گزیده حیاه القلوب در تاریخ پیامبران

نویسنده : علامه محمد باقر مجلسی رحمة الله علیه

قصه های حضرت عیسی

ولادت آن حضرت

حق تعالی می فرماید: اذ قالت ملائکة یا مریم ان الله یبشرک بکلمة منه اسمه المسیح عیسی بن مریم وجیها فی الدنیا و الاخرة و من المقربین
یادآور وقتی را که گفتند ملائکه - و از ابن عباس منقول است که جبرئیل گفت -: ای مریم! بدرستی که خدا بشارت می دهد تو را به کلمه ای از جانب خود که نام او مسیح است یعنی عیسی پسر مریم که روشناس (56) و صاحب جاه و قدر و منزلت است در دنیا و آخرت و از مقربان درگاه الهی است.
و عیسی علیه السلام را برای آن کلمه خدا می گویند که به لفظ کن(57) بی پدر آفریده شد، یا برای آن که بشارت دادند به او پیغمبران گذشته، یا برای آن که به کلام او حق تعالی مردم را هدایت نمود؛ و او را مسیح گفتند برای آن که مسح کرده شده بود از جانب خدا به میمنت و برکت و پاکی از گناهان، یا برای آن که او را بعد از ولادت مسح کردند به روغن زیت، یا آن که جبرئیل علیه السلام بال خود را بر آن حضرت مالید بعد از ولادت که تعویذ او گردد از شر شیطان، یا برای آن که دست بر سر یتیمان می کشید، یا برای آن که به مسح آن حضرت کوران بینا می شدند و بیماران شفا می یافتند (گویند: در لغت عبری مشیحا بود و در لغت عرب مسیح گفتند).
و یکلم الناس فی المهد و کهلا و من الصالحین و سخن خواهد گفت با مردم در گهواره و در سن کهولت - که نزدیک به سن پیری است - و از جمله پیغمبران شایسته خواهد بود.
قالت رب انی یکون لی ولد و لم یمسئنی بشر مریم گفت: پروردگارا! چگونه خواهد بود مرا فرزند و حال آن که دست بر من نگذاشته است بشری، قال کذلک الله یخلق ما یشاء اذا قصی امرا فانما یقول له کن فیکون ملک گفت: چنین است خدا می آفریند هر چه را می خواهد، چون مقدر کرد امری را پس همین است که می گوید مر او را که باش، پس آن می باشد و موجود می شود.
و یعلمه الکتاب و الحکمة و التورایة و الانجیلو تعلیم خواهد نمود او را کتاب - یعنی چیزی نوشتن یا همه کتاب های آسمانی - و حکمت و دانایی، خصوصاً تورات و انجیل.
و رسولاً الی بنی اسرائیل انی قد جئتکم بأیة من ربکم و حال آن که او رسول خواهد بود به سوی بنی اسرائیل و خواهد گفت به ایشان:
بدرستی که آمده ام به سوی شما با آیتی و معجزه ای چند از جانب پروردگار شما انی اخلق لکم من الطین کهیئة الطیر فانفخ فیه فیکون طیراً بأذن الله و این آیت آن است که می سازم از برای شما از گل مانند هیئت مرغ پس زنده می شود و مرغی می گردد به امر خدا، و أبری ء الاکلمه و الابرص و احیی المؤتی باذن الله و شفا می دهم کور مادر زاد را و پیس را و زنده می گردانم مرده را به امر خدا، وانبئکم بما تأکلون و ما تدخرون فی بیوتکم ان فی ذلک لایة لکم ان کنتم مؤمنین
و خبر می دهم شما را به آن چه می خورید و آن چه ذخیره می کنید در خانه های خود، بدرستی که در این ها علامت و حجت بر حقیقت من هست اگر هستید شما ایمان آورندگان، و مصدقاً لما بین یدی من التوراة و لاحل لکم بعض الذی حرم علیکم و جئتکم بآیة من ربکم فاتقوا الله و اصیعون ان الله ربی و ربکم فاعبدوه هذا صراط مستقیم (58) و حال آن که تصدیق کننده ام مر آن چه را پیش از من نازل شده است که آن تورات است و مبعوث گردیده ام برای این که حلال گردانم برای شما بعضی از آن چه را که حرام شده بود بر شما در شریعت حضرت موسی، و آورده ام به سوی شما معجزه ها از جانب پروردگار شما، پس بپرهیزید از عذاب خدا و اطاعت نمایید مرا بدرستی که خدا پروردگار من و پروردگار شما است، پس بپرستید او را این راهی است راست.
و در جای دیگر فرموده است که ان مثل عیسی عندالله کمثل آدم خلقه من تراب ثم قال له کن فیکون (59) بدرستی که مثل عیسی نزد خدا در خلق شدن بی پدر مانند مثل آدم است که خلق کرد خدا او را از خاک پس گفت مرا او را که باش، پس او به هم رسید و حیات یافت.
و باز فرموده است که و اذکر فی الکتاب مریم اذ انتبذت من اهلها مکاناً شرقیاً (60) و یاد کن در قرآن مریم را در وقتی که تنها شد و خلوت گزید از اهلش در مکانی در طرف مشرق.
و علی بن ابراهیم روایت کرده است که رفت به سوی درخت خرمای خشکی؛ و مفسران گفته اند: در بیت المقدس یا در خانه خود در جانب شرقی عزلتی گزید برای عبادت یا برای شستن بدن خود.
فاتخذت من دونهم حجاباً پس حجابی و پرده آویخت میان خود و اهل خود که را نبینند؛علی بن ابراهیم گفته است که در محراب خود خلوت کرد، فارسلنا الیها روحنا فتمثل لها بشراً سویاً(61) پس فرستادیم به سوی او روح خود را - یعنی جبرئیل را که از روحانیان است - پس متمثل شد برای او به صورت بشری و آدمی مستوی الخلقه.
گفته اند: هر وقت که حضرت مریم علیه السلام حایض می شد از مسجد بیرون می آمد و نزد خاله خود زوجه حضرت زکریا علیه السلام می بود تا پاک می شد، باز به مسجد بر می گشت، روزی در خانه زکریا در مکانی که آفتاب تابیده بود پرده ای آویخته بود و غسل می کرد، ناگاه جبرئیل علیه السلام به صورت جوان ساده مستوی الخلقه نزد او پیدا شد، قالت انی اعوذ بالرحمن منک ان کنت تقیاً (62) حضرت مریم علیه السلام گفت: بدرستی که من پناه می برم به خداوند رحمان از شر تو پس دور شو از من اگر متقی و پرهیزگاری قال انما انا رسول ربک لاهب لک غلاماً زکیاً (63) گفت: نیستم من مگر رسول پروردگار تو که مرا فرستاده است که سبب شوم که خدا ببخشد تو را پسری پاکیزه از گناهان و اخلاق ذمیمه - یا نمو کننده در علم و کمال -، قالت انی یکون لی غلام و لم یمسسنی بشر و لم اک بغیاً (64) مریم گفت: از کجا می باشد از برای من پسری و حال آن که شوهری دست به من نرسانیده است و نبوده ام زناکار، قال کذلک قال ربک هو علی هین و لنجعله ایة للناس و رحمة منا و کان امراً مقضیاً (65) جبرئیل گفت: چنین گفته است پروردگار تو که این بر من آسان است و از برای این می کنم که علامتی و حجتی باشد برای مردم بر کمال قدرت من و رحمتی باشد از جانب ما و بود خلق شدن این فرزند به این نحو امری مقدر شده و حکم شده و خلاف این نخواهد شد.
و علی بن ابراهیم علیه السلام روایت کرده است که جبرئیل علیه السلام در گریبان مریم علیه السلام بادی دمید، پس در آن شب حامله شد به حضرت عیسی علیه السلام و در بامداد وضع حمل او شد و مدت حمل او نه ساعت بود، حق تعالی به عدد ماه حمل زنان دیگر از برای او ساعت مقرر فرمود.
و از حضرت امام محمد باقر علیه السلام منقول است که جبرئیل علیه السلام گریبان پیراهن حضرت مریم را گرفت و در آن دمید، پس حضرت عیسی در رحم در همان ساعت کامل شد چنان چه فرزندان در رحم های مادران نه ماه کامل می شوند، چون از جای غسل خود بیرون آمد مانند زن حامله سنگینی بود که نزدیک شده باشد زاییدن او، چون خاله اش را نظر بر او افتاد متعجب شد، حضرت مریم از شرمندگی آن حال از خاله و زکریا کناره کرد، چنان چه حق تعالی می فرماید که فحملته فانتبذت به مکاناً قصیاً (66) پس حامله شد به عیسی، پس تنها شد و عزلت نمود از مردم با حمل خود با مکانی بسیار دور.
در حدیث معتبر از حضرت صادق علیه السلام منقول است که مدت حمل آن حضرت نه ساعت بود.
و در دو حدیث معتبر دیگر از آن حضرت منقول است که فرزندی که شش ماهه متولد شود زنده نمی ماند مگر عیسی و امام حسین علیه السلام که هر یک شش ماهه متولد شد.
مؤلف گوید: محتمل است در حدیث، یحیی علیه السلام وارد شده باشد و راویان به عیسی علیه السلام اشتباه کرده باشند، یا آن که گوییم ابتدای ماده ولادت عیسی علیه السلام شش ماه پیشتر به قدرت الهی در رحم منعقد شده باشد، و از وقت دمیدن که روح در آن دمیده شد و حمل ظاهر شد تا زمان زاییدن نه ساعت بوده باشد، و محتمل است که یکی بر وجه تقیه وارد شده باشد.

فضایل و کمالات و سنن و معجزات آن حضرت

حق تعالی می فرماید واتینا عیسی بن مریم البینات و ایدناه بروح القدس (67) یعنی: عطا کردیم عیس پسر مریم را براهین واضحات و معجزات ظاهرات و تقویت کردیم او را به روح مقدس و مطهر، بعضی گفته اند که مراد روحی است که خدا آفرید و در او دمید؛ و بعضی گفته اند مراد جبرئیل است؛ و بعضی گفته اند اسم اعظم است.
و در جای دیگر فرموده است اذ قال الله یا عیسی بن مریم اذکر نعمتی علیک و علی و الدتک یاد آور وقتی را که گفت خدا: ای عیسی پسر مریم! یاد آور نعمت مرا بر تو و بر مادر تو. اذ یدتک بروح القدس تکلم الناس فی المهد و کهلاً و کهلاً و اذ علمتک الکتاب و الحکمة و التوریة و الانجیل چون تقویت کردم تو را به روح القدس که سخن گفتی با مردم در گهواره و در سن پیری، و چون تعلیم کردم تو را کتاب و حکمت و تورات و انجیل. اذ تخلق من الطین کهیئة الطیر بادنی فتنفخ فیها فتکون طیراً بادنی و تبری ء الاکمه و الابرص بادنی و اذ تخرج الموتی بادنی و چون خلق می کنی از گل مانند هیئت مرغ پس می دمی در آن پس می گردد مرغی به اذن و امر من، و شفا می بخشی کور و پیس را به امر من، و بیرون می آوری و زنده می گردانی مردگان را به اذن و امر من؛ مشهور آن است که مرغی که آن حضرت زنده کرد شب پره بود.
به سند معتبر از امام محمد باقر علیه السلام منقول است که چون حضرت عیسی علیه السلام با بنی اسرائیل گفت: من رسولم از جانب خدا به سوی شما و مرغ از گل می سازم و زنده می کنم و کور مادرزاد و پیس را شفا می بخشم، بنی اسرائیل گفتند: این ها همه جادو است آیت دیگر به ما بنما تا تو را تصدیق کنیم!
حضرت عیسی علیه السلام فرمود: اگر شما را خبر دهم به آن چه می خورید و آن چه در خانه ها ذخیره می کنید خواهید دانست که من صادقم؟ گفتند: بلی. پس هر روز ایشان را خبر می داد که امروز فلان چیز را خوردید و فلان چیز را آشامیدید و فلان چیز را ذخیره کردید، پس بعضی ایمان آوردند و بعضی بر کفر خود باقی ماندند.
به سند معتبر از حضرت صادق علیه السلام منقول است که به عیسی علیه السلام گفتند: چرا زن نمی خواهی؟ فرمود: به چه کار من می آید زن؟ گفتند: برای آن که اولاد برای تو بیاورد. فرمود: چه می کنم فرزندان را که اگر زنده باشند باعث فتنه من گردند و اگر بمیرند سبب اندوه من شوند.
به سندهای معتبر از حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام منقول است که عیسی بن مریم علیه السلام سنگ در زیر سر می گذاشت در وقت خوابیدن و جامه های گنده می پوشید و نان خورش او گرسنگی بود، و چراغش در شب مهتاب بود، و سر سایه اش در زمستان مشرق و مغرب زمین بود هر جا که آفتاب می تابید، و میوه و ریحانش گیاه ها بود که از زمین برای حیوانات می رویید، و زنی نداشت که مفتون او گردد، و فرزندی نداشت که اندوه او را بخورد، و مالی نداشت که او را از یاد خدا غافل گرداند، و طمعی از مردم نداشت که او را ذلیل گرداند، چهار پایش دو پای او بود و خدمتکارش دست های او بود.
در روایت معتبر از حضرت صادق علیه السلام منقول است که حضرت عیسی علیه السلام در بعضی از خطبه های خود که در میان بنی اسرائیل خواند می فرمود: صبح کرده ام و خادم من دست های من است، و دابه (68) من پاهای من است، و فراش من زمین است، و بالش من سنگ است، و آتش من در زمستان جایی است که آفتاب بر آن بتابد، و چراغ من در شب ماه است، و نان و خورش من گرسنگی است، و پیراهن من ترس خدا است، و پوشش من پشم است، و میوه و گل و لاله من گیاه زمین است که حیوانات می خورند، و شب می گذرانم و هیچ ندارم و صبح می کنم و هیچ ندارم، و در روی زمین هیچکس از من غنی تر و بی نیازتر نیست.
به سند معتبر از حضرت امام حسن مجتبی علیه السلام منقول است که عمر حضرت عیسی علیه السلام در دنیا و سه سال بود، پس حق تعالی او را به آسمان برد و بر زمین فرود خواهد آمد در دمشق و دجال را او خواهد کشت.