هزار و یک داستان از زندگانی امام علی (علیه السلام)

نویسنده : محمد رضا رمزی اوحدی

153- جنگ ذات السلاسل

مردم وادی یابس عده ای حدود دوازده هزار نفر جنگجو و سوار کار را بسیج کردند و با هم پیمان بستند که تا آخرین نفرشان با رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم و علی (علیه السلام) بجنگند تا با این شکل رسم بت پرستی را مانند قبل از اسلام برقرار کنند. جبرئیل، پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم را از تصمیم آنها با خبر کرد و به آن حضرت گفت:: ابوبکر را با چه را هزار سوار کار آزموده از مهاجر و انصار به سوی آنان بفرست. رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم به منبر رفت و قضیه اخبار جبرئیل را به مردم گفت سپس فرمود: برای روز دوشنبه آماده حرکت شوند، در موقع حرکت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود تا ابتداء اسلام را بر دشمنان عرضه نکرده اند جنگ را شروع نکنند. اگر آنها اسلام را پذیرفتند که جنگ نکنند در غیر این صورت آنقدر بجنگند تا همه را کشته و مردان آنها را اسیر و اموالشان را به تصرف خود در آورند.
ابوبکر پس از مواجهه با دشمن با کوچکترین تهدید آنها، از جنگ منصرف شد و به مدینه برگشت. رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم به ابوبکر فرمود: با دستور من مخالفت کردی و آنچه را که به تو امر کرده بودم انجام ندادی بخدا قسم تو در این باره معصیت مرا مرتکب شدی خالقت امری و لم تفعل ما امرتک و کنت لی و الله عاصیاً فما امرتک پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم مجدداً به منبر رفت و به مردم فرمود: من به ابوبکر امر کردم که با آن گروه در صورت نپذیرفتن اسلام بجنگند اما وقتی او با صد نفر از آنان برخورد کرد ترس در دلش راه یافت و فرمان مرا نادیده گرفت. اکنون جبرئیل از ناحیه خداوند به من فرمان می دهد که عمر را بجای ابوبکر بفرستم، پس ای عمر تو نیز با چهار هزار سرباز برو، مانند برادرت ابوبکر رفتار نکن. چرا که او خدا و مرا نافرمانی کرد، ماجرای عمر نیز مانند ابوبکر گذشت و از دیدن آن قوم گمراه نزدیک بود قلبش از جا کنده شود و از مقابل دشمن فرار کرد. جبرئیل خبر بازگشت عمر را به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم داد و پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم به منبر رفت و مردم را در جریان عمل خلاف عمر گذاشت و فرمود: عمر با این کار خدا را در عرش مخالفت کرد و با دستور من مخالفت کرد و به رأی خود عمل نمود خدا رأی و اندیشه ات را زشت دارد یا عمر عصیت الله فی عرشه و عصیتنی و خالفت قولی و عملت برایک الا قبح الله رایک سپس رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: اکنون جبرئیل به من امر کرده که علی (علیه السلام) را با این گروه از مسلمین به سوی آنان بفرستم، علی (علیه السلام) حرکت کرد، و از راهی که غیر از دو گروه قبلی برگزیدند رفت، تا به نزدیکی وادی یابس رسیدند بطوری که دو سپاه همدیگر را می دیدند. آن حضرت به یارانش فرمان توقف داد. صد نفر از سپاه دشمن همانند دفعات قبل (در زمان ابوبکر و عمر) جلو آمدند و از نام و نشان لشکر مسلمین پرسیدند آن حضرت فرمود: من علی ابن ابیطالب پسر عموی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم و برادر و فرستاده او به سوی شما هستم، شما را دعوت می کنم که شهادت به یگانگی خداوند و اینکه محمد صلی الله علیه و آله و سلم بنده و رسول اوست بدهید تا هر آنچه برای ماست برای شما هم باشد. آنها گفتند ما تو را می خواستیم و در جستجوی تو بودیم.
سخن تو را شنیدم آماده جنگ سختی باش و بدان که ما کشنده تو و یارانت هستیم... علی (علیه السلام) به آنها فرمود: وای بر شما مرا به واسطه جمعیت و تعداد خود تهدید کرده و می ترسانید... هر دو گروه به سپاه خود برگشتند چون تاریکی شب همه جا را فرا گرفت آن حضرت به لشکر خود دستور داد که به چهارپایان خود رسیدگی نمایند و اسبها را برای سواری آماده و زین بگذارند چون صبح طالع شد نماز صبح به سرعت خوانده شد سپس بر لشکر یابس حمله بردند و آنها هیچ نفهمیدند تا اینکه صدای پای اسبان را شنیدند و هنوز همه لشکریان علی، با سپاه دشمن درگیر نشده بودند که جنگجویان کشته و فرزندانشان اسیر شدند.
حضرت علی (علیه السلام) طبق دستور رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم عمل نمود و با اسرا و اموال آنها بسوی مدینه برگشت. جبرئیل نازل شد و خبر پیروزی علی (علیه السلام) و مسلمین را به رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم داد. حضرت علی (علیه السلام) به محض دیدن رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم از مرکب پایین آمد و رسول خدا نیز فرود آمد مسلمانان مدینه نیز همه با دین علی (علیه السلام) به تبعیت از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم پیاده شدند رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم میان دو چشمان علی (علیه السلام) را بوسید.
امام صادق (علیه السلام) فرمود: غنایمی که در این جهاد به دست آمد در هیچ یک از جهادها نصیب مسلمین نشد مگر در جنگ خیبر آن هم به دست امیرالمؤمنین (علیه السلام) و کشتن مرحب یهودی.(191)

154- خبر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از شهادت علی (علیه السلام)

... امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمودند: آنگاه (پس از خطبه خواندن رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در فضیلت ماه رمضان) من از جا برخاستم و پرسیدم ای رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم بهترین کارها در این ماه چیست؟ حضرت فرمودند: ای ابوالحسن بهترین کارها در این ماه ورع و پرهیزکاری از محرمات خداوند عز و جل است و سپس حضرت گریستند من پرسیدم یا رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم چه چیزی شما را به گریه واداشت؟
حضرت فرمودند: ای علی (علیه السلام) از حادثه ای که در این ماه بر سر تو خواهد آمد گویی من هستم و تو مشغول نمازگزاردن برای پروردگارت هستی و شقی ترین کس در بین گذشتگان و آیندگان، بدتر از پی کننده شتر قوم ثمود از جا برمی خیزد و ضربتی بر فرق سرت می زند که رویت از خون آن رنگین می شود. امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمودند: آنگاه پرسیدم ای رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم آیا این حادثه در هنگامی رخ می دهد که دین من سالم است؟
حضرت فرمود: آری در زمان سلامت دینت خواهد بود. آنگاه حضرت فرمود: ای علی (علیه السلام) هر کس تو را بکشد مرا کشته است و هر کسی با تو کینه ورزد با من کینه ورزیده است و هر کسی به تو ناسزا گوید: به من ناسزا گفته است چرا که تو به منزله خود من هستی...(192)

155- پیشنهاد قریش

نقل شده هنگامی که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم برای اولین برا حضرت علی (علیه السلام) را به عنوان رهبر بعد از خود انتخاب کرد جمعی از قریش به حضور پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم آمدند و عرض کردند: ای رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم مردم تازه مسلمان هستند از این رو راضی نیستند که تو دارای مقام نبوت باشی و مقام امامت به پسر عمویت علی واگذار شود اگر در این مورد مدتی صبر کنی بعد اعلام امامت علی (علیه السلام) را بنمایی بهتر است (و قضیه مورد قبول مردم واقع خواهد شد) پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: من این کار را به رأی خود انجام نداده ام بلکه فرمان خدا چنین بوده است، آنها گفتند: اگر پیشنهاد ما را به خاطر اینکه مخالفت با دستور خدا می شود نمی پذیری پیشنهاد دیگری داریم و آن اینکه در امر خلافت مردی از قریش را با علی (علیه السلام) شریک گردان تا دلهای مردم به سوی علی (علیه السلام) متوجه و آرام شود و در نتیجه امر خلافت و رهبری آسیب پذیر نگردد و مردم در این مورد با تو مخالفت نکنند در این هنگام جبرئیل از طرف خدا آمد و آیه (65 سوره زمر) را نازل کرد اگر مشرک شوی تمام اعمالت نابود می شود و از زیانکاران خواهی بود.(193)