فهرست کتاب


فضه همراز زهرا علیهاالسلام

محمد عابدی میانجی‏

اسارت

اینک ستاره سرزمین نوبه به همراه زنان و کودکان اهل بیت علیه السلام در چنگ یزیدیان اسیر بود. اسیرانی که همچون کفار با آنان رفتار می شد. بانوان را بر شترهای بی جهاز سوار کرده بودند و با خشونت از محل حادثه دورشان می ساختند. فضه در این کاروان به همراه زینب، ام کلثوم و شیرزنان دیگر از کودکان سرپرستی می کرد؛ او بارها وظیفه تبلیغ اهل بیت و رساندن فریاد حق خواهی را بر عهده گرفته بود که نمونه بارزش در مراسم حج به وقوع پیوست این بار نیز حضور وی می توانست علاوه بر مشارکت در سپاه حق، به عنوان پیام رسان صحنه های نبرد و به دنبال آن حفظ ارزشهای عاشورا از تحریف، را به دنبال داشته باشد.
واقعیت این است که حضرت زینب علیهاالسلام در بین بانوان اسیر به سان خورشیدی می درخشید که ستارگان دیگر در مقابل آن چندان فروغی نمی یافتند. او مسؤولیت مرحله دوم از قیام را بر عهده گرفته بود و این است سر اصلی سکوت زنان دیگر از جمله فضه. وی با این که قدرت فصاحت و بلاغت و سخنرانی فوق العاده ای داشت، با اینحال هرگز نمی توانست در مقابل دختر علی بن ابی طالب علیه السلام لب به سخن گشاید که این نیز خود نمونه ای از اوج تعالی و کمال روحی و اخلاقی او بود.
با این حال حضور بانوان و کودکانی که نهایت ظلم در حق آنان روا داشته شده بود و حتی حجاب از سر و رویشان گرفته بودند، آیینه تمام نمای مظلومیت اهل بیت علیه السلام بود.
بر همین اساس شهید مطهری معتقد بود تاریخ کربلا، تاریخ جامع مذکر و مؤنث است. حادثه ای است که مرد و زن هر دو در آن نقش داشتند، ولی مرد در مدار خودش و زن در مدار خودش، معجزه اسلام اینهاست.(127)

همراه زینب علیهاالسلام

فضه در تمام مراحل اسارت، همگام با زینب علیهاالسلام سختی ها را به جان خرید. وقتی یزید، اهل بیت علیه السلام را از شام به مدینه برگرداند، وی همراه زینب علیهاالسلام بود و در سفر دوم حضرت زینب علیهاالسلام در سال 62 ه.ق. نیز به شام رفت.(128) و باقی عمر خود را در این شهر گذراند. به نظر می رسد، فضه مدتی نه چندان طولانی بعد از واقعه عاشورا و وفات حضرت زینب علیهاالسلام زنده ماند. اما برخی نظریه های دیگری را مطرح می کنند. یکی از محققان می نویسند: بیست سال بعد از واقعه کربلا زنده بود و جز به قرآن تکلم نکرد. اگر فضه ده سال به خانه فاطمه علیهاالسلام آمده باشد و بیست سال پس از واقعه کربلا درگذشته باشد، باید سن او نود سال بوده و تولدش در حدود طلوع بعثت رخ داده باشد.(129)
اینکه فضه بیست سال بعد از واقعه کربلا زنده مانده، دلیلی ندارد. شاید او این مدت را از متن واقعه معروف حفظ قرآن فضه برگرفته است که فرزندانش می گوید: مادمان بیست سال است با قرآن سخن می گوید: اما باید دانست، این رویداد، احتمالاً به دوران بعد از شهادت حضرت فاطمه علیهاالسلام مربوط می شود نه دوران بعد از واقعه کربلا با این حال می توان عمر فضه را در هنگام رحلت بین 70 تا 80 سال دانست.(130)

بخش ششم: افول ستاره ی نوبه