امیرمؤمنان علی (علیه السلام) از دیدگاه شخصیت های برجسته

سید حجت موسوی خوئی‏

ذکر علی (علیه السلام) عبادت است

سخن گفتن درباره امام علی (علیه السلام) از نظر قرب معنوی کمتر از ایستادن در محراب عبادت نیست(190)
کابریل دانگیری نویسنده مشهور فرانسوی

خشنودی علی (علیه السلام)

علی (علیه السلام) از خود خشنود نمی بود، مگر وقتی که حق جامعه و مردم را ادا کرده باشد، یعنی نماز را برای مردم به پا داشته باشد، و با رفتار و گفتار مردم را تعلیم داده، و شبانگاه شام فقیران را داده باشد و محتاجان را از سوال بی نیاز کرده باشد.
پس از این تکالیف، شب هنگام با خدای خویش به خلوت می پرداخت، نماز می خواند و بر سر پا عبادت می کرد. پس از اندکی خواب، سحرگاهان باز به سوی مسجد روانه می شد و مردم را به نماز دعوت می کرد.
علی، حتی برای یک لحظه هم در همه شبانه روز، خدا را فراموش نمی کرد. خدا را به یاد داشت، چه در تنهایی و هنگامی که با خود بود و چه هنگامی که در دل توده جای داشت و به تدبیر امور اجتماعی می پرداخت. او بسیار بسیار مردم را وا می داشت تا امور دینشان را از او بپرسند.
علی (علیه السلام)، مردم را با سیره و رفتار خود موعظه می کرد. آری، او هم امام مردم بود و هم معلم آنان(191)...

سیاست الهی و سیاست شیطانی

فاصله میان علی (علیه السلام) و معاویه در سیره و سیاست بسیار و عمیق است... علی به خود اجازه نمی داد که از بیت المال به مردم جایزه دهد، بلکه به خود اجازه نمی داد که از بیت المال برای خود و خانواده اش چیزی بردارد جز به اندازه قوت لا یموت نه بیشتر. اما معاویه... در این کار هیچ مانع و گناهی نمی دید، از این رو، آزمندان همه آروزهای خود را در نزد او بر آورده می دیدند و زاهدان نیز محبوب خود را نزد علی (علیه السلام) می یافتند، و تو چه گویی درباره مردی که برادرش عقیل بن ابی طالب نزد او آمد تا چیزی بگیرد و او به فرزندش حسن فرمود: هر گاه سهم رسید آن را بردار و با عمویت به بازار برو و جامعه و کفشی نو برای او بخر و بیش از این نگفت. اما چه گویی درباره مردی که همین عقیل پس از آن که صله برادرش او را راضی نکرد نزد معاویه می رود و او از بیت المال صد هزار به او عطا می کند؟!... البته پس از آن که میان عقیل و معاویه سخنانی تند رد و بدل شد، عقیل جوایز را پس داد و دست خالی برگشت و دین فروشی نکرد(192)
دکتر طه حسین مصری