هزار و یک داستان از زندگانی امام علی (علیه السلام)

نویسنده : محمد رضا رمزی اوحدی

883- ایمان و پایه های آن

روزی مردی رد حضور امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) برخاست و راجع به ایمان از آن حضرت پرسش نمود، حضرت نیز به ایراد خطبه برخاست و فرمود: سپاس خدایی را که قانون اسلام را بنیان نهاد و راه ورود به آبشخورهای آن را برای واردین آن آسان ساخت و پایه هایش را در برابر متجاوز به آن، استحکام بخشید...
پس ایمان بر چهار پایه استوار است: صبر، یقین، عدل و جهاد و صبر چهار شعبه دارد: شوق و هراس و زهد و انتظار.
هلا! هر که به بهشت مشتاق باشد دل به شهوات ندهد و هر که از آتش بهراسد از کارهای ناروا روی گرداند و هر کس در دنیا زهد پیشه کند مصیبتها بر او آسان نماید و هر کس مراقب و منتظر مرگ باشد به کارهای خیر بشتابد.
و یقین چهار شعبه دارد: باریک بین، درک حقایق، اندرز گرفتن از عبرتها و روش پیشینیان. پس هر که در امور دقیق بینا شود حقیقت شناس گردد، و هر که به حقایق رسد عبرت شناس شود و هر که عبرت شناس باشد با سنت آشنا شود و هر که سنت را بشناسد گویا با پیشینیان بوده است.
و عدل چهار شعبه دارد: تیز فهمی و دانش بسیار و شکوفه حکم (داوری) و بوستان حلم و بردباری
پس هر که بفهمد جملات علوم را تفسیر کند، و هر که عالم شود راهها و قوانین حکم را بشناسد، و هر که راهها و قوانین حکم را بشناسد گمراه نگردد، و هر که بردباری کند در کارهایش زیاده روی نورزد و در میان مردم خوشنام و ستوده زندگی کند.
و جهاد چهار شعبه دارد: امر به معروف و نهی از منکر، پایداری در جبهه ها و کینه توزی با فاسقان.
پس هر که امر به معروف کند پشت مؤمن را محکم ساخته، و هر که نهی از منکر کند بینی کافر را به خاک مالیده، و هر که در جبهه ها پایداری کند به عهد و وظیفه خود عمل نموده و هر که با فاسقان کینه ورزد برای خود خشم گرفته و هر که برای خدا خشم بگیرد حقیقتاً مؤمن است پس این است ایمان و پایه های آن.
سؤال کننده عرض کرد: ای امیرمؤمنان (علیه السلام) راست که هدایت و ارشاد نمودی، خداوند از جانب دین و به خاطر آن به شما جزای خیر دهد.(1055)
در روایتی دیگر علی (علیه السلام) به کمیل بن زیاد می فرماید: ای کمیل! برادر (واقعی) تو دین توست پس هر طور که می خواهی از دین خود احتیاط و محافظت به عمل آور.

884- پای برهنه

از خصوصیات حضرت علی (علیه السلام) این بود که آن حضرت در پنج وقت پای پیاده راه می رفت و کفشهایش را به دست می گرفت. 1- در روز عید فطر؛ 2- در روز عید اضحی؛ 3- در وقت رفتن به نماز جمعه؛ 4- در وقت رفتن به عیادت مریض؛ 5- در روز تشییع جنازه و می فرمود: این محلها مورد توجه خداست و یا مواضع خداست. دوست دارم در آنجا پا برهنه باشم.

885- درمان دردها

امام امیرالمؤمنین (علیه السلام) به یکی از دانشمندان یهود گفت: هر کس طباع او معتدل باشد مزاج او صافی گردد، و هر کس مزاجش صافی باشد اثر نفس در وی قوی گردد، و هر کس اثر نفس در او قوی گردد به سوی آنچه که ارتقایش دهد بالا رود، و هر که به سوی آنچه ارتقایش دهد بالا رود به اخلاق نفسانی متخلق گردد، و هر کس به اخلاق نفسانی متخلق گردد موجودی انسانی شود نه حیوانی، و به باب ملکی در آید و چیزی او را از این حالت برنگرداند.
پس یهودی گفت: الله اکبر! ای پسر ابوطالب، همه فلسفه را گفته ای، چیزی از فلسفه را فرو گذار نکرده ای.(1056)