هزار و یک داستان از زندگانی امام علی (علیه السلام)

نویسنده : محمد رضا رمزی اوحدی

895- فرق بین ایمان و یقین

روزی امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) از دو فرزند ارجمندش امام حسن و امام حسین علیهم السلام پرسید: فرق میان ایمان و یقین چیست؟ هر دو برای رعایت ادب سکوت کردند تا هر یک که پدر مورد خطاب قرار داد پاسخ دهد. امام خطاب به فرزند بزرگتر فرمود: یا ابا محمد (کنیه امام حسن (علیه السلام) است) پاسخ ده. امام حسن (علیه السلام) پاسخ داد بینهما شبر یعنی فاصله ایمان و یقین یک وجب است. پدر از او توضیح خواست و امام مجتبی (علیه السلام) در توضیح فرمودند:
لان الایمان ما سمعناه باذاننا و صدقناه بطوبنا و الیقین ما ابصرناه با عیننا و استدللنا به علی ما غابب عنا؛ یعنی: ایمان چیزی است که به گوش می شنویم و با دل آن را تصدیق می کنیم و یقین چیزی است که با چشم آن را می بینیم و به آن بر چیزی که از ما پنهان است استدلال می کنیم.(1065)

896- سفارش رعایت آداب اجتماعی

در سفارشی حضرت علی (علیه السلام) به فرزند خود حضرت امام حسین (علیه السلام) فرموده است:
حسین اذا کنت فی بلدة - غریباً فعاشر بآدابها
و لا تفخرن فیهم بالنهی - فکل قبیل بالبابها
حسین جان هر گاه در شهری غریب بودی، با آداب و رسوم آن محل زندگی کن، عقل خود را بکار گیر، و در میان آنان فخر و مباهان به خود راه مده.
زیرا هر جمعیتی عقلاء و خردمندانی دارد و رسوم خود را محترم می شمارد.(1066) و در برخورد با جاهلان حضرتش می فرماید:
و لقد امر علی اللئیم یسبنی - فمضیت عنه و قلت لا یغنینی
به تحقیق گاه می گذرم بر شخص پستی که به من ناسزا می گوید: پس از او می گذرم و به خود می گویم که مقصود او من نیستم.

897- صبر برای روزی حلال

روزی علی (علیه السلام) وارد مسجد شد و به مردی گفت: استر مرا نگاهدار. آن مرد بدبخت دهنه بند استر آن حضرت را باز کرد و با خود برد، علی (علیه السلام) پس از نماز در حالی که دو درهم در دست مبارکش بود و قصد داشت آن را به عنوان مزد به آن مرد بدهد از مسجد خارج شد، دید آن مرد دهن بند را دزدیده و استر را به حال خود رها کرده، دو درهم را به یکی از خدمتکاران داد تا دهن بندی برای استر بخرد. خدمتکار دهن بند دزدیده شده را در بازار در مغازه ای مشاهده کرد، که صاحب مغازه به دو درهم خریده بود، خدمتکار نیز دهنه را به دو درهم از آن صاحب خرید و به علی (علیه السلام) برگرداند. آنگاه علی (علیه السلام) فرمود: ( ان العبد لیحرم نفسه الرزق الحلال بترک الصبر و لا یزداد علی ما قدر له؛ به حقیقت که بنده ای با افتادن در عجله و ترک صبر و استقامت روزی حلال الهی را بر خود حرام می کند و چیزی هم از مقدار مقدر شده بوسیله حضرت حق به خود اضافه نمی کند) (1067)