هزار و یک داستان از زندگانی امام علی (علیه السلام)

نویسنده : محمد رضا رمزی اوحدی

882- نشانه های دوستی

حارث اعور می گوید: روزی خدمت علی بن ابیطالب (علیه السلام) رسیدم، حضرت فرمود: اعور! برای چه اینجا آمدی، عرض کردم: یا امیرالمؤمنین دوستی شما مرا به اینجا کشانده است. حضرت فرمود: تو را به خدا راست می گویی؟ عرض کردم: به خدا سوگند آری. حضرت سه بار مرا سوگند داد سپس فرمود: آگاه باش که بنده ای از بندگان خدا نیست که خداوند بر او خشم گرفته باشد جز اینکه بغض و دشمنی ما را در دل خود احساس می کند و ما را دشمن می دارد. بنابراین دوست ما هر روزی را که آغاز می کند در انتظار رحمت بسر می برد، و درهای رحمت نیز به روی او گشوده است، و دشمن ما روز را آغاز می کند در حالی که بنای کار خود را بر لب پرتگاهی قرار داده که او را به آتش دوزخ در اندازد. پس رحمت، اهل رحمت را گوارایشان باد و جایگاه اهل دوزخ نیز همان هلاکتشان باد.(1054)

883- ایمان و پایه های آن

روزی مردی رد حضور امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) برخاست و راجع به ایمان از آن حضرت پرسش نمود، حضرت نیز به ایراد خطبه برخاست و فرمود: سپاس خدایی را که قانون اسلام را بنیان نهاد و راه ورود به آبشخورهای آن را برای واردین آن آسان ساخت و پایه هایش را در برابر متجاوز به آن، استحکام بخشید...
پس ایمان بر چهار پایه استوار است: صبر، یقین، عدل و جهاد و صبر چهار شعبه دارد: شوق و هراس و زهد و انتظار.
هلا! هر که به بهشت مشتاق باشد دل به شهوات ندهد و هر که از آتش بهراسد از کارهای ناروا روی گرداند و هر کس در دنیا زهد پیشه کند مصیبتها بر او آسان نماید و هر کس مراقب و منتظر مرگ باشد به کارهای خیر بشتابد.
و یقین چهار شعبه دارد: باریک بین، درک حقایق، اندرز گرفتن از عبرتها و روش پیشینیان. پس هر که در امور دقیق بینا شود حقیقت شناس گردد، و هر که به حقایق رسد عبرت شناس شود و هر که عبرت شناس باشد با سنت آشنا شود و هر که سنت را بشناسد گویا با پیشینیان بوده است.
و عدل چهار شعبه دارد: تیز فهمی و دانش بسیار و شکوفه حکم (داوری) و بوستان حلم و بردباری
پس هر که بفهمد جملات علوم را تفسیر کند، و هر که عالم شود راهها و قوانین حکم را بشناسد، و هر که راهها و قوانین حکم را بشناسد گمراه نگردد، و هر که بردباری کند در کارهایش زیاده روی نورزد و در میان مردم خوشنام و ستوده زندگی کند.
و جهاد چهار شعبه دارد: امر به معروف و نهی از منکر، پایداری در جبهه ها و کینه توزی با فاسقان.
پس هر که امر به معروف کند پشت مؤمن را محکم ساخته، و هر که نهی از منکر کند بینی کافر را به خاک مالیده، و هر که در جبهه ها پایداری کند به عهد و وظیفه خود عمل نموده و هر که با فاسقان کینه ورزد برای خود خشم گرفته و هر که برای خدا خشم بگیرد حقیقتاً مؤمن است پس این است ایمان و پایه های آن.
سؤال کننده عرض کرد: ای امیرمؤمنان (علیه السلام) راست که هدایت و ارشاد نمودی، خداوند از جانب دین و به خاطر آن به شما جزای خیر دهد.(1055)
در روایتی دیگر علی (علیه السلام) به کمیل بن زیاد می فرماید: ای کمیل! برادر (واقعی) تو دین توست پس هر طور که می خواهی از دین خود احتیاط و محافظت به عمل آور.

884- پای برهنه

از خصوصیات حضرت علی (علیه السلام) این بود که آن حضرت در پنج وقت پای پیاده راه می رفت و کفشهایش را به دست می گرفت. 1- در روز عید فطر؛ 2- در روز عید اضحی؛ 3- در وقت رفتن به نماز جمعه؛ 4- در وقت رفتن به عیادت مریض؛ 5- در روز تشییع جنازه و می فرمود: این محلها مورد توجه خداست و یا مواضع خداست. دوست دارم در آنجا پا برهنه باشم.