و برای خشنود ساختن پسر عموی پیامبرش به کار بست و در این راه خود را فانی ساخت...
حکمت نزد علی دارای معنای زیاد مبنای زیبایی است... او البته پیش از هر چیز در مواعظش حکیم است(222)
فؤاد بستانی لبنانی

همسایه خدا

من از این راز دنیا سر در نمی آورم که چرا بعضی از افراد از زمان خودشان این قدر جلو هستند.
به عقیده من علی بن ابی طالب مال آن زمان نبود؛ یعنی آن زمان ارزش علی را نداشت، علی قبل از زمان خودش متولد شده بود
فی عقیدتی ان علی بن ابی طالب اول عربی جاور الروح الکلیه و سامرها؛ به عقیده من علی بن ابی طالب اول شخصی است از عنصر عرب که همیشه در کنار روح کلی عالم است؛ یعنی همسایه خداست و او مردی بود که شب ها با روح کلی عالم به سر می برد(223).
جبران خلیل جبران مسیحی(224)

فضایل در حد کمال

جمعت فی صفاتک الاضداد - فلهذا عزت لک الانداد
اضداد در تو یک جا جمع شده اند.
زاهد حاکم حلیم شجاع - ناسک فاتک فقیر جواد
هم حلیمی در نهایت درجه حلم و (هم) شجاعی در نهایت درجه شجاعت؛ خون ریزی در نهایت درجه خون ریزی - در جایی که باید خون کثیفی را ریخت - و عابد هستی در منتها درجه عبادت؛ فقیری و جواد! نداری و بخشنده هستی، نداری و آن چه به دستت می آید می بخشی.
خلق یخجل النسیم من العطف - و بأس یذوب منه الجماد
در یک جا اخلاق تو آن چنان لطیف و رقیق و آن چنان نازک است که نسیم از لطافت این اخلاق، شرمسار است، و آن چنان شجاعت و تهاجم و روح مجاهده ای داری که سنگ ها و جمادات و فلزات در برابر آن، آب می شوند. روح تو آن نسیم لطیف است یا این قدرت و صلابت و قوت؟ تو چگونه موجودی هستی(225)؟!
صفی الدین حلی