هزار و یک داستان از زندگانی امام علی (علیه السلام)

نویسنده : محمد رضا رمزی اوحدی

1001- چشم چرانی ممنوع

در روایت است که امیرالمؤمنین (علیه السلام) در میان اصحاب خود نشسته بود که زنی زیبا و جمیل از آنجا عبور کرد و این گروه چشمهای خود را با نگاهی طولانی به او دوختند.
فقال (علیه السلام): ان ابصار هذه الفحول طوامح و ان ذلک سبب هبابها، فاذا نظر احدکم الی امراة تعجبه، فلیلا مس اهله فانما هی امراة کامراة؛ یعنی: در این حال حضرت فرمود: چشم های این مردان. گشاده و تیز بین و دنبال کننده مطلوب از راه دو است و همین چشم چرانی سبب هیجان نفوس آنها برای آمیزش و لمس نمودن زنان است. بنابراین اگر احیاناً چشم شما به زن زیبایی افتاد، که برای شما شگفت آور دلپسند بود فوراً بروید، و با عیال خودتان در منزل آمیزش نموده و هم بستر شوید: زیرا زوجه شما هم زنی است مانند سایر زنان.
فقال رجل من الخوارج قاتله الله کافرا ما افقهه!
مردی از خوارج که سخن امام علی (علیه السلام) را شنید به امام گفت: خدا این مرد کافر را بکشد، چقدر دانا و بینا و فقیه و عاقبت اندیش و به اسرار احکام آشنا و بصیر است؟!
اصحاب امام علی (علیه السلام) از جابر جستند تا آن مرد بی ادب را بکشند.
حضرت فرمود: آرام باشید جزای او نیست مگر دشنامی در مقابل دشنام او که به من داده است و یا به عوض آن، عفو و گذشت از گناهی که مرتکب شده است.(1190)

...................) Anotates (.................
1) الریاض لنضره، ص 162
2) سعدی.
3) حافظ.
4) صائب.
5) مهدی سهیلی.

6) نویسنده پیشنهادات و انتقادات شما را در مورد مطالب این کتاب پذیرا می باشد در صورت لزوم با صندوق پستی ناشر مکاتبه فرمایید.
7) معانی الاخبار، ج 2 ص 431.
8) غایة المرام.
9) بحارالانوار، ج 35، ص 9.
10) بحارالانوار، ج 3، ص 117.
11) بحارالانوار، ج 43، ص 151.
12) معانی الاخبار، ج 1، ص 142.
13) کشف الغمه، ص 106.
14) بحار،، ج 20.
15) عبدالصمد حقیقت.
16) نهج البلاغه، خطبه 192.
17) فصل المهمه ابن صباغ.
18) حافظ شیرازی.
19) دایرةالمعارف علوی، ص 431، ج 10.
20) معانی الاخبار، ج 1، ص 140.
21) محقق جلال دوانی، رساله نورالهدیة، ص 22 و 75؛ محقق دوانی از علمای بزرگ اهل تسنن متوفی 908 ه بوده که در اواخر عمر شیعه شده و مطالب فوق را در کتاب خود ذکر کرده است.
22) قصص الانبیاء.
23) بحارالانوار، ج 42، ص 18.
24) نصایح، ص 214.
25) بحارالانوار، ج 35، ص 10؛ روضةالواعظین، ص 68.
26) به داستان ملاقات ابوطالب (علیه السلام) با راهب مثرم مراجعه شود.
27) العمدة ص 14، روضة الواعظین ص 72 و امالی شیخ طوسی.
28) کوه لکام در سوریه نزدیک شهر حماه و در جنوب شهر حلب می باشد.
29) بحارالانوار، ج 35.
30) بحارالانوار، ج 35، ص 11.
31) مناقب شهر آشوب ج 1، ص 358.
32) یعنی پیامبر (ص) در آینده نگهداری علی (ع) را بر عهده می گیرد.
33) بحارالانوار، ج 35، ص 40، و کنز الفوائد ص 115
34) بحارالانوار، ج 35، ص 41.
35) بحارالانوار، ج 35، ص 42.

36) بحارالانوار، ج 35، ص 38.

37) در این دعا به وجود مقدس رسول خدا (ص) و فاطمه الزهرا و علی (ع) توسل شده است.

38) بحارالانوار، ج 35، ص 11.

39) بحارالانوار، ج 35، ص 27.

40) بحارالانوار، ج 35، ص 27.
41) علی (علیه السلام) ولید الکعبه ص 30
42) این تاریخ مطابق است با 21 مارس سال 599 میلادی

43) ورضة الواعظین، ص 68.
44) بحارالانوار، ج 35، ص 30
45) امالی شیخ طوسی، ص 80
46) اعلام الوری، ص 3 و ارشاد مفید، ص 3

47) بحارالانوار، ج 35، ص 13

48) امالی شیخ طوسی، ص 80 و جنات الخلود، ص 3

49) علی (علیه السلام) ولید الکعبه، ص 41

50) بحارالانوار، ج 35، ص 13

51) علی (علیه السلام) ولید الکعبة، ص 31
52) علی (علیه السلام) ولید الکعبه، ص 32
53) علل الشرایع، ص 56 و امالی شیخ صدوق، ص 80 و معانی الاخبار، ص 62

54) بحارالانوار، ج 35
55) بحارالانوار، ج 35

56) علی (علیه السلام) ولید الکعبة، ص 63
57) کشف الیقین، ص 6 و بشارة المصطفی، ص

58) بحارالانوار، ج 35
59) الریاض لنضره، ص 162.
60) امالی شیخ طوسی و بحارالانوار، ج 35
61) امالی شیخ طوسی

62) بحارالانوار، ج 35.

63) مناقب این شهر آشوب، ج 2.

64) امالی شیخ طوسی و بحارالنوار، ج 35

65) بحارالانوار، ج 35
66) وسایل الشیعه ج 12 ص 129

67) شرح نهج البلاغه، ج 20 ص 328.

68) امالی صدوق

69) ینابیع المودة ص 247.

70) سوره مائده، آیه 55.

71) غایة المرام، تعداد 42 حدیث از طریق اهل تسنن و 19 حدیث از طریق شیعه وارد شده است، در مورد اینکه آیه فوق در شأ، علی (علیه السلام) نازل شده است.

72) وقایع الایام، ص 627

73) نصایح، ص 310.
74) نصایح، ص 310.
75) نصایح، ص 399.
76) نصایح، ص 471.

77) نصایح، صد 470.

78) بحارالانوار، ج 27، ص 148.

79) بحارالانوار، ج 10، ص 40.

80) کوه ابوقبیس در مکه مکرمه می باشد.
81) بحارالانوار، ج 39، ص 186.
82) کشف الغمه، ج 1، ص 79. این شکستن بتها بوسیله علی (علیه السلام) قبل از هجرت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و فتخ مکه بوده است و همین عمل نیز در روز فتح مکه مجدداً توسط آن حضرت انام شده است.

83) کتاب معصوم دوم، جواد فاضل، ص 155.
84) کتاب معصوم دوم.

85) بقره/ 30.
86) ص / 26.

87) اعراف / 142.
88) عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 9.
89) بحارالانوار، ج 43، ص 96.
90) احزاب/32.
91) کمال الدین، ج 1، ص 27.

92) انوار البهیه، ص 42.
93) در این باره به مجمع البحرین واژه فقر مراجعه شود.
94) کامل ابن اثیر، ج 2، ص 50.

95) محجة البیضاء، ج 4 ص 362.
96) محجة البیضاء، ج 4.
97) خصال صدوق، ص 215.
98) خصال صدوق، ص 606.
99) سفینة البحار، ج 1، ص 254
100) خصال صدوق ص 224.
101) تفسیر نمونه.
102) بحارالانوار، ج 43، ص 29.
103) تفسیر جامع.
104) ارشاد مفید، ص 101، فصل 27؛ بحارالانوار، ج 21، ص 80
105) و فیات العلماء، ص 37.
106) عبدالرحممان جامی.
107) احمد عزیزی.
108) ریاحین الشریعه، ج 1، ص 58.
109) تفسیر نمونه.
110) سیره ابن هشام، ج 2، مسند احمد نیل، ج 4، ص 163.
111) تفسیر نمونه.
112) تفسیر نمونه

113) شرح و تفسیر آیه 55 سوره مائده.
114) تفسیر نمونه.
115) تفسیر نمونه.
116) همان مدرک.

117) ضحی /5.
118) بینه/7.
119) همان مدرک.

120) همان مدرک.

121) همان مدرک.

122) همان مدرک، ج 18، ص 335.
123) همان مدرک، ج 9، ص 268.

124) کنزالعمال.
125) مهرداد اوستا.
126) -
127) احقاق الحق، ج 4، ص 295.

128) محجة البیضاء، ج 4، ص 191.

129) امالی صدوق، علی (علیه السلام) در سالهای هشتم و نهم هجری در یمن مأموریتهایی داشته که صرفاً جنبه تبلیغی و قضایی داشته ولی در سال دهم هجری مأموریتی به یمن داشته که این مأموریت جنگی بوده است.

130) این آیه بیان کننده و اظهار پشیمانی برادران یوسف در حضور او می باشد.

131) اگر کسی نزد پیامبر قرآن می خواند پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به واسطه علاقه ای که به قرآن داشتند آیه بعدی آنرا می خواندند

132) این آیه در مورد عفو یوسف پس از عذرخواهی برادرانش می باشد.
133) مهر تابان، ص 84.

134) اعلام الوری، ص 117.
135) خصال صدوق، ص 461.

136) جنةالماوی، ص 299.

137) زمخشری، ربیع الابرار، ج 3، ص 619.

138) مجموعه ورام، ص 78.
139) بحارالانوارک ج 43، ص 341.

140) ینابیع المودة، ص 45.
141) مناقب این مغازلی شافعی، ص 162.

142) شیخ فریدالدین عطار نیشابوری.
143) المیزان، ج 19، ص 396.

144) المیزان، ج 11، ص 387.
145) کشف الغمه، ص 106- 150.

146) اصول کافی، ج 1، ص 236.
147) علل الشرایع، ص 67؛ بحارالانوار، ج 22، ص 459.

148) آیة الله حسن زاده، مجله حوزه، مهر ماه 66.

149) حافظ شیرازی.
150) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 13، ص 37.

151) همان مدرک، ص 60.

152) حافظ شیرازی.

153) شرح ابن ابی الحدید، ج 2، ص 26.

154) مروج الذهب، ج 2، ص 417.

155) بحارالانوار، ج 33، ص 326؛ در حدیثی دیگر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید رئیس (خوارج) آنها مردی ناقص الخلقه است که یکی از دستهایش مانند پستان زن است. -
156) ابوالحسن ورزی

157) تفسیر نمونه، ج 7، ص 339.

158) هاتف اصفهانی.
159) دیار عاشقان، ج 1.

160) وسائل الشیعه، ج 13.
161) وجدی.
162) بحارالانوار، ج 40.
163) ابوالقاسم حالت.
164) کشف

165) جویای تبریزی.
166) بحارالانوار، ج 36.
167) کشف الغمه، ج 1، ص 302.
168) مناقب ابن شهر آشوب.

169) سنن النبی، ص 321 و 336.
170) کتاب الخزاین، مرحوم نراقی، ص 325.
171) مجادله / 13.
172) دایرةالمعارف علوی 7 ج 10 ص 390
173) تفسیر روح البیان، ج 1، ص 271
174) کشف الاسرار، ج 1.
175) مصباح الهدیة امام خمینی (ره)
176) کحل البصر، محدث قمی، ص 180
177) روضه کافی، ص 79، حدیث 33.
178) بحارالانوار، ج 43، ص 5 و 151.
179) کشف الغمه، ص 56.
180) بحارالانوار، ج 43.
181) الغدیر، ج 7، ص 386.
182) جاذبه و دافعه علی، ص 108.
183) بحارالانوار، ج 32، ص 308.
184) خصال صدوق، ص 409.
185) معانی الاخبار، ج 1.

186) ارشاد مفید،ص 58.

187) معانی الاخبار، ج 1.

188) همان مدرک.

189) تفسیر فرات، ص 593؛ بحارالانوار، ج 21، ص 84.

190) مناقب ابن مغازلی شافعی، ص 4.

191) کتاب و العادیات.

192) جه باید کرد میرزا جواد آقا ملکی تبریزی

193) تنزیه الانبیاء، سید مرتضی.

194) خصال صدوق، ص 376.
195) اثبات الهداة، ج 1، ص 487.
196) من لا یحضره الفقیه، ج، ص 269.

197) بحارالانوار، ج 43، ص 309.

198) المراقبات.

199) بحارالانوار، ج 76، ص 57.
200) دارالندوه به مجلس شورای قریش گفته می شد. این محل را قصی بن کلاب جلد چهارم پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم تأسیس کرد در دوران اسلام معاویه آن را از حکیم بن حزام خرید و دارالامارة قرار داد سپس با وسعت مسجدالحرام جز آن قرار گرفت. معجم البلدان، ج 2، ص 423.
201) احتجاج طبرسی، ج 1، ص 141.

202) السیرة النبویه، ج 2، ص 124.

203) قبا دهکده ای بود که در دو فرسخی مدینه قرار داشت و مرکز قبیله بنی عمرو بن عوف بود ولی اکنون بر اثر توسعه شهر جزو شهر قرار گرفته است.

204) السیرة النبویه، ج 2، ص 138.

205) ارشاد مفید، ص 40.

206) مناقب ابن شهر آشوب، ج 2، ص 68.

207) کشف الغمه، ص 141.

208) معانی الاخبار، ج 2، ص 250.

209) محجة البیضاء، ج 4، ص 425.
210) معانی الاخبار، ج 2، ص 431.
211) محجة البیضاء، ج 3، ص 372.

212) محجة البیضاء، ج 8، ج ص 276.

213) تاریخ طبری، ج 3.

214) ارشاد مفید، ص 22.
215) شواهد التنزیل.
216) و از مردم کسی هست که جان خود را در راه خشنودی خدا می فروشد (بقره/ 207)

217) طه / 25- 32.

218) ناسخ التواریخ حضرت علی (علیه السلام)، ج 1، ص 278، این روایت با مختصر تفاوتی از کتب معتبر شیعه و سنی نقل شده است، برای اطلاع بیشتر به کتاب احقاق الحق، ج 2، ص 39 تا 41 و کتاب الغدیر، ج 2، مراجعه گردد.

219) محجة البیضاء، ج 8، ص 279.
220) محجة البیضاء، ج 8، ص 273.

221) محجة البیضا، ج 8.
222) محجةالبیضاء، ج 4، ص 201.

223) محجة البیضاء، ج 4، ص 208.
224) محجة البیضا، ج 4، ص 210.
225) نساء / 58.
226) معصوم دوم.
227) معصوم دوم.

228) معصوم دوم.
229) بحارالانوار، ج 9

230) احتجاج، ص 197.
231) داستان مرغ بهشتی از مسلمات تاریخ و حدیث است این داستان با کیفیت های مختلف متجاوز از 18 نقل تنها در کتب معتبر اهل سنت آمده است.

232) احتجاج، ص 197.
233) بحار الانوار، ج 38، ص 329
234) مناقب ابن شهر آشوب، ج 2، 270
235) مناقب خوارزمی، ص 143
236) کشف الغمه، ج 1، ص 96
237) بحار الانوار، ج 21، ص 141
238) بحار الانوار، ج 18،ص 223
239) مائده /55
240) بحار الانوار، ج 39، ص 113
241) تفسیر نمونه، ج 3.

242) این داستان طبق نقلی در صفین رخ داده که تیر را به دستور امام حسن (علیه السلام) در حین نماز از پای حضرت خارج می نمایند ولی مرحوم فیض در جلد اول محجة البیضاء پیشنهاد قضییه خارج کردن تیر را به حضرت زهرا (علیه السلام) نسبت داده است.

243) حدیقة الحقیقة، ص 140، ارشاد القلوب، ج 2، ص 217.
244) لطایف الابرار، ص 17
245) اکسیر اعظم، ج 2، ص 933
246) گناهان کبیره پ
247) تفسیر نمونه

248) مناقب ابن مغازلی شافعی، ص 202
249) کشف الغمه، ج 1، ص 297
250) اعلام الوری، ص 137
251) اعلام الوری، ص 137
252) فروع کافی

253) کحل البصر، ص 88
254) بحارالانوار، ج 21، ص 263.
255) الغدیر، ج 6، ص 309
256) ریاحین الشریعه ج 1، ص 142.
257) خصال، ص 698
258) مستدرک، ج 2، ص 460
259) نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 20، ص 270.
260) غایةالمرام، ص 293.
261) بحارالانوار، ج 39، ص 16.
262) خصال، ص 688.
263) بحارالانوار، ج 21، ص 22.
264) بحارالانوار، ج 21، ص 23 و تفسیرهای برهان، ج 2، ص 414.
265) ارشاد، مرحوم مفید، ص 82.
266) همان مدرک.
267) تاریخ طبری، ج 3 ص 13.
268) معانی الاخبار، ج 2، ص 114.
269) حشر/8
270) تفسیر نمونه، ج 23، ص 519

271) امالی شیخ مفید، ص 57
272) امالی شیخ مفید.
273) در خبر نام نهمین نفر و سلام وی که ظاهراً سلمان فارسی بوده از قلم افتاده است.
274) امالی شیخ مفید، صد 30
275) تفسیر نمونه ج 15.
276) اسرار آل محمد (ص).
277) بحار الانوار: ج ، ص 450.
278) امالی شیخ مفید، ص 85
279) یناییع المودة ص 256 و مودة القربی ج 2 ص 51.
280) ینابیع المودة ص 54.
281) امام شناسی، ج 1.
282) غایة المرام ص 16.
283) ینابیع المودة ص 134.
284) ینابیع المودة ص 54.
285) سفینة البحار ج 1 ص 642.
286) امالی صدوق

287) امالی شیخ صدوق
288) سوره لیل آیه 5 و 6 و 7

289) بحارالانوار ج ص 516
290) بحارالانوار ج 10
291) ارشاد ج 1 و اعلام الوری ج 1 و بحارالانوار ج 201پ
292) بحارالانوار ج 20
293) مناقب ابن شهر آشوب ج 2.
294) تاریخ پیامبر اسلام / 504 به نقل از این اسحاق و ابن اثیر و ابن حزم
295) بحار ج 21- حصال ص 659- اثبات الهداة ج 1- احقاق الحق ج 8
296) حضال/670
297) بحارالانوار ج 19 / 338
298) سوره بینه / 7
299) اسرار آل محمد (ص) /212
300) فضائل الخمسه من الصحاح السته ج 3

301) امالی شیخ صدوق
302) امالی شیخ صدوق.
303) امالی صدوق
304) مستدرک الوسائل ج 2 / 198.
305) بحارالانوار ج 22 / 546.
306) بحارالانوار ج 20
307) اصول کافی

308) آل عمران، 169
309) اختصاص شیخ مفید، اصول کافی ج 1.
310) اصول کافی احقاق الحق جلد 2- الغدیر ج 2

311) اصول کافی ج 1، ص 296 حدیث 4
312) اصول کافی.
313) اصول کافی ج 1
314) اصول کافی ج 1
315) داستانهای اصول کافی
316) در این مکان مسجدی هست بنام مسجد ردالشمس
317) تفسیر برهان و بحارالانوار جلد 9
318) بحارالانوار ج 6.
319) داستانهای پراکنده ص 78
320) ام هانی همان کسی است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در شب معراج، شب مهمان او بود و در خانه او بود که معراج رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم از مکه شروع شد.
321) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید ج 10 ص 78
322) اصول کافی ج 1.
323) عیون اخبار الرضا ج 2 ص 10
324) داستانهای پراکنده ص 86.
325) گوهر مراد
326) بحار الانوار جلد 41.
327) مناقب خوارزمی ص 75.
328) علی مع الحق جلد 2
329) علی مع الحق جلد 2 ص 6.
330) قبیله طی؛ قبیله حاتم طائی است، حاتم طائی قبل از اینکه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را ببیند فوت کرد و پسرش عدی جانشین او شد او در حمله علی (علیه السلام) فرار کرد و خواهر عدی به اسارت در آمد که داستان چگونگی آزادی آن را در داستانهای قبلی گذشته است بعدها عدی از یاران باوفای علی (علیه السلام) شد و در جنگ ها قبیله طی از علی (علیه السلام) حمایت کردند و سه پسر عدی بنامهای طریف و طراف و طرفه همه در جنگهای علی (علیه السلام) شهید شدند.
331) کامل ابن ایثر ج 2 ص 194
332) بحارالانوار جلد 20 ص 53
333) نصایح ص 281
334) امالی شیخ مفید

335) امالی شیخ مفید.

336) امالی شیخ مفید

337) امالی شیخ مفید
338) امالی شیخ مفید
339) امالی شیخ مفید

340) نصایح

341) نصایح ص 426

342) نصایح ص 436

343) امالی شیخ مفید
344) امالی شیخ مفید
345) امالی شیخ مفید

346) تنقیح المقال ج 3 ص 83

347) تفسیر جامع جلد 5

348) تفسیر جامع جلد 5

349) تفسیر جامع جلد 5

350) تفسیر جامع جلد 5

351) تفسیر جامع جلد 5

352) صفیه همسر رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم است در جنگ خیبر اسیر شد و پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بعنوان سهم خود او را گرفت و آزاد نمود سپس به همسری خود در آورد. ابن حجر گوید او در سال 36 هجری وفات یافت و بعضی گویند او در زمان معاویه از دنیا رفته است.

353) امالی شیخ مفید

354) تفسیر جامع جلد 5
355) تفسیر جامع جلد 5

356) تفسیر جامع جلد 5

357) تفسیر جامع، جلد 5
358) نصایح من 113

359) اسماء در آن زمان همسر ابوبکر بوده است.

360) انوار علویه (اصل قرارداد و متن آن در انوار علویه است)

361) نهج البلاغه حکمت 82

362) کشف الغمه ص 106

363) بعد از غدیر خم پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم عمامه خود را به علی پوشانید و به اصحاب دستور داد جملگی به حضرت علی (علیه السلام) به منزله و لقب امیر مؤمنان تبریک گویند.

364) غایة المرام: باب 58، حدیث 54
365) داستان غدیر خم و انتخاب رسمی علی (علیه السلام) به امامت و ولایت را 110 نفر از بزرگان صحابه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و 84 نفر از تابعین پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم و 360 نفر از علماء استادان و حفاظ نقل کرده اند که بعضی از این راویان عبارتند از 1- عمر بن خطاب 2- زبیر بن عوام قرشی 3- ابوبکر بن ابی قحافه 4- طلحه بن عبیدالله

366) فروع کافی ج 3 ص 302

367) تفسیر جامع جلد 5 ص 130

368) سورهنمال آیه 82

369) تفسیر جامع جامع جلد 5 ص 135
370) تفسیر جامع تجلد 5 ص 172
371) بحارالانوار جلد 21 صفحه 276
372) امالی صدوق مجلس 53
373) خصال صدوق.
374) سوره هود آیه 12
375) امالی شیخ مفید
376) امالی شیخ مفید
377) امالی شیخ مفید
378) بحارالانوار، ج 41، ص 304
379) امالی شیخ مفید.
380) امالی شیخ مفید
381) امالی شیخ مفید
382) امالی شیخ مفید
383) نهج البلاغه فیض الاسلام ص 654
384) کئود یعنی: ناهموار.
385) سوره یوسف آیات 1 و 2 آیه اول همان جمله ای است که چون برادران گناهکار یوسف به یوسف رسیدند و برادر خود را شناختند از روی خجلت و شرمندگی با این جمله تقاضای عفو کردند یعنی: (سوگند بخدا که حقاً خداوند ترا بر ما برگزید و اختیار و انتخاب کرد و بدرستیکه ما از گناهکار هستم) و آیه دوم همان پاسخی است که یوسف به آنها میدهد و با آن پاسخ حکم عفو آنان را صادر کرد یعنی: (هیچ ملامت و سرزنش بر شما امروز نیست خداوند شما را مورد مغفرت خود قرار می دهد و او ارحم الراحمین است)
386) دیار عاشقان جلد 6
387) بحار ج 74 ص 157
388) تفسیر نورالثقلین ج 2 / 151.
389) امالی شیخ صدوق.
390) منتهی الامال
391) امالی صدوق
392) امالی شیخ صدوق
393) امالی شیخ صدوق.
394) امالی شیخ صدوق

395) امالی شیخ صدوق

396) امالی شیخ صدوق

397) بحارالانوار، ج 41، ص 18.
398) امالی شیخ صدوق

399) امالی شیخ صدوق

400) امالی شیخ صدوق

401) همان مدرک

402) همان مدرک
403) امالی شیخ صدوق

404) امالی شیخ صدوق

405) امالی شیخ صدوق.

406) امالی شیخ صدوق.
407) امالی شیخ صدوق

408) امالی شیخ صدوق.

409) امالی شیخ صدوق

410) امالی شیخ صدوق

411) امالی شیخ صدوق

412) همان مدرک
413) امالی شیخ صدوق

414) امالی شیخ صدوق

415) امالی شیخ صدوق

416) امالی شیخ صدوق

417) امالی شیخ صدوق

418) امالی صدوق

419) امالی شیخ صدوق

420) امالی شیخ صدوق

421) امالی شیخ صدوق

422) تفسیر کشاف، ارشاد شیخ مفید

423) صحیح مسلم، مسند احمد حنبل، اسد الغابه.

424) سفینة البحار، ج 2، ص 558

425) امالی شیخ مفید
426) امالی شیخ مفید

427) چنانچه خیلی ها نزد او رفتند و برای دنیای آنها این کار خوب بود
428) احتجاج طبرسی، ج 1، ص 115.

429) کافی، ج 2، بص 58.

430) توحید صدوق، ص 73.
431) فتوح الشام از دی بصری، ص 3 و ص 148.

432) همان همان مدرک.
433) کنز العمال، ج 3، ص 179.
434) شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج 3، ص 115.
435) الخراج، ابویوسف، ص 29.
436) خوارزمی، زمخشری، المناقب، ص 10.
437) البته در تاریخ و منابع اهل سنت و شیعه در خصوص اعتراض به غضب خلافت توسط ابوبکر عده دیگری را نیز نام برده اند که تعداد آنان 12 نفر از صحابه و 6 نفر از مهاجرین و البته غیر از این تعداد افراد دیگر نیز اعتراض کردند که در تاریخ ثبت است.
438) احتجاج و دلایل حضرت امیر (علیه السلام) با ابوبکر حدود 14 مورد دیگر است که به علت طولانی بودن روایت مابقی آن حذف گردید.
439) احتجاج طبرسی، ج 1، ص 157.
440) امالی شیخ مفید.
441) امالی شیخ مفید.
442) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید ج 1، ص 220.
443) منظور از این شش نفر: علی (علیه السلام)، طلحهة بن عبدالله و زبیربن عوام و عبدالرحمن بن عوف و عثمان و سعدابی و قاص.
444) اسرار عبادات، ص 195.
445) اعمال شب هفدهم ماه رمضان، مفاتیح الجنان.
446) بحارالانوار، ج 17، ص 144.
447) ابوبکر از قبیله بنی تیم است و عمربن خطاب از قبیله بنی عدی.
448) امالی شیخ مفید، ص 84
449) مروج الذهب، ج 2، ص 307 و ج 3، ص 77.
450) نهج البلاغه، صبحی صالح، نامه 62.
451) کامل ابن اثیر، ج 2، ص 422 و تاریخ یعقوبی، ج 2، ص 1202.
452) اصول کافی.
453) وسائل الشیعه، ج 18، ص 156.

454) فروع کافی، ج 5.

455) تاریخ یعقوبی، ج 1 ص 123..
456) منتهی الامال.

457) تاریخ القرآن، ص 44.

458) خلفاء راشدین

459) تاریخ طبری.

460) بحارالانوار، ج 8، ص 298.

461) فتاوی صحابی کبیر، ص 173.
462) تاریخ تشیع در ایران، ص 238.
463) الاختصاص شیخ مفید، ص 274، نظیر این مطلب با اندکی تفاوت در اصول کافی، ج 1، ص 533 نیز آمده است.

464) کشف الیقین علامه حلی، ص 167.
465) خصال صدوق، ص 426، متن فوق با تصرف مختصر عین فرمایشات حضرت علی (علیه السلام) می باشد که در پاسخ سؤال یهودی حضرتش به نقل مصائب و مظلومیت خود می پردازند و ابعاد پنهان قضیه خانه نشینی خود اشاره می نماید.

466) خصال صدوق، ص 425، متن فوق با تصرف بسیار ابتدایی عین کلمات حضرت علی (علیه السلام) می باشد که در پاسخ یهودی اشاره شد حضرتش به نقل مصائب و امتحانات خداوند می پردازند. فی الواقع حضرتش دقیقاً به فضای اجتماعی آن زمان اشاره دقیق می نمایند و به ابعاد پنهان خانه نشینی خود اشاره می نمایند.
467) معصوم دوم، ص 194. البته این داستان ادامه دارد و حضرت امیر (علیه السلام) به یادگیری قضاوت خود از دانیال (علیه السلام) را با بیان داستان قضاوت دانیال اشاره می نماید.

468) معصوم دوم، ص 190.
469) معصوم دوم، ص 156.
470) کتاب معصوم دوم، ص 158.
471) کتاب معصوم دوم، ص 160.
472) کتاب معصوم دوم.

473) بحارالانوار، ج 43، ص 8.
474) مرزداران.

475) تفسیر برهان، ج 4، ص 493.

476) معصوم دوم، ص 184.
477) علل الشرایع، ج 1.
478) حضرت زهرا، ص 132.

479) قصص / 20. وقتی فرعونیان می خواستند حضرت موسی (علیه السلام) را به قتل رسانند مؤمن آل فرعون تصمیم آنها را به همین نحو به اطلاع موسی رسانید یعنی اشراف قوم فرعون برای کشتن تو نقشه می کشند بنابراین تو از مصر خارج شو.

480) الاحتجاج، ج 1، ص 121 تا 127.

481) اینهم میزان خداشناسی جناب خلیفه که در مسند پیغمبر نشسته و نمی دانسته که خدا را جای مخصوصی مانند عرش و غیره نیست بلکه او خود خالق همه مکانهاست
482) بحارالانوار، ج 43، ص 212.

483) توحید، شیخ صدوق، ص 73.

484) محجة البیضاء، ج 3.

485) معانی الاخبار، ج 2، ص 235.

486) بحار الانوار، ج 42، ص .

487) منتخب التواریخ، ص 114.
488) تحف العقول.

489) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 8، ص 253.

490) نهج البلاغه، خطبه 130.

491) محمد حسین شهریار.
492) الغدیر، ج 1، ص 163 تا 166. 0
493) منهاج البراعه، ج 12، ص 216.

494) علل الشرایع صدوق، ج 1؛ بحارالانوار، ج 43، ص 198.

495) حکایتهای شنیدنی، ص 59.
496) اسرار آل محمد، ص 164.
497) مناقب این شهر آشوب، ج 3، ص 194.

498) ناسخ التواریخ، ج 5، ص 15.

499) مائده/ 3

500) ارشاد مفید، ص 97.
501) تفسیر سوره نجم، شهید دستغیب.

502) مناقب ابن شهر آشوب، ج 4، ص 48.

503) ناسخ التواریخ.
504) نهج البلاغه، خطبه 5.
505) فروع کافی، ج 5، ص 74.
506) اصول کافی، ج 1، ص 240.
507) خصال صدوق، ص 547.
508) امالی شیخ مفید، ص 62.
509) اصلع؛ به کسی گفته می شود که جلوی سر او مو ندارد.
510) الغدیر ج 2 ص 299
511) علی و حقوق بشر، جورج جرداق ج 1 ص 48
512) سفینة الحار ج 1 ص 413
513) علم بیکران ص 37
514) حضرت حدود 25 سال موارد تغییر و تحریف احکام رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم را می ید که نمونه ای از آن در اینجا به اشاره ذکر شد، اهل سنت نمازی دارند به نام تراویج و آن خواندان نمازهای مستحبی با جماعت است لذا حضرت در این بخش از فرمایش خود به این قسمتاز بدعت خلفا نظر دارند.
515) اصول کافی جلد 8 ص 59
516) حضال ص 668
517) ارشاد شیخ مفید ص 99 و مناقب ابن شهر آشوب ج 2 ص 369
518) امالی شیخ مفید
519) منتهی الامال

520) اصول کافی، ج 2.
521) اصول کافی، ج 2.
522) تفسیر سوره حدید، شهید دستغیب .
523) کیفر کردار، ج 2، ص 194 به نقل از مستطرف، ص 61.
524) رساله نور علی نور، علامه حسن زاده آملی.
525) نساء/59.
526) اصول کافی، ج 2.
527) بحارالانوار.
528) زهرالربیع، ص 173.
529) مروج الذهب مسعودی،
530) بحارالانوار، ج 8، ص 588.

531) بحارالانوار، ج 32، 202.
532) سفینة البحار، ج 1.

533) شرح نهج البلاغه خویی، ج 13، ص 94.
534) سفینة البحار، ج 2، ص 72.

535) بحارالانوار، ج 43، ص 345.

536) امالی شیخ مفید.

537) امالی شیخ مفید.

538) امالی شیخ مفید.

539) در اینجا حضرت به حوادث بعد از شهادت خود مبنی بر ترویج سب و لعن حضرت، توسط معاویه اشاره نموده که این گمراهی تا زمان خلافت عمر بن عبدالعزیز در جامعه مسلمین ادامه داشت و لعن بر حضرت توسط عمر بن عبدالعزیز بعد از حدود نیم قرن در جامعه اسلامی بر چیده شد.

540) امالی شیخ مفید.

541) خلیفه سوم به تضییع حق فاطمه زهرا (س) مرتباً اشاره کرده و عمل عایشه و ابوبکر را قبیح و اشتباه می داند
542) امالی شیخ مفید.

543) بحارالانوار، ج 41، ص 245.
544) مناقب.

545) بحارالانوار، ج 41، ص 29.

546) بحارالانوار، ج 41، ص 48.

547) بحارالانوار، ج 40، ص 325.

548) الفصول العلیه، ص 51.

549) چون از کثرت سجده مواضع سجده و پیشانی آن حضرت پینه بسته بود آن حضرت را ذوالثفنات می گفتند.

550) بحارالانوار، ج 41، ص 71.

551) بحارالانوار، ج 41، ص 14.

552) هود/ 17.
553) اعمالی که از عثمان سر زد بسیار است از قبیل: تبعیض در بیت المال و بمکار گماردن خویشان خود در پست های مهم و...
554) اعمالی که از عثمان سر زد بسیار است از قبیل: تبعیض در بیت المال و بکار گماردن خویشان خود در پست های مهم و...
555) امالی شیخ مفید.

556) اسد الغابه.

557) مسندرک الحاکم، ج 4، ص 30.

558) غررالحکم، صد 463.
559) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 4، ص 26.
560) بحارالانوار، ج 75، ص 111.
561) حیاةالامام حسین، ج 1، ص 388.
562) بحارالانوار، ج 41، ص 137.
563) ارشاد، ص 114.
564) بحارالانوار، ج 80، ص 14.
565) بحارالانوار، ج 84، ص 230.
566) بحارالانوار، ج 84، ص 339.
567) امالی شیخ مفید و سوره نازعات، آیه 37، ص 39.
568) سفینة البحار، ج 2، ص 43.
569) نماز دیدگاه قرآن و حدیث، ص 138.
570) بحارالانوار، ج 84، ص 241.
571) بحارالانوار، ج 88، ص 14.
572) وسایل الشیعه، ج 3 ص 479.
573) وسایل الشیعه، ج 3، ص 478؛ صحیح بخاری، ج 1 ص 324.
574) وسایل الشیعه، ج 3 ص 515.
575) وسایل الشیعه، ج 3، ص 55؛ صحیح بخاری، ج 1، ص 324.
576) بحارالانوار، ج 88، ص 13.
577) الغارت تقریباً یک قرن قبل از نهج البلاغه نوشته شده است. این کتاب به این مناسبت الغارت نام گذاری شده است که در آن به غارت هایی که بنی امیه در زمان حکومت امام (ع) در قلمرو حکومت حضرت روا داشتند در این کتاب اشاره شده است.
578) الغارات، ج 1، ص 8؛ بحارالانوار، ج 8، ص 739.
579) امالی شیخ مفید.
580) بحارالانوار، ج 3، ص 100؛ اصول کافی، ج 2، ص 443.
581) بحارالانوار، ج 42، ص 58.
582) تفسیر نورالثقلین، ج 1، ص 267.
583) ربیع الابرار، زمخشری.
584) عقیل (ابویزید) برادر بزرگ علی (علیه السلام) است که 20 سال از حضرت بزرگتر بود وی در علم انساب بسیار توانا بود او در اواخر عمر نابینا شد او در انتخاب فاطمه مادر حضرت ابوالفضل (علیه السلام) (ام البنین) به همسری علی (علیه السلام) نقش مؤثری، ه خاطر شناخت علم انساب خود داشت.

585) کتاب سلیم بن قیس، ص 139.
586) اقتباس از الاوائل، ص 239.
587) الفقه علی المذاهب الخمسه، ص 119.
588) امالی شیخ مفید.
589) همچون سکرات مرگ، قبر، سؤال و جواب قبر، زلزله قیامت و عقبات محشر.
590) امالی شیخ مفید.
591) امالی شیخ مفید.
592) امالی شیخ مفید.
593) امالی شیخ مفید.
594) امالی شیخ مفید

595) این روایت را مرحوم صدوق در کتاب معانی الاخبار، ص 38 تا 41 ذکر نموده که به علت طولانی بودن مطلب، از تفسیر آن صرف نظر شد.

596) تفسیر جامع، ج 5، ص 30.

597) مرزداران.

598) ممتحنی.

599) در مورد بخشش های زیاد از حد خلفا (ابوبکر و عمر و عثمان) به طلحه و زبیر و سعدبن ابی وقاص و... به جلد 8 کتاب وزین و ارزشمند الغدیر مراجعه نمایید.

600) اثبات الهداة، ج 4، ص 433.

601) اختصاص شیخ مفید.
602) خصائص سید رضی.

603) رسائل، محمد بن یعقوب.

604) امالی شیخ مفید.
605) لقمان / 34.
606) نهج البلاغه، ابن ابی الحدید.

607) امالی شیخ مفید
608) در امالی طوسی آمده: مردم را به گمان خود بر دین بر می انگیزند.

609) امالی شیخ مفید
610) تفسیر جامع، ج 5.

611) نهج البلاغه، کلمات قصار.
612) ابوهریره در سال هفتم هجری اسلام آورد بیش از هر صحابی دیگر از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم حدیث نقل کرده تا آن جا که در عصر خلفا بارها بزرگان صحابه به او اعتراض کردند، در روزگار عمر ولایت بحرین را بر عهده داشت سپس معزول گشت و به کیفر بردن اموال بیت المال به پرداخت ده هزار درهم غرامت محکوم گردید. در زمان خلافت عثمان برای تقرب به وی احادیثی در فضیلت وی جعل کرد که بسیاری از احادیث وی را دانشمندان اسلامی چه شیعه و چه سنی مردود شناخته اند.
613) شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج 4، ص 63 - 69، 78.

614) بحارالانوار، ج 10، ص 126.

615) در بعضی از نسخ ریذه نیز نقل شده است.

616) نهج البلاغه، خطبه 33.

617) در اینکه آیا محمد بن ابی بکر پیش از رفتن مالک اشتر به مصر به شهادت رسیده یا اینکه بعد بوده اختلاف است و قول مشهور آن است که بعد بوده و روایت کتاب غارات، ج 1، ص 458 و نهج البلاغه، نامه 34 موید این قول مشهور است.
618) امالی شیخ مفید، ص 96.
619) مجموعه ورام، ج 1، ص 23
620) بحارالانوار، ج 42، ص 234 و 259.
621) همان مدرک.
622) مروج الذهب، ج 2، ص 298.
623) همان، ص 304
624) بحارالانوار، ج 42، ص 234 و 259.
625) ارشاد شیخ مفید.
626) بحارالانوار، ج 9
627) نهج البلاغه، خطبه 92
628) انساب الاشراف، ج 2، ص 213.
629) الغارات.
630) منتهی الامال.
631) نهج البلاغه ابن اب الحدید، ج 16، ص 138.
632) شرح نهج البلاغه، ابن میثم ج 5، ص 72.
633) منتهی الامال.
634) نهج البلاغه صبحی صالح، ص 377.
635) نهج البلاغه، نامه 21.
636) سفینةالبحار، ج 1، ص 668.
637) سفینة البحار، ج 1، ص 676 و درجات الرفیعه،ص 389.
638) ام کلثوم به آیات سوره تحریم که درباره حفصه نازل گردیده است اشاره کرد آن گاه که حفصه راز پیامبر را فاش ساخت و اذا اسرا النبی الی بعض ازواجه حدیثا...تحریم/2.
639) بهجتی.
640) نهج البلاغه، حکمت 104.
641) تفسر جامع، ج 7، ص 321.
642) احقاف/ 20، داستان از سفینة البحار، ج 2، ص 458.
643) امالی شیخ مفید، ص 108.
644) فوائد الرضویه، شیخ عباس قمی، ص 701.
645) نهج البلاغه، نامه 3.
646) ارشاد مفید، ص 114.

647) شیخ بهایی.

648) زمر/ 65.
649) روم/ 60.
650) تفسیر نمونه، ج 7.

651) جویا تبریزی.

652) نشان از بی نشانها.
653) شبهای پیشاور، ص 940.
654) سعیدی شیرازی.

655) امالی صدوق، مجلس 23.
656) توحید صدوق، ص 89.
657) نام محله ای در کوفه.

658) پیکار صفین.

659) بنی اسرائیل / 33.

660) پیکار صفین.

661) کافری که با پرداخت جزیه (نوعی مالیات) تحت حمایت حکومت اسلامی قرار می گیرد.

662) محجة البیضاء، ج 3.

663) معصوم دوم، ص 171.
664) الغدیر، ج 7 ص 386.
665) بحارالانوار، ج 41، ص 107.

666) طه/ 43 و 44.

667) وسائل الشیعه، ج 11، ص 102.

668) اقتباس از شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 6، ص 131.

669) نهج البلاغه، حکمت 322.
670) الغدیر، ج 2، ص 162.

671) الغارات، ج 1، ص 85.

672) تفسیر برهان، ج 4، ص 417.
673) ناسخ التواریخ، ج 5، ص 40.

674) کریب بن صباح از لشگریان معاویه بود که مورخین نوشته اند بازو و انگشتان این مرد به قدری قوی بود که سکه را با دستش می مالید و آثار روی آنرا از بین می برد.

675) مناقب خوارزمی، ج 1، ص 147.

676) ناسخ التورایخ، ج 1، ص 329.

677) نشان از بی نشانها.
678) همان مدرک.

679) شاه نعمت الله ولی.

680) معصوم دوم، ص 114.

681) تفسیر نمونه.

682) وسایل الشیعه، ج 11، ص 49.

683) معالم الحکومه، ص 522.
684) سعدی.

685) یکی از بناهای پر شکوه ایران قدیم در نزدیکی شهر بغداد می باشد بنا به نقل مورخین این بنا توسط شاپور دوم نهمین پادشاه ساسانی در حدود قرن 4 میلادی ساخته شد و مدت 20 سال ساختن آن طول کشید نمای خارجی آن با آجر بود ولی ستونها

686) دخال/ 25 - 29.

687) سفینةالبحار.

688) ذخایر الملوک.
689) جلال الدین مولوی.
690) الامام علی، ج 2، ص 478.
691) فروغی بسطامی.
692) غایة التعدیل، ص 16.
693) سفینة البحار، ج 1، ص 674.
694) بحارالانوار، ج 41، ص 123.
695) ناسخ التواریخ، ج 4، ص 271.
696) تتمةالمنتهی.
697) نهج السعاده، ج 2، ص 703.
698) مستدرک، ج 1، ص 210.
699) بحارالانوار، ج 40، ص 324.
700) بحارالانوار، ج ص 501.
701) این جوان در جنگ جمل به همراه عایشه و در همین نبرد نیز کشته شد.
702) انساب الاشراف، ج 2، ص 211.
703) روضةالشهداء.
704) بحارالانوار، ج 42، ص 159.
705) مستدرک، ج 20.
706) سعدی.
707) وسائل، ج 11، ص 79.
708) جواهر الکلام؛ وسائل الشیعه.

709) ابن کوا سردسته گروه گمراه خوارج بود که بر علیه حضرت قیام کرد و بدست آن حضرت در جنگ نهروان کشته شد.
710) معانی الاخبار، ج 1، ص 280
711) پیکار صفین، نصر بن مزاحم.
712) سفینةالبحار، ج 1، ص 671.
713) گناهان کبیره، ج 1 ص 243 و شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 4 ص 88.
714) ابو امیه، شریح بن حارث کندی اصل او از یمن بوده است.
715) وسائل الشیعه، ج 18، ص 6 و 7.
716) تتمةالمنتهی، ص 2.
717) اویس قرنی مردی از اهالی قرن (یمن) بود و آخرین فردی بود که در منطقه ذی قار نزدیک بصره به سپاه حضرت پیوست و با امام بیعت کرد اویس از زهاد ثمانیه پارسایان هشتگانه بود که در جنگ صفین در رکاب علی (علیه السلام) به شهادت رسید.

718) فرحة الغری و ارشاد القلوب.

719) تفسیر سوره حجرات، شهید دستغیب، ص 302.

720) بحارالانوار، ج 32، ص 326.

721) اعیان الشیعه، ج 42، ص 215.

722) پیکار صفین، نهج البلاغه، نامه 17.
723) بحارالانوار، ج 27، ص 247، حدیث 7.

724) منظور سر دسته گروه گمراه خوارج ابن کواء می باشد.

725) خصال صدوق، ج 2، ص 572.

726) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 2، ص 292؛ رجال کشی، ص 85.
727) محجة البیضاء، ج 4، ص 199.

728) تحف العقول.

729) الاسراء/ 12.

730) تحف العقول.

731) اقتباس از نهج البلاغه، حکمت 261.
732) بحارالانوار، ج 20، ص 383.

733) همان، ج 42، ص 125.

734) اعیان الشیعه، ج 1 (واژه شیعه)؛ تنقیح المقال، ج 1، ص 195؛ بحارالانوار، ج 42، ص 151 - 152، ط جدید

735) سفینةالبحار، ج 2، ص 525.
736) نفس المهموم، ص 60.

737) محجة البیضاء، ج 4.

738) المحجة البیضاء، ج 4.

739) محجة البیضاء، ج 5، ص 278.
740) محجة البیضاء، ج 6، ص 226.
741) محجة البیضاء، ج 4، ص 195.
742) محجة البیضاء، ج 4، ص 219.
743) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 2، ص 18.

744) محجة البیضاء، ج 4.
745) محجة البیضاء، ج 4.
746) محجة البیضاء، ج 4، ص 202.

747) خصال صدوق، ص 204، این روایت را به سندهای متعددی در کتابهای دیگر نقل کرده اند
748) خصال صدوق، ص 166.
749) اعلام الوری، ص 201 و 202.

750) اقتباس از نفائس الاخبار، ص 418.

751) محجة البیضا، ج 4، ص 191.

752) محجة البیضاء، ج 4.

753) محجة البیضاء، ج 4.

754) نهج البلاغه، نامه 53.

755) خصال صدوق، ص 57.
756) مائده / 25.

757) معانی الاخبار، ج 2، ص 237.
758) نهج البلاغه، نامه 21.

759) خرایج.
760) معانی الاخبار، ج 2، ص 114.
761) معانی الاخبار، ج 2، ص 227.

762) وسائل الشیعه، ج 11، ص 334.

763) معانی الاخبار، ج 2، ص 338.
764) بحارالانوار، ج 6، ص 255.
765) بصائر الدرجات، ص 80.
766) تفسیر نمونه، ج 15.
767) نهج البلاغه، خطبه 73.
768) انساب الاشراف، ج 2، ص 262.
769) وقعه صفین.
770) بحارالانوار، ج 40، ص 281.
771) نهج البلاغه، عبده، ص 233.

772) الغارات، ج 1، ص 38.
773) بحارالانوار، ج 9، ص 677.

774) مداین به مجموعه هفت شر آبادان و نزدیک به هم، که مرکز حکومت ساسانیان بود یعنی، شهر تیسفون گویند که در این مجموعه قرار داشت. -
775) منهاج البراعه، ج 4، ص 272.
776) بحارالانوار، ج 42، ص 204.
777) معادشناسی، ج 1، ص 190.

778) معادشناسی، ج 2.

779) تتمة المنتهی، ص .

780) الکنی و الالقاب، ج 1،ص 239.

781) فروغ کافی، ج 1، ص 66.

782) تذکرة الخواص، ص 100.
783) احقاق الحق، چاپ جدید، ج 8، ص 282.

784) سفینة البحار، ج 1، ص 240.

785) معادشناسی، ج 3، ص 280.

786) تنقیح المقال، ج 1، ص 149.

787) مجالس مفید، ص 40.
788) نهج البلاغه، نامه 5.
789) نهج البلاغه، فیض الاسلام .
790) معالی السبطین، ج 1، ص 438.
791) اصول کافی، ج 1، ص 411.
792) پیکار صفین، نصربن مزاحم.
793) شبث بن ربعی کنیه اش ابو عبدالقدوس (یا چند منافق) بود او اذان گوی سحاح بود سپس اسلام آورد و از آنانی بود که علیه عثمان قیام کرد، بعد از اصحاب علی (علیه السلام) شد سپس از خوارج شد و بر علیه حضرت قیام کرد، مجدد توبه کرد و بعد از مدتی در صحرای کربلا در صف قاتلان امام حسین (علیه السلام) قرار گرفت بعد از مدتی از آنانی شد که به طلب خون خواهی حسین (علیه السلام) برخواستند و به همراه مختار بود، بعد رئیس شهربانی کوفه شد و بعد از آن در کشتن مختار شرکت کرد. آنگاه در سال 80 هجری وفات کرد
794) خصال صدوق.
795) خصال صدوق، ص 352.
796) بحارالانوار، ج 32، ص 6.
797) تتمه المنتهی، ص 12؛ این واقعه را جمادی الثانی سال 36 ه ق واقع شد.
798) تفسیر برهان، ج 4، ص 420.
799) تفسیر سوره حجرات، شهید دستغیب، ص 216.
800) اثبات الهداة، ج 1، ص 521.
801) یادنامه علامه طباطبایی، ص 93
802) کشکول شیخ بهائی، 192.
803) بیست گفتار، ص 68.
804) انساب الاشراف، ج 2، ص 187.
805) بحارالانوار، ج 76، ص 16.
806) پیکار اسلام با اسراف، ص 133.
807) پیکار صفین.
808) فروع کافی، ج 7، ص 203.
809) وقعه صفین، ص 528.
810) خصال صدوق، ص 435.

811) خصال صدوق، ص 431.

812) بحارالانوار، ج 41.
813) فروغ کافی.

814) نمل/ 5.

815) کامل ابن اثیر، ج 2، ص 402.

816) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 2.

817) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 2.
818) آل عمران/ 191 - 194.

819) بحارالانوار، ج 1.

820) سوره زمر، 9.
821) تفسیر نمونه، ج 19.

822) الغارت، ج 1 و نهج البلاغه، خطبه 126.
823) امالی شیخ مفید، ص 36.
824) امالی شیخ مفید، ص 15. امالی شیخ مفید، ص

825) امالی شیخ مفید، ص 72.

826) اصول کافی ج 1

827) آیه 54 سوره اعراف

828) اصول کافی ج 1

829) اصول کافی ج 1

830) اصول کافی ج 2

831) اصول کافی ج 1

832) اصول کافی.
833) اصول کافی.
834) امالی شیخ صدوق
835) سوره بقره/ 253.
836) امالی شیخ صدوق
837) نصایح ص 87
838) بحارالانوار ج 40 ص 45
839) ناسخ التواریخ ج 2 ص 43
840) تاریخ یعقوبی ج 2 ص 203
841) تاریخ یعقوبی ج 2 ص 203
842) فروع کافی ج 7 ص 543
843) ذخائر العقبی ص 49
844) منهاج البرعه ج 17 ص 85
845) فروع کافی ج 7 و وسایل الشیعه ج 13 ص 303
846) منهاج البرعه ج 17
847) وسائل الشیعه ج 11 ص 83
848) اصول کافی جلد 1.
849) امالی شیخ صدوق
850) شرح نهج البلاغه، ج 1/235.
851) رمضائیه / 20
852) رعد - 7)
853) امالی صدوق

854) امالی شیخ صدوق
855) امالی شیخ صدوق
856) انعام - 160)
857) امالی شیخ صدوق

858) امالی صدوق

859) خصال صدوق
860) بحارالانوار ج 61.
861) امالی شیخ صدوق.
862) امام استفاده از این انگشتر را برای دیگران نهی فرموده است.
863) مکارم اخلاق ص 91 - 89

864) من لا یحضره الفقیه ج 1، ص 31

865) امالی شیخ صدوق
866) زمر - آیه 9)

867) امالی صدوق
868) مکارم اخلاق ص 360
869) الغارت

870) سوره شوری / 30
871) تفسیر برهان ج 1.

872) ابومره کنیه شیطان است.
873) امالی شیخ صدوق
874) 1- امالی شیخ صدوق
875) در داستان های قبلی نیز درباره شخصیت گمراه شریح داستانهائی نقل شده است.
876) کشف الغمه ج 1 ص 181 و 182. (حضرت به جهت جلوگیری از اختلاف سیاسی در بین مردم شریح را نصب نمود.)
877) انساب الاشراف ج 2 ص 53
878) منتهی الامال

879) ناسخ التواریخ زندگانی علی (علیه السلام) ج 1 ص 315

880) امالی شیخ صدوق

881) امالی شیخ صدوق

882) بحارالانوار ج 8 ص 622

883) امالی شیخ صدوق

884) امالی شیخ صدوق، صد 344.
885) امالی شیخ صدوق

886) اشعث دختری بنام جعده داشت که همسر امام حسن (علیه السلام) و به امام زهر داد و پسری بنام محمد داشت که در قتل مسلم بن عقیل و سپس در کربلا دخالت داشت او و فرزندانشان از شرورترین افراد عصر خود بوده اند به حدی که معاویه نیز از شرارت اشعث می ترسید.
887) نهج البلاغه، خطبه 224.

888) تاریخ طبری، ج 6، ص 3090.

889) بحارالانوار، ج 42، ص 176.
890) عبدالفتاح عبدالمقصود.

891) داستان جنگ سلاسل در داستانهای قبلی نیر بیان شده است.

892) بحارالانوار، ج 41.

893) ولید بن عقبه فرزند کسی است به نام عقبه، او کسی است که آب دهانش را به صورت پیامبر عزیز اسلام انداخت و آخرالامر با شمشیر علی (علیه السلام) سر از تنش جدا شد.
894) نهج البلاغه، خطبه 51.
895) بحارالانوار، ج 84، ص 246.
896) محلی است در عراق فعلی نزدیک منطقه حله که مسجد الشمس در آنجا است.

897) مسئله برگشت خورشید برای اقامه نماز در قرآن باری حضرت سلیمان آمده به آن اشاره شده است (سوره ص آیه 30 تا 33) و در روایت دیگری است که خداوند برای حضرت یوشع بن نون وصی حضرت موسی نیز آفتاب را برگردانید البته در روایات دیگری مسئله برگشت خورشید به شکل های دیگر برای آن حضرت بیان شده است.

898) من لا یحضره الفقیه.
899) تحف العقول، ص 174.
900) سوره نساء آیه 48.
901) سوره نساء آیه 110

902) سوره زمره آیه 53.

903) سوره آل عمران آیه 135.

904) سوره هود آیه 114.

905) بحارالانوار، ج 82، ص 22.

906) خداوند علم و شمشیر، ص 85.
907) شجره طوبی، ص 407.
908) لطائف الطوائف، ص 27.

909) کشف الغمه، ج 1، ص 234.

910) شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج 1، خطبه 13.
911) ناسخ التواریخ زندگی علی (علیه السلام) ج 1، ص 124.
912) ینابیع المودة، ص 174
913) بارگاه پادشاهان حیره است.
914) کامل ابن اثیر، ج 2، ص 442، کشف الغمه ج 1.
915) شرح نهج البلاغه، خوئی، ج 21، ص 152.
916) انوار نعمانیه، ص 19.
917) امام علی (علیه السلام)، جورج جورداق مسیحی، ج 1،
918) الغارات، ج 1، ص 82.
919) تحفة المجالس،ص 148.
920) ناسخ التواریخ، ج 1، ص 215.
921) معالم القربه، ص 203.
922) تهذیب الاحکام، شیخ طوسی، ج 6، ص 226.
923) خصایص الائمة، شریف رضی، ص 86.
924) استبصار شیخ طوسی، ج 4؛ اصول کافی، ج 7، ص 260.
925) فرد نامتناهی، ص 24.
926) ناسخ التواریخ، ج 1، ص 162.
927) دعائم الاسلام، ج 2، ص 532.
928) الغارات، ج 2، شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 4.
929) تاریخ، یعقوبی، ج 2، ص 197.
930) کامل ابن اثیر، ج 3 ص 371.
931) الغارات، ابواسحاق ثقفی، ج 1، ص 119.
932) تهذیب، ج 10، اصول کافی، ج 2، الاستبصار، ج 4، ص 200.
933) تهذیب شیخ طوسی، ج 10.
934) تهذیب، شیخ طوسی، ج 10.
935) بحارالانوار، ج 32، ص 382.
936) انساب الاشراف، بالاذری، ص 417.
937) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 3، ص 177.
938) تحف العقول، ص 125.
939) دیوان منسوب به علی (علیه السلام)، ص 86.
940) دیوان منسوب به علی (علیه السلام).

941) میزان الحکمه، ج 5، ص 381.
942) بحارالانوار، ج 84، ص 230.
943) شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج 4.
944) الاستبصار، ج 4، ص 252.
945) تهذیب، ج 10، ص 138.
946) من لایحضره الفقیه، ج 3، ص 91
947) استصبار، ج 4، ص 230.
948) دعائم الاسلام، ج 2، ص 483.
949) الغارت، ج 1، ص 119.
950) تهذیب، ج 10.
951) الاستبصار، ج 4.

952) منتهی الامال.
953) محله ای است در کوفه.
954) منتهی الامال.

955) منتهی الامال.
956) دعائم الاسلام، ج 2، ص 409.
957) دعائم الاسلام، ج 2، ص 469.
958) الاستبصار، ج 4، ص 248.
959) بحارالانوار، ج 42.

960) بحارالانوار، ج 42.
961) بحارالانوار، ج 42 ص 259 - 263.

962) معادن الحکمة، ج 1، ص 355.

963) مناقب شهر آشوب، ج 2، ص 374.
964) منتهی الامال.

965) منتهی الامال.

966) منتهلی الامال.
967) منتهی الامال.
968) منتهی الامال.

969) منتهی الامال.
970) منتهی الامال.
971) امام باقر (علیه السلام) می فرماید: حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) را پیش از طلوع دفن کردند.
972) منتهی الامال.
973) منتهی الامال.
974) منتهی الامال.
975) محلی است در کوفه.

976) منتهی الامال.
977) واقعه صفین، ص 236.
978) واقعه صفین.

979) سفینة البحار، ج 2، ص 654.

980) انساب الاشراف، ج 2 ،ص 213.

981) الغارات، ج 1، ص 112.

982) شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج 7، ص 38.

983) شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج 1 و 11.

984) شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج 1 و 11.

985) کافی، ج 7، ص 260.

986) نهج البلاغه، خطبه 149.
987) اصول کافی، ج 2
988) اصول کافی، ج 2، ص 455
989) اصول کافی، ج 1.
990) اصول کافی، ج 1.
991) محدث یعنی خداوند اخبار آسمانی را به وسیله فرشته یا صدا به او می رساند.
992) در بعضی روایات آمده: که علی (علیه السلام) روزی مقام و اوصاف ذوالقرنین را برای اصحاب خود ذکر کرد و سپس فرمود: در میان شما نیز مانند او هست

993) اصول کافی و تفسیر علی بن ابراهیم

994) اصول کافی، ج 1.
995) تفسیر سوره حدید و دستغیب
996) تفسیر سوره حدید
997) اصول کافی، ج 1، ص 411
998) داستانهای پراکنده، ج 4
999) تفسیر جامع، ج 5
1000) امالی مفید نیشابوری؛ سفینة البحار، ج 1، ص 391
1001) بحارالانوار، ج 7، ص 211
1002) مدینة المعاجز
1003) بحارالانوار، ج 41، 243، اغانی، ج 7، ص 15.
1004) سوره نمل آیه 89 کسانی که کار نیکی انجام دهند پاداشی بهتر از آن خواهند داشت و آنان از وحشت آن روز در امانند.

1005) بحارالانوار، ج 44، ص 293
1006) گوهر شب چراغ، نائینی.

1007) غرر، ص 697
1008) نشان از بی نشانها
1009) سوره صافات آیه 83
1010) تفسیر جامع، ج 5.
1011) امالی شیخ مفید، ص 183.
1012) امالی شیخ مفید
1013) امالی شیخ مفید
1014) احقاف/20.
1015) مؤمن / 60
1016) فاطر/6.
1017) بحارالانوار، ج 9 ص 376 - 377.
1018) تفسیر جامع، ج 5.
1019) تفسر جامع، ج 5.

1020) امای صدوق، مجلس 82، ص 331، و ثواب الاعمال و کتاب من لا یحضره الفقیه ج 1، ص 42. (دعای وضو در رساله عملیه نیز موجود است.
1021) مستدرک الوسائل، ج 2، ص 197
1022) امالی شیخ مفید، ص 6.
1023) تحف العقول، ص 57.
1024) معانی الاخبار.
1025) شافعی در وصف حضرت علی (علیه السلام) اشعار بسیار بلند و سطح بالایی دارد.
1026) شافعی در وصف حضرت علی (علیه السلام) اشعار بسیار بلند و سطح بالایی دارد.
1027) نصایح، ص 169.
1028) نصایح، ص 195.
1029) نصایح، ص 233.
1030) نصایح، ص 294
1031) نصایح، ص 310.
1032) نصایح، ص 340.
1033) نصایح.
1034) نصایح، ص 355.
1035) نصایح، ص 438
1036) نصایح، ص 186.
1037) نصایح، ص 100
1038) نصایح، ص 105
1039) امالی شیخ مفید.
1040) سفینه البحار.
1041) خوارزمی، مقتل الحسین، ص 97
1042) سرالعالمین - فردوس الاخبار، ج 2، شواهد التنزیل، ج 1.

1043) غایة المرام، ص 7
1044) فضایل الخمسه ج 2، ص 161.
1045) تعداد کشته شدگان این جنگ به این اندازه نبود بلکه همیشه طرف مقابل مطلب را بزرگ جلوه می دهد.
1046) امالی شیخ مفید.
1047) امالی شیخ مفید ص 227 و 228
1048) امالی شیخ مفید
1049) امالی شیخ مفید
1050) رعد/ 7.

1051) بحارالانوار، ج 83، ص 38.
1052) امالی شیخ مفید
1053) امالی شیخ مفید
1054) امالی شیخ مفید
1055) امالی شیخ مفید.
1056) کشکول شیخ بهایی، ص 594.
1057) معانی الاخبار، ج 2، ص 426.

1058) پیام آور عاشورا، ص 36.
1059) محجة البیضاء، ج 3، ص 385.
1060) کشف الربیه، شهید ثانی.

1061) مجمع البیان ذیل آیه فوق.

1062) عقاید الامامیه اثنا عشر.
1063) روش تبلیغ.
1064) خصال صدوف، ص 250.

1065) بحارالانوار، ج 70.
1066) دیوان امام علی (علیه السلام).

1067) نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 3، ص 160.

1068) بحارالانوار، ج 97،ص 55.
1069) معانی الاخبار، ص 324.

1070) مقام شهید.

1071) سوید از صحابه حضرت امیر (علیه السلام) است که 127 سال عمر کرد و در کوفه در زمان حجاج یوسف ثقفی فوت کرد.

1072) ارشاد القلوب.

1073) جهاد با نفس.

1074) معانی الاخبار، ج 1، ص 402.

1075) امامت علی در آینه عقل و قرآن، ص 127.
1076) خداوند علم و شمشیر، ژایکر مسیحی، ص 80.

1077) نهج البلاغه، حکمت 22.

1078) جویا تبریزی

1079) عدد السنه، ص 165.
1080) نهج البلاغه، حکمت 82.
1081) بحارالانوار، ج 58، ص 104.
1082) نمل/82.
1083) تفسیر نمونه

1084) بحارالانوار، ج 46، ص 75.
1085) معانی الاخبار، ج 2، ص 66
1086) این روایت مشروحی است در تفسیر اذان و اقامه که صدوق در معانی الاخبار توحید آن را نقل کرده است.

1087) مجالس شیخ مفید،مطابق نقل از بحارالانوار، ج 6، ص 753.
1088) روضه کافی، ص 267.
1089) وسائل الشیعه، ج 11، ص 335.
1090) معانی الاخبار، ج 2.
1091) معانی الاخبار، ج 2، ص 438.
1092) نحل/90
1093) معانی الاخبار، ج 2، ص 126.
1094) محجة البیضاء، ج 5، ص 123.
1095) معانی الاخبار، ج 2.
1096) خصال صدوق، ص 218.
1097) خصال صدوق، ص 373.
1098) نساء/2.
1099) قاف /9
1100) نحل/69.
1101) جامع النورین ص 479.
1102) خصال صدوق، ص 157.
1103) خصال صدوق، ص 83.
1104) تحف العقول.
1105) تحف العقول.

1106) تحف العقول.
1107) تحف العقول.
1108) بحارالانوار، ج 78.
1109) اسلام و فلسفه، ص 25.
1110) اثباة الهداة، ج 2، ص 109.
1111) اثباة الهداة، ج 5، ص 247.
1112) بحارالانوار، ج 9 ص 486.
1113) تحف العقول.

1114) نهج البلاغه، حکمت 80.
1115) 2نهج البلاغه، خطبه 45.
1116) نهج البلاغه، خطبه 224.
1117) نهج البلاغه، خطبه 149.
1118) امامت علی در آینه عقل و قرآن.
1119) کافی، ج 3، ص 146.
1120) بحارالانوار، ج 71، ص 86.
1121) تفسیر کشف الاسرار، ج 10، ص 686.
1122) معانی الاخبرا، ج 1، ص 182 این حدیث به جهت طولانی بودن از آوردن آن خودداری شد.

1123) عدة الداعی ابن فهد.
1124) این اشعار به اشعار ناقوسیه نامگذاری شده است.
1125) ارشاد القلوب، ص 373.
1126) مستدرک الوسائل؛ کتاب الصلوة.
1127) محجة البیضاء، ج 1، ص 351.
1128) ارشاد مفید، ص 102.

1129) کشف الاسرار، خواجه عبدالله انصاری، ج 1.

1130) به گمان این نادان حضرت علی (علیه السلام) صرفاً به علت دامادی پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در صدد کسب خلافت بوده است.

1131) نشان بی نشانها.
1132) نشان از بی نشانها
1133) نهج البلاغه فیض الاسلام.

1134) منظور؛ پایگاه امام عصر (عج) در مراحل بعدی است، و گرنه بدون تردید نخستین پایگاه قیام آن حضرت در مکه کنار خانه خدا خواهد بود.

1135) حضرت مهدی (عج) منظور می باشد.
1136) مونس الحزین شیخ صدوق، خلاصة البلدان و انوار المشعشین، ج 2، ص 190 و 194.

1137) حدائق الانس.

1138) جامع الاخبار.

1139) شناخت، ری شهری.

1140) شاه نعمت الله ولی

1141) نشان از بی نشانها.

1142) میزان الحکمه، حدیث 16783.
1143) هاتف اصفهانی.

1144) جامع النورین،.
1145) بحارالانوار، ج 42، ص 247.
1146) بحارالانوار، ج 42، ص 247.
1147) دایرة المعارف علوی.
1148) فروع کافی، ج 5، ص 75.
1149) مستدرک الوسائل، ج 2 ص 514.
1150) مستدرک الوسائل، ج 2، ص 514
1151) نشان از بی نشانها
1152) نشان از بی نشانها.
1153) زوراء به معنی شهر بغداد است.
1154) شبهای پیشاور.
1155) حیات القلوب، ج 2، ص 3.
1156) بحارالانوار، ج 15، ص 297.
1157) سوره 16، آیه 128.
1158) نهج البلاغه فیض الاسلام. ص 613.
1159) سفینة البحار، ج 1، ص 397.
1160) بحارالانوار، ج 93، ص 211.
1161) تفسیر کشف الاسرار، خواجه عبدالله انصاری، ج 1.
1162) معانی الاخبار، ج 1، ص 146.
1163) علل الشرایع ج 2 ص 51
1164) مجموعه ورام
1165) امالی شیخ صدوق

1166) وسایل الشیعه ج 3 ص 477
1167) وسایل الشیعه ج 5 ص 263
1168) همان مدرک

1169) اصول کافی ج 1
1170) یونس آیه 62
1171) تفسیر المیزان ج 10 ص 98
1172) تفسیر جامع جلد 5
1173) نیما یوشیج
1174) تحف العقول صفحه 468
1175) بحار ج 35 / 46
1176) خصال / 421.

1177) بحارالانوار ج 19 ص 78

1178) امام خمینی (ره).
1179) امالی شیخ صدوق

1180) امالی شیخ صدوق 255
1181) امالی شیخ صدوق

1182) بحارالانوار، جلد 89، ص 104.

1183) -
1184) جامع الاسرار.
1185) تفسیر مجمع البیان، ج 2، ص 64.

1186) تحف العقول، ص 214.
1187) سوره حدید آیه 23.
1188) تفسیر صافی، ج 1، ص 16.
1189) ینابیع المودة، ص 331.
1190) جامع نهج البلاغه.