فهرست کتاب


برهان قاطع، پیرامون قیامت (جلد دوم)

علی اکبر سیفی‏

نگاهی به روایات

از گذرگاه برای جایگاه توشه باید برداشت

دنیا برای انسان گذرگاهی قهری و غیر اختیاری می باشد. یعنی انسان چه بخواهد و یا نخواهد باید از آن گذر کند. و هر مقدار هم عمر طولانی داشته باشد بالاخره باید روزی با آن وداع نماید. و آخرت سرای جاودانه و جایگاه همیشگی انسان است، آنجاست که انسان برای همیشه در آرامش و آسایش است.
پس باید به فکر سرای جاودانه آخرت بود و از گذرگاه دنیا برای جایگاه همیشگی توشه برداشت و به زیبائیها و لذتهای زودگذر و فریبنده دنیا دل نبست، و همیشه با یاد لحظه جدائی و فراق، بی وفائی دنیا را در نظر داشت.
بیا که قصر امل سخت سست بنیاد است - بیار باده که بنیاد عمر بر باد است
نصیحتی کنمت یاد گیر و در عمل آر - که این حدیث ز پیر طریقتم یاد است
مجو درستی عهد از جهان سست نهاد - که این عجوزه عروس هزار داماد است
سخن امیرالمؤمنین (ع) را باید در عمق جان خویش نفوذ دهیم و تلاش و سعی خود را بر اساس آن قرار دهیم که فرمود:
انما الدنیا دار مجاز و الاخره دار قرار فخذوا من ممرکم لمقرکم:(15) دنیا فقط گذرگاه است و آخرت جایگاه ماندن جاوید است، پس از گذرگاه برای جایگاه خویش توشه بردارید.
و نیز فرمود:
فاجعلوا اجتهادکم فیها التزود من یومها القصیر لیوم الاخرة الطویل، فانها دار عمل، و الاخره دار القرار و الجزاء:(16) پس در دنیای زودگذر تلاش و کوشش خود را در جهت برداشتن توشه از فرصت کوتاه آن برای زمان طولانی آخرت قرار دهید، چرا که دنیا محل فعالیت و کار است و آخرت جای آرامش و گرفتن پاداش است.

نتیجه عمل برای آخرت

ممکن است بسیاری گمان کنند که اعمالشان برای آخرت است ولی در واقع چنین نیست. عمل برای آخرت اثر مهمی در وجود انسان می گذرد و آن اخلاص در عمل و خوف از عواقب گناه است. زیرا کسی که به زندگی موقت دنیا بی اعتنا بوده و تمام تلاش او در جهت تأمین سعادت اخروی باشد، در تمام اعمال خود فقط رضای خدای تعالی را در نظر گرفته و توجهی به مال و مقام و راحتی و آسایش دنیا ندارد تا عملش برای جلب رضایت صاحبان مال و مقام بوده باشد. و هرگز در دنیا زر و زیور و مال نمی اندوزد تا همیشه اضطراب از دست دادن مال او را رنج دهد، بلکه دائما به فکر اندوختن توشه آخرت می باشد
آنکس از دزد بترسد که متاعی دارد - عارفان جمع نکردند و پشیمانی نیست
وانکه را خیمه به صحرای فراغت زده اند - گر جهان زلزله گیرد غم ویرانی نیست
آری او هرگز خود را به راحتی و آسایش زودگذر و بی ارزش دنیا نمی تواند قانع کند، چون قیامت را پیوسته پیش رویش می بیند. هستی سرای جاودانه آخرت و وجود نعمتهای بی حد و حصر و همیشگی آنجا برایش حل شده و مسلم است. او با چنین اعتقادی چگونه به خود اجازه دهد که خود را به لذایذ فریبنده دنیا قانع کند، لذایذی که فقط خاطره جدایی و کابوس وحشت انگیز فراق و جان کندن، آنرا به کامش تلخ می کند.
گر اهل معرفتی دل در آخرت بندی - نه در خرابه دنیا که محنت آباد است
جهان بر آب نهادست و عاقلان دانند - که روی آب نه جای قرار و بنیاد است
ل ای رفیق در این کاروانسرای مبند - که خانه ساختن آئین کاروانی نیست
کسی که همت والایش تحصیل سعادت اخروی باشد، فقط به دنبال اسباب و مناشی آن بوده و می داند که هرگز در مال و مقام و زیبائیها و لذات دنیا آنها را نخواهد یافت. در نتیجه همیشه خود را بی نیاز از مظاهر دنیا می بیند و با دید حقارت و بی اعتنائی به آنها می نگرد. البته به نصیب خود از رزقی که خدایتعالی برایش مقدر فرمود، نائل خواهد گشت. و نیز کسی که تمام همت و تلاش او، رسیدن به مال و مقام و لذائذ دنیا باشد، همیشه احساس نیاز و احتیاج به آنها کرده و هرگز به آرزویش نخواهد رسید. مگر به اندازه ای که خدای تعالی برایش مقدر گردانید.
چرا که فرمود: من کان یرید العاجله عجلنا له فیها ما نشاء لمن نرید ثم جعلنا له جهنم یصلیها مذموما مدحورا. و من أراد الاخره و سعی لها سعیها و هو مؤمن فاولئک کان سعیهم مشکورا. کلا نمد هولاء و هولاء من عطاء ربک و ما کان عطاء ربک محظورا:(17) هر کس نعمتهای زودرس و نقد دنیوی را طلب کند، ما هم به زودی هر گونه که خود مصلحت بدانیم برای هر کس که بخواهیم، نعمت مال و مقام و منافع و مادی منظور می داریم و سپس در آخرت آتش سوزان جهنم را برای او آماده می کنیم که با لذت و خواری و به دور از لطف و رحمت ما، او را در بر می گیرد و در مقابل، هر کس که همت والای خود را در جهت حیات جاوید آخرت و نعمتهای بی پایان آن، قرار داده و سعی و تلاش وافر خود را در این جهت با ایمان و اعتقادی راسخ، انجام دهد، بدون تردید سعی و کوشش این گروه مورد تقدیر و پاداش ما می باشد. البته در این دنیا لطف و کرم ما شامل هر دو گروه شده و هر کدام را در جهت مقصودشان یاری می نمائیم. و هرگز فضل و بخشش پروردگارت در این دنیا در حق کسی ممنوع و مسدود نبوده است.
البته آیات متعددی با تعابیر گوناگون در قرآن کریم پیرامون این مطلب وارد شده که جهت رعایت اختصار از شرح و توضیح آنها خودداری می کنیم. اهل تحقیق می توانند به سوره: آل عمران آیه / 145 و سوره: شوری آیه / 20 و سوره: نساء آیه / 134 مراجعه کنند و در روایات این مطلب فراوان مورد تاکید می باشد که به ذکر یک روایت از باب تبرک و تذکر اکتفاء می کنیم.
از رسول خدا (ص) نقل شده است که فرمود: من أصبح و أمسی و الاخره اکبر همه جعل الله الغنی فی قلبه و جمع له امره و لم یخرج من الدنیا حتی یستکمل رزقه و من أصبح و أمسی و الدنیا اکبر همه جعل الله الفقر بین عینیه، و شتت علیه أمره و لم ینل من الدنیا الا ما قسم له:(18) کسی که شب و روز تمام همت و تلاش خود را در جهت آخرت قرار دهد خدای تعالی پیوسته بی نیازی را در ضمیر وجودش رسوخ داده و در عین حال امور دنیوی او را فراهم آورده و از این دنیا نمی رود مگر اینکه رزق و روزی مقدر را به طور کامل دریافت می کند. ولی کسی که شب و روز تلاش و سعیش در جهت تامین منافع مادی باشد. خداوند عزوجل احساس نیاز و احتیاج را همیشه بر او حاکم گردانیده و زمام امورش را از هو گسسته و بیش از اندازه مقدر روزی نصیبش نمی گرداند.