فهرست کتاب


فضه همراز زهرا علیهاالسلام

محمد عابدی میانجی‏

سبوس نان

سوید بن غفله(25) می گوید: عصر یکی از روزهای نزد امیرمؤمنان رفتم. دیدم سفره ای پیش روی گسترده است و در آن دوغی قرار داده اند که بویش از فاصله دور به مشام می رسید. در دستش نیز تکه ای نان دیدم که سبوس جو روی آن پیدا بود. حضرت آن را با دست ریز می کرد و هرگاه نمی توانست، با زانو فشار می داد و می شکست و می خورد. وقتی مرا دید، از من خواست جلوتر بروم و با وی غذا بخورم؛ من امتناع کردم و گفتم: روزه ام. حضرت در پاسخ به من فرمود: هر شخصی که روزه گرفتن او را از خوردن غذایی که سیرش می کند، باز دارد، حق است بر خدا که از غذای بهشتی اطعامش کند و از شراب بهشتی سیرابش سازد.
به فضه که در چند قدمی حضرت بود، گفتم: وای بر تو ای فضه! در حق این پیرمرد از خدا نمی ترسی؟ چرا سبوس نان را نمی گیری؟! نخاله آن روی نان حضرت معلوم است! فضه گفت: به ما فرموده است سبوس غذا را نگیریم. گاه آن را در کیسه ای می گذارد و مهر می زد تا نتوانند سبوسش را بگیرند.(26)

درسی از علی علیه السلام

فضه مسؤولیت داشت غذای حضرت را که در منزل آماده می شد، به ایشان برساند و به این ترتیب با وی همراه بود. از این روی چندین بار که اشخاص مختلف حضرت را در حال خوردن غذای ساده بعد از خستگی ناشی از کشاورزی می دیدند، به فضه اعتراض می کردند و او که در مقابل این سؤالها قرار می گرفت، خود بهتر از دیگران به مقام والای امیرمؤمنان وصی و برادر رسول بزرگ خدا پی می برد.
عمرو بن حریث یکی از اشخاصی است که به فضه اعتراض کرد و...امیرمؤمنان در پاسخ او فرمود: یا عمرو لقد حانت هذه - و مدیده الی محاسنه - و خسرت هذه ان ادخلها النار من اجل الطعام و هذا یجزنی(27)
حضرت علی علیه السلام فرمود: عمرو وقت این رسیده - و دستش را به محاسنش کشید - و ادامه داد: اگر این محاسن به سبب طعام بسوزد، زیان کرده است و همین غذا مرا کفایت می کند.

عدالت فاطمه علیهاالسلام

فاطمه علیهاالسلام هرگز در حق فضه بی عدالتی روا نداشت. به وی فرصت عبادت می داد و از تمام امتیازها بهره مندش می ساخت. در این باره پیامبر صلی الله علیه و آله نیز به فاطمه علیهاالسلام توصیه کرده بود به این صورت که انجام کارهای خانه یک روز بر عهده فاطمه علیهاالسلام و روز دیگر بر عهده فضه باشد. با این روش هر یک می توانستند به استراحت، عبادت و کارهای مورد علاقه شان بپردازند. در نوع انتخاب کارهای خانه نیز فاطمه علیهاالسلام، فضه را آزاد گذاشته بود و کار بر زمین مانده را دختر رسول خدا انجام می داد. در این خانه عموماً کارها به دو بخش داخلی و خارجی خانه تقسیم شده بود. کارهایی مانند: آرد کردن جو و گندم روشن کردن تنور نان و غذا پختن، شستن لباس، نگهداری کودکان از کارهای داخل خانه بود و اموری مانند تهیه هیزم، رساندن غذای حضرت علی علیه السلام در نخلستان، از امور بیرون منزل به حساب می آمد. و این نیز مطلب نمونه ای است از عدل الهی که در خانه اهل بیت علیهم السلام جاری بود.