هزار و یک داستان از زندگانی امام علی (علیه السلام)

نویسنده : محمد رضا رمزی اوحدی

960- مناعت طبع

اشعار زیر منسوب به امام العارفین حضرت علی (علیه السلام) می باشد که موضوع آن در مورد مناعت طبع است. می فرماید:
لنقل الصخر من قلل الجبال - احب الی من منن الرجال
یقول الناس لی فی الکسب عار - فقلت العار فی ذل السوال
یعنی: همانا حمل سنگهای سخت و سنگین از بالای قله های کوه، برای من محبوبتر و آسانتر از آن است که زیر بار منت کسی بروم.
مردم به من می گویند کسب و کارمایه سر شکستگی است ولی من می گویم ننگ و عار، دلت در درخواست (بر اثر کار نکردن) می باشد.(1139)
از نوری روی اوست که عالم منورست - حسنی چنین لطیف چه حاجت به زیور است(1140)

961- کیفیت قلب

حضرت امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) فرماید: ما من احد الا و قلبه عینان، یدرک بهما الغیب فاذا اراد الله بعبد خیراً فتح له عینی قلبه؛ دل هر انسان را دو دیده است که با آن از امور غیب و پنهان آگاه می شود. حال، اگر خدا برای بنده خود خیر خواهد دو چشم دل او را می گشاید و نیز فرمود:
زین القلب بالتقی تنل الفوز البقاء ثم بالصبر و الحجی ثم بالخوف و الرجاء
یعنی: قلب خویش را به زینت تقوی بیارای، تا رستگاری و پایداری یابی و از آن پس به زیور صبر و فرزانگی و سپس به خوف و رجا مزین ساز.
و همچنین امام فرمود: القلوب اربعة؛ صدر و قلب و فواد و لب فالصدر للاسلام، و القلب اللایمان و الفواد المعرفة و اللب للذکر
قلوب آدمیان بر چهار گونه اند: صدر، قلب، فواد و لب، صدر جایگاه اسلام است و قلب محل ایمان و فواد مرکز معرفت و لب جای ذکر و حق متعال.
لذا امام صادق (علیه السلام) می فرماید قلب آدمی دچار رنگ و کدورت می شود و چون آنرا با ذکر لا اله الا الله متذکر سازی از کدورت خارج می شود و صفا و جلوه خود را باز می یابد.(1141)

962- راه شناخت

اشعاری از امام علی (علیه السلام) که ضمن یک روایت نقل شده است درباره راه شناخت مشکلات نظری است که چند بیت آن عبارت است از:
اذا المشکلات تصدین لی - کشفت حقائقها بالنظر
و لست بامعة فی الرجال - اسائل هذا و ذاما الخبر
و لکننی مدرب الاصغرین - ابین مع ما مضی ما غبر(1142)
هنگامی که مشکلات نظری برای من پیش می آید، نظریه صحیح و مطابق با واقع را با اندیشه و تأمل کشف می کنم.
من از مردانی نیستم که صاحب نظر نیستند تا برای تقلید از دیگران از این و ان بپرسیم چه خبر.
بلکه من از نظر اندیشه و بیان، فرد با تجربه ای هستم که با مقیاس آنچه گذشته است آینده را پیش بینی می کنم.
برتبت ساقی کوثر بمردی فاع خیبر - به نسبت صهر پیغمبر ولی والی والا
از آتش عقل در گوهر شمار و جفت پیغمبر - که بی مثل است و بی انباز آن یکتای بی همتا(1143)