هزار و یک داستان از زندگانی امام علی (علیه السلام)

نویسنده : محمد رضا رمزی اوحدی

869- افضل مردم علی (علیه السلام) است

حجاج بن یوسف ثقفی از حره پرسید: حره تو دختر حلیمه هستی؟
حره پاسخ داد: فراست و زیرکی را از غیر مؤمن می یابم حجاج گفت: حره از قول تو نقل می کنند که علی (علیه السلام) را افضل و برتر از ابوبکر و عمر و عثمان می دانی آیا از خدا چنین مطلبی به تو رسیده است؟
حره گفت: آن کس که گفته است من علی (علیه السلام) را تنها بر اینها افضل می دانم دروغ گفته است.
حجاج: غیر از اینها علی (علیه السلام) از چه کسانی افضل است؟
حره: از آدم صفی لله و نوح نبی الله و لوط و ابراهیم خلیل الله و داود و سلیمان، موسی و عیسی علیهم السلام.
حجاج گفت: ای وای بر تو. او را بر اصحاب پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و بر 7 نفر از انبیاء و پیامبران اولوالعزم برتر می دانی، اگر دلیل و برهانی بر صدق گفتارت نیاوردی گردنت را می زنم.
حره گفت: من او را برتر از این انبیاء نمی دانم بلکه خداوند متعال در قرآن کریم او را بر آنان فضیلت و برتری داده است.
اما درباره آدم ابوالبشر (علیه السلام) خداوند در قرآن می فرماید: فعصی آدم ربه فغوی؛ یعنی: آدم پروردگارش را نافرمانی کرد پس بی بهره شد لیکن علی (علیه السلام) فرمود: و کان سعیه مشکورا؛ یعنی: سعی و کوشش او در دین و آخرت مورد قبول و تحسین پروردگار قرار گرفت و اما بر نوح (علیه السلام) و لوط (علیه السلام) افضل است زیرا خداوند می فرماید: خداوند برای کسانی که کافر شدند زنان نوح و لوط را مثال می آورد که آنها با آنکه همسران دو بنده شایسته و نیکوکار ما بودند چون خیانت کردند قرابت و همسری پیامبران بر آنان سودی نرسانید و به آنان گفته شد که با کفار وارد آتش شوید اما جایگاه علی (علیه السلام) زیر درخت سدرة المنتهی است و همسرش فاطمه زهرا علیهاالسلام دختر پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم است که خدا به خشنودی او خشنود است و به غضب او غضبناک.
اما از حضرت ابراهیم (علیه السلام) برتر است: زیرا که قرآن می فرماید: (ابراهیم به خداوند عرض کرد، پروردگارا! به من نشان بده چگونه مرده را زنده می کنی)
خدا فرمود: که آیا ایمان نداری؟ ابراهیم عرض کرد چرا ولی برای اطمینان قلبم می خواهم ببینم. امام علی (علیه السلام) فرمود: که اگر حجابها برداشته شود و حقایق مکشوف شود چیزی بر یقین من افزوده نخواهد شد و جز علی (علیه السلام) تاکنون کسی چنین مطلب را نگفته است. اما بر موسی (علیه السلام) برتر است. زیرا بر طبق گفته قران (موسی با خوف و ترس از مملکت فرعون خارج شد در حالیکه پشت سرش می نگریست و مراقب بود تا دستگیر نشود) اما علی (علیه السلام) برتر است امام علی (علیه السلام) در بستر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم خوابید و ترس و خوفی به دل راه نداد تا اینکه خداوند این آیه شریفه را نازل کرد؛ از مردم کسی است که جان خود را برای خشنودی خدا نثار می کند از حضرت داوود (علیه السلام) برتر است، بنا به گفته قرآن کریم، داوود ما تو را جانشین خود در زمین قرار دادیم، بین مردم به حق حکم و قضاوت کن و از هوای نفس پیروی منما که از راه خدا دور شدی امام علی (علیه السلام) فرمود: که از آسمانها و کهکشانها و از بالا و پایین هر چه می خواهید از من بپرسید قبل از آنکه مرا در جمع خود نیابید و پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در روز فتح خیبر فرمود: که علی (علیه السلام) بر همه شما افضل و داناتر و در امر قضاوت برتر است.
بر حضرت سلیمان نیز افضل است چون قرآن می فرماید: که سلیمان نبی عرض می کند خدایا چنان پادشاهی به من عطا فرما که به کسی بعد از من چنین سلطنتی داده نشود لیکن علی (علیه السلام) فرمود: ای دنیا تو را سه طلاقه کردم که دیگر رجوعی برای من نباشد...و بر حضرت عیسی (علیه السلام) نیز برتری دارد. خداوند می فرماید: که یا عیسی بن مریم. آیا تو به مردم گفته ای که مرا و مادرم را به خدایی نپذیرند، مگر خدای جهان را؟ عیسی (علیه السلام) عرض کرد: که سبحان الله؛ مرا نشاید مطلبی را که شایسته و سزاوار من نیست بگویم، اگر چنین گفته باشم به تحقیق دانسته ای، زیرا تو از ضمیرم آگاهی و من از آنچه که در ضمیر تو است آگاه نیستم که تویی دانای بر اسرار، من نگفته ام چیزی را مگر آنچه را که تو امر فرمودی؟ عیسی (علیه السلام) با این بیان، مردمی را که به الوهیت وی و مادرش معتقد بودند را به قیامت محول کرد و از محاکمه و مجازات غالین چشم پوشید. لکن علی (علیه السلام) وقتی از ادعای نصیریه (سبائیه) درباره خود مطلع شد محاکمه و مجازات آنان را به تأخیر نیانداخت بلکه آنان را به آتش سوزانید. حجاج گفت: احسنت. بسیار خوب از عهده بر آمدی اگر این چنین جواب قانع کننده ای نمی دادی دستورم را اجرا می کردم.

870- زاذان فارسی

زاذان که کنیه او ابوعمره است از اصحاب امیرالمؤمنین (علیه السلام) و از خواص ایشان است. چنانکه حضرت در گوش او اسم اعظم خواند و به برکت آن حافظ قرآن شد. قطب راوندی نقل می کند، که از زاذان پرسیدند قرائت قرآن را از که آموختی؟ که بدین خوبی می خوانی. ابوعمره تبسمی کرد دو گفت: استاد من حضرت علی (علیه السلام) است، چون من صدای دلنشینی داشتم روزی شعر می خواندم حضرت فرمودند: که چرا قرائت قرآن نمی کنی. گفتم: که قرآن نخوانده ام آنگاه حضرت فرمود: نزدیک بیا آن گاه در گوش من چیزی خواند که هیچ نفهمیدم و بعد آب دهان مبارک خود را به دهانم ریخت. نقل می کند که حضرت باقر (علیه السلام) پس از شنیدن این موضوع تصدیق گفته زاذان فرمود: که حضرت علی (علیه السلام) در گوش ابوعمره اسم اعظم خوانده بود.

871- علی (علیه السلام) در منظر دیگران

دوست و دشمن درباره شجاعت عبادت و زهد و علم و...علی (علیه السلام) زبان به ستایش گشوده اند که در اینجا به چند نمونه آن اشاره می شود.
عثمان بن عفان می گوید: از عمرو او از ابوبکر و او از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم شنید که فرمود: همانا که خدا از نور صورت علی ابن ابیطالب (علیه السلام) فرشتگانی آفرید که خداوند را تسبیح و تقدیس گویند و ثواب آن را برای دوستان علی (علیه السلام) و دوستان فرزندانش ثبت و ضبط کنند(1041) و معاویه بن ابی سفیان وقتی خبر شهادت علی (علیه السلام) را شنید گفت: ذهب الفقه و العلم بموت ابن ابی طالب؛ یعنی: فقه و علم از میان رفت و عمر بن خطاب می گوید: به خدا سوگند اگر شمشیر علی (علیه السلام) نبود هرگز اسلام پابرجا نمی شد و او بعد از چنین موقعیتی بالاترین و برترین قاضی و پیشگام در اسلام و صاحب شرف است.
و ابوبکر می گوید: ای مردم بر شما باد دوستی و پیروی از علی بن ابیطالب پس همانا از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم شنیدم که فرمود: علی بعد از من بهترین کسی باشد که خورشید بر او تابیده و غروب کرده است.
ضرار بن ضمره ضیایی می گوید: به خدا قسم علی (علیه السلام) نیرومند و بلند همت بود، از دنیا و زرق و برق آن در وحشت بود اما با شب و تاریکی های آن مانوس، گریه اش زیاد و اندیشه اش طولانی بود...
ابوبکر روزی بر روی منبر گفت: مرا رها کنید در حالیکه علی (علیه السلام) در بین شماست و عمربن خطاب می گوید: از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم شنیدم که فرمود: حب علی براة من النار؛ دوستی علی مایه رهایی از آتش دوزخ است و در جایی دیگر می گوید: لی اعلم الناس بما انزل الله علی محمد؛ علی (علیه السلام) آگاه ترین مردم است به آنچه خدا بر محمد صلی الله علیه و آله و سلم نازل کرده است(1042)