فهرست کتاب


چشم به راه مهدی

جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم

الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد

برگرفته از کتاب : چشم به راه مهدی
نوشته: محمد بن محمد بن نعمان عکبری، معروف به شیخ مفید.
تحقیق: مؤسه آل البیت لاحیاء التراث، قم.
ناشر: کنگره هزاره شیخ مفید.
شماره صفحه ها: ج 1: 363، ج 2: 562
شیخ مفید از بزرگان فقهای شیعه در سده های چهارم و پنجم هجری است.(673)
وی، در سال 336 ه.ق. در روستایی به نام عکبری دیده به جهان گشود. پدرش از مردم بصره و مدتی در شهر واسط، معلم بوده و سپس به عکبری آمده و در همان جا ساکن شده است.
پدر، او را به بغداد می برد، تا به کسب دانش پردازد. او، پس از مدتی به محضر بزرگانی چون: شیخ صدوق، محمد بن جنید اسکافی، ابو علی صولی، ابوغالب رازی، ابن قولویه قمی و (674)...راه می یابد و از آنان بهره می گیرد با استعداد و هوش فوق العاده ای که داشته، خیلی زود به مقامهای عالی علمی نائل می آید.
در کرخ بغداد، کرسی درسی پایه گذاری کرد و شاگردانی چون: سید مرتضی علم الهدی، سید رضی، نجاشی، شیخ طوسی، ابن حمزه، و...را پرورش داد(675) که بعدها هر یک، از ناموران بزرگ جهان اسلام شدند و مایه فخر تشیع.
یافعی درباره شخصیت علمی وی می نویسد:
او، عالم شیعه و صاحب نوشته های بسیار و شیخ و پیشوای آنان است. به این معلم و مفید معروف بود.
در کلام، فقه و جدل، بسیار زبر دست بود و با پیروان همه مذاهب، با جلالت و عظمت، مناظره می کرد.(676)
شیخ مفید، در سال 413 ه ق. در بغداد، دیده از جهان فرو بست. تشییع با شکوهی از جنازه وی انجام شد و در میدان اشنان، مردم، به امامت شاگرد برجسته اش، سید مرتضی، بر او نماز گزاردند و در منزلش، دفن گردید و پس از چند سال، به قبرستان قریش انتقال یافت و در جوار ابوجعفر دفن گردید.(677)
از وی، آثار ارزشمندی به جای مانده که نجاشی هفتاد و هشت اثر نام می برد.
شمار زیادی از آثار شیخ، در باب معارف اسلامی و امامت است(678) از جمله نوشته های ارزشمند وی، کتاب الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد است.
ابن اثر، مجموعه بسیار گرانبهایی است که به زندگانی امامان شیعه، از ابعاد گوناگون پرداخته شده است.
این اثر در دو جزء تنظیم شده: جزء اول به حیات امام علی(ع) اختصاص دارد و جزء دوم به زندگانی دیگر ائمه (ع).
و بخش پایان کتاب (از صفحه 339 تا آخر) ویژه امام مهدی (عج) است.
در این بخش، پس از بیان نام، کنیه و ولادت حضرت مهدی، به دلائل عقلی بر وجود امام معصوم اشاره می شود، سپس سخنان پیامبر درباره غیبت و قیام حضرت که از سوی شیعه و سنی، پذیرفته شده اند و احادیث امامان معصوم(ع) آورده می شود. آن گاه نویسنده محترم، با بهره گیری از آیات قرآن و روایات پیشوایان دین، ویژگیهای حضرت مهدی (عج) را بر می شمرد و از بشارت پیامبر(ص) به ظهور حضرت در آخر الزمان یاد می کند.
مطالب اساسی این بخش از کتاب، به شرح زیر می پردازد:
ادله عقلی و نقلی بر امامت امام عصر (عج).
روایاتی که درباره حضرت مهدی (عج) رسیده است.
اشخاصی که به فیض ملاقات و زیارت حضرت نائل آمده اند.
برخی کرامات و معجزات حضرت در عصر غیبت.
نشانهای ظهور و حوادثی که پیش از ظهور حضرت، رخ خواهد داد.
سال، روز و محل قیام.
چگونگی گردآوری سپاه و مأموریت آنان.
مسیر حرکت.
مدت امامت و حکومت.
جریاناتی که در آن روزگار رخ می دهد.
وضعیت زمین و مردم در آن عصر.
ویژگیهای جمال، شمایل، شیوه رفتار سیره اخلاقی و عملی حضرت مهدی (عج) به گونه بسیار محققانه، بر اساس منابع متقن و دیدگاههای مستدل عقلی و نقلی.

الفصول العشره فی الغیبه

برگرفته از کتاب : چشم به راه مهدی
نوشته: شیخ مفید
تحقیق: فارس حسون.
ناشر: کنگره هزاره شیخ مفید.
شماره صفحه ها: 103.
شیخ مفید در آغاز این رساله اشاره می کند:
در دیگر نوشته های خود، به مسائلی چون: وجوب امامت، عصمت امام، ویژگیهای امام، دلائل امامت ائمه معصومین(ع) نقد ادعای مخالفان، فلسفه غیبت و...پرداخته ام. در این نوشته، به ده پرسش درباره مهدی، پاسخ می دهم.
شیخ در مورد اهمیت و جایگاه این رساله می نویسد:
در این اثر، آنچه تمامی خردمندان بدان نیاز دارند، آورده شده و به گونه ساده، در دسترس همگان قرار گرفته است.
شیخ بر این نظر است که اگر کسی از محتوای این رساله، آگاهی یابد، از نوشته های دیگر وی، در این باره، بی نیاز خواهد بود.

پرسشهای دهگانه

برگرفته از کتاب : چشم به راه مهدی
1. آیا امام حسن عسکری(ع) فرزندی به نام مهدی داشته است؟ آیا این را فقط شیعه باور دارد، یا غیر شیعیان نیز، بدان اعتراف دارند؟
2. تکذیب وجود فرزندی برای امام عسکری(ع)، از سوی جعفربن علی (عموی امام زمان).
3. امام حسن عسکری اگر فرزندی به نام مهدی داشت، چطور در وصیت خود، از او نام نبرده و به مادرش وصیت کرده است.
4. دلیل بر ولادت مخفیانه و غیبت آن حضرت چیست؟
5. غیبت طولانی، خلاف عادت، پذیرفته نیست. چگونه می تواند فردی که در زمانهای دور، چشم به جهان گشوده، تا این زمان، (411 ه ق) زنده باشد؟
6. غیبت طولانی، با دست نیابیدن و مشخص نبودن محل سکونت وی، چگونه ممکن است؟
7. بر فرض صحت غیبت، در صورت اجرا نکردن حدود، بیان نکردن احکام، هدایت نکردن گمراهان، اقامه نکردن امر بمعروف و نهی از منکر و...چه نفعی خواهد داشت؟
8. به هر دلیلی که شیعه امامیه ادعاهای فطحیه، کیسانیه، ناووسیه و اسماعیلیه را در باب غیبت باطل می شمارد، به همان دلیل ادعای شیعه امامیه نیز، در غیبت حضرت مهدی باطل است.
9.شیعه امامیه بر این باور است که خداوند غیبت آن حضرت را لازم دانسته و خداوند چیزی را اراده نمی کند، مگر آن که دارای مصلحت باشد. از سوی دیگر شیعه امامیه معتقد است که در مشاهده آن حضرت و اخذ معارف دین از وی، مصلحت کامل بندگان وجود دارد و با ظهور آن حضرت، همه مصالح تحقق می پذیرد. بنابراین چگونه خداوند غیبت حضرت را اراده نموده است.
10. اگر امامیه بر غیبت امام عصر(عج) اصرار کند، باید در هنگام ظهور، معتقد به معجزه باشد، تا مردم او را بشناسند، در حالی که داشتن معجزه از ویژگیهای پیامبران الهی است.
پس از طرح پرسشهای بالا، شیخ، به یکایک آنها به شرح پاسخ می دهد.
این اثر با عناوین: المسائل العشرة فی الغیبة و الاجویة عن المسائل العشر در نجف و قم چاپ شده و اخیراً در هزاره شیخ مفید، با دیگر آثار وی (مصنفات ج 3) نشر یافته است.