هزار و یک داستان از زندگانی امام علی (علیه السلام)

نویسنده : محمد رضا رمزی اوحدی

824- انواع انسانهای

مردی به حضور امیرمؤمنان علی (علیه السلام) رسید و عرض کرد: ای امیرمؤمنان راهی از راههای نیکی را به من سفارش کن که با عمل به آن نجات یابم؟
امیرمؤمنان (علیه السلام) فرمود: ای سؤال کننده! گوش کن، سپس بفهم، سپس یقین و باور کن و سپس آن را عمل کن، بدان که انسانها بر سه دسته اند:
1- زاهد پارسا 2- صابر و مقاوم 3- راغب و فریفته دنیا.
اما زاهد، کسی است که اندوهها و شادی ها از دلش خارج شده نه به چیزی از امور دنیا که به داده شده شاد است و نه از آنچه از دنیا از دستش رفته افسوس می خورد پس چنین کسی آسوده خاطر است.
اما صابر، کسی است که قلباً آرزوی امور دنیا می کند ولی وقتی که به آن رسید هوسهای نفسانی خود را کنترل می نماید تا سرانجام ناخوش و آثار بد آن دامنگیرش نگردد او به گونه ای است که اگر بر دلش آگاه شوی از خویشتن داری و تواضع و دور اندیشی او تعجب کنی.
و اما راغب دنیا؛ کسی است که: هیچ باکی ندارد که از کجا امور دنیا به او می رسد آیا از راه حلال یا حرام، و باکی ندارد که امور دنیا موجب چرکین شدن آبروش گردد خود را هلاک کند و جوانمردی خود را از بین ببرد فردی در گنداب دنیا پریشان و سرگردان است(988)

825- امام علی (علیه السلام) و حضرت قائم (عج)

اصبغ بن نباته می گوید: به حضور امیرمؤمنان علی (علیه السلام) آمدم دیدم آن حضرت غرق در فکر و اندیشه است و در روی زمین خط می کشد، پرسیدم:
ای امیرمؤمنان! چرا تو را این گونه در فکر و اندیشه می نگرم که به زمین می نگری و آن را خط می کشی؟ آیا به رهبری در زمین اشتیاق یافته ای؟
امام علی (علیه السلام) فرمود: نه به خدا سوگند هرگز حتی یک روز نبوده که من شیفته خلافت یا شیفته دنیا گردم بلکه درباره مولودی که یازدهمین فرزند من است (یعنی درباره حضرت مهدی (علیه السلام)) فکر می کردم، درباره همان مهدی (علیه السلام) که سراسر زمین را همانگونه که پر از ظلم و جور شده پر از عدل و داد می کند برای او غیبت و سرگردانی وجود دارد بعضی در این راستا، گمراه گردند و بعضی راه هدایت را شناخته و می پیمایند.
اصبغ بن نباته عرض کرد: ای امیرمؤمنان غایب بودن آن حضرت، و سرگردانی او تا چه اندازه است؟
حضرت علی (علیه السلام) فرمود: طول غیبت شش روز یا شش ماه یا شش سال است (واحد هر دوره، شش مرحله است، و خداوند پس از آن شش مرحله، آن حضرت را آشکار می کند)
اصبغ بن نباته عرض کرد: آیا این (غیبت و سرگردانی) واقع شدنی است؟
امام علی (علیه السلام) فرمود: آری این موضوع مسلم است و انجام شدنی است ولی ای اصبغ! تو کجا و این امر کجا؟ آنها (که غیبت را درک کرده و در این راه استوارند)
نیکان این امت همراه نیکان این عترت هستند!
اصبغ بن نباته پرسید: بعد از آن هر چه خدا بخواهد انجام می شود زیرا برای خدا مقدرات وارده ها و نتیجه ها و پایانها است(989).

826- اعلم از انبیاء الهی

روزی امام باقر (علیه السلام) برای شاگردان خود سخن می گفت و فرمود: مردم رطوبت را می مکند ولی نهر بزرگ را رها می کنند شخصی پرسید: نهر بزرگ چیست؟
امام باقر (علیه السلام) فرمود: آن نهر بزرگ رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم و علمی است که خدا به او عنایت فرموده است، همانا خداوند سنتهای همه پیامبران از حضرت آدم تا حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم را برای پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم جمع کرده است.
شاگردی پرسید: آن سنتها چه بوده؟ امام (علیه السلام) فرمود: همه علم پیامبران و علم رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم؛ که همه آن علم را رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم به علی (علیه السلام) تحویل داد.
یکی از شاگردان پرسید: ای پسر پیامبر! امیرمؤمنان علی (علیه السلام) اعلم و آگاهتر است یا بعضی از پیامبران؟!
امام باقر (علیه السلام) (خطاب به حاضران) فرمود: بنگرید به این شخص که چه سؤالی می کند خداوند گوشهای هر که را می خواهد می گشاید، من به او می گویم خداوند علم تمام پیامبران را در وجود محمد صلی الله علیه و آله و سلم گرد آورد و آن حضرت همه آن علم ها را به علی (علیه السلام) تحویل داد، در عین حال از من می پرسد، علی اعلم است یا پیامبران؟(990)