امیرمؤمنان علی (علیه السلام) از دیدگاه شخصیت های برجسته

نویسنده : سید حجت موسوی خوئی

پیرو واقعی پیامبر

علی (علیه السلام) به شهادت تاریخ در میان همه زمامداران که از روز رحلت پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله تا کنون به مسند زمامداری رسیده اند، تنها کسی است که در مدت زمامداری خود در جامعه اسلامی با سیرت پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله رفتار نمود و سر موئی از روش آن حضرت منحرف نشد و قوانین و شرایع اسلام به همان شکل که در حیات پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله اجرا می شد، بدون کم ترین دخل و تصرف اجرا نمود.
در قضیه شورای شش نفری برای تعیین خلیفه که پس از در گذشت خلیفه دوم طبق دستور وی منعقد شده بود بعد از گفت و گوی زیاد امر خلافت میان علی (علیه السلام) و عثمان مردد شد. خلافت را به علی (علیه السلام) عرضه داشتند به این شرط که میان مردم با سیرت خلیفه اول و دوم رفتار کند آن حضرت نپذیرفته فرمود: من از علم خود قدم فراتر نمی گذارم سپس به عثمان به همان شرط عرضه داشتند وی پذیرفت و خلافت را برد، اگر چه پس از خلافت سیرت دیگری اتخاذ کرد.

جهاد علی (علیه السلام) و بقای اسلام

علی (علیه السلام) در جانبازی ها و فداکاری ها و از خود گذشتگی هایی که در راه حق نمود، در میان یاران پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله رقیب ندارد. هرگز نمی توان انکار کرد که اگر این پیشتاز از خود گذشته اسلام نبود کفار و مشرکین در شب هجرت و پس از آن در هر یک از جنگ های بدر، احد، خندق، خیبر و حنین نور نبوت را به آسانی خاموش کرده و پرچم حق را سرنگون ساخته بودند.

علی (علیه السلام) و ساده زیستی

علی (علیه السلام) در نخستین روزی که پای در محیط اجتماع گذاشت، زندگی بسیار ساده ای داشت در زمان حیات پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و پس از رحلت و حتی در ایام خلافت پر عظمت خود درزی فقرا و با افتاده ترین وضعی زندگی می کرد؛ در خوراک، پوشاک و مسکن از بی بضاعت ترین افراد امتیازی نداشت و می فرمود: زمامدار یک جامعه باید طوری زندگی کند که مایه تسلی افراد نیازمند و پریشان حال باشد، نه موجب حسرت و دلشکستگی آنان. روزی که شهید شد با آن فرمانروای سراسر کشور اسلامی بود فقط هفتصد درهم داشت که می خواست برای خانه خود خدمتکاری تهیه کند.