فهرست کتاب


سیره عملی اهل بیت امام مهدی علیه السلام

سید کاظم ارفع

محمد بن عثمان

او نیز همانند پدر از بزرگان شیعه و مورد اعتماد و احترام بود شیخ طوسی رضوان الله تعالی علیه می فرماید: شیعه بر عدالت تقوای و امانت او اتفاق داشتند.
ابو علی احمد بن اسحق می گوید: از امام حسن عسکری علیه السلام سؤال کردم احکام دین خود را از چه کسی بگیرم و گفته چه کسی را بپذیرم؟ فرمود: العمریّ وابنه ثقتان فما أدّیا الیک فعنی یؤدیّان و ما قالا لک فعنّی یقولان فاسمع لها واطعهما فانّما الثّقتان المأمونان.
عثمان بن سعید عمروی و فرزندش محمد بن عثمان هر دو موثق اند، هر چه آنها به تو برسانند و آنچه به تو بگویند از جانب من می گویند. پس از آنها بشنو و از آنها بشنو و اطاعت کن، چه که آنها موثق و امین هستند.(10)
پس از درگذشت نائب اول حضرت مهدی روحی له الفداء عثمان سعید توقیفی از جانب آن گرامی در مورد وفات او و نیابت فرزندش محمد بن عثمان صادر شد که بخشی از آن چنین است:
انا لله و انا الیه راجعون، در برابر فرمان او تسلیم و به قضای او راضی هستیم، پدرت سعادتمند زیست و پسندیده درگذشت، خداوند او را رحمت کند و به پیشوایان و سرورانش علیهم السلام ملحق سازد، همواره در کار آنان جهد می ورزید و در آنچه موجب تقرب به خدای عزیز و جلیل و پیشوایان بود می کوشید، خداوند روی او را شاد و شاداب دارد و از لغزشش درگذرد.
خداوند پاداش تو را بزرگ دارد و به تو در مصیبت آرامش نیکو عطا فرماید، تو مصیبت زده شدی و ما نیز مصیبت زده شدیم ، و مفارقت او ترا و ما را به مصیبت تنهایی و از دست او دادن او مبتلا ساخت، خداوند او را به رحمت خود در جایگاه و آرامگاهش مسرور سازد، و از کمال سعادت پدرت بود که خداوند فرزندی چون تو را به او عنایت کرد که پس از او جانشینش گردی و در امورش قائم مقام او باشی و برایش طلب رحمت آمرزش نمایی، و من خدای را سپاس می گذارم، همانا دلها به مکان منزلت تو و به آنچه خدا در تو و نزد تو قرار داده شاد و خشنود است، خداوند ترا یاری فرماید و نیرومند و استوار سازد و موفق بدارد، و سرپرست و مراقب و نگهبان تو باشد. (11)
عبداللّه بن جعفر حمیری می گوید: از محمد بن عثمان پرسیدم صاحب الاامر را دیده ای؟
فرمود: آری، و آخرین ملاقاتم با او کنار بیت اللّه الحرام بود که می گفت: اللّهمّ انجز لی ما وعدتنی، بار پروردگارا به آنچه به من وعده داده ای انجام ده. و نزدیک رکن یمانی مقابل کعبه آن گرامی را می دیدم که می گفت: اللّهمّ انتقم، بی اعدائی، پروردگارا از دشمنانم انتقام بگیر.
و هر سال در موسم حج آن بزرگوار حاضر می شود، او مردم را می بیند و می شناسد و مردم او را می بینند ولی نمی شناسند.(12)
پیش از مرگ محمد بن عثمان گروهی از بزرگان شیعه نزد او آمدند و محمد به امر امام زمان علیه السلام برای سفارت و ارتباط با امام علیه السلام ابوالقاسم حسین بی روح نوبختی را معرفی کرد و گفت: او قائم من است و بعد از من به او مراجعه کنید.
سال وفات محمد بن عثمان عمری سیصد و پنج هجری قمری بود.(13)

حسین بن روح نوبختی

از سوی حضرت مهدی روحی له الفداء درباره حسین بن روح این توقیع صادر شد:
ما او را می شناسیم خداوند تمامی خیر و رضای خویش را به او بشناساند، و به توفیق خود او را یاری نماید، از مکتوب او مطلع شد و نسبت به او وثوق و اطمینان داریم، و او را نزد ما مکان و منزلتی است که خشنودش می سازد، خداوند در احسان خویش به او بیفزاید که خدا ولی و توانای بر همه چیز است، و سپاس خدای را که شریکی ندارد و درود و سلام فراوان خدا بر فرستاده او محمد و بر خاندان او.
این نامه روز یکشنبه 6 شوال سال 305 هجری قمری صادر شد.(14)
ابن نوح می گوید: در مصر عده ای از علمای شیعه از ابوسهل نوبختی پرسیدند چطور شد که حسین بن روح نائب امام زمان علیه السلام شد و تو نشدی؟ گفت: ائمه طاهرین علیهم السلام بهتر می دانند چه کسی را به این مقام برگزینند، من مردی هستم که دشمنان شیعه را ملاقات می کنم و با آنها در امور اعتقادی مناظره می نمایم
اگر من مانند حسین بن روح مکان امام زمان علیه السلام را می شناختم شاید در موقع مناظره که در آوردن دلیلی معطل می شدم، برای اثبات مدعا جای او را به دیگران نشان می دادم، ولی حسین بن روح اگر مثلاً امام علیه السلام در زیر دامان او مخفی باشد او را با آلات برنده تکه تکه نمایند دامان خود را از او بر نمی دارد و او را به دشمن نشان نخواهند داد(15)
جناب حسین بن روح مدت بیست و یک سال مقام نیابت خاصه امام زمان علیه السلام را به عهده داشت و قبل از مرگ امور نیابت را به امر حضرت بقیة الله سلام اللّه علیه به ابوالحسن علی بن محمد سمری یا سیمری واگذاشت و در ماه شعبان سال 326 هجری درگذشت و قبر شریفش در بغداد است.(16)

ابوالحسن علی بن محمد سیمری

او پس از حین بن روح عهده دار نیابت امام زمان علیه السلام و رسیدگی به امور شیعیان بود.
علی بن محمد سیمری به آنچه حسین بن روح انجام می داد اقدام نمود و وقتی عده ای از شیعیان نزد وی جمع شدند و گفتند که وکیل بعد از شما کیست؟ سخنی در این باره اظهار نداشت و گفت: مأمور نیستم که کسی را بعد از خود به عنوان نائب امام علیه السلام به مردم معرفی کنم. یک روز عده ای از بزرگان در اطرافش بودند ناگاه گفت خداوند به شما در مصیبت علی بن بابویه قمی (پدر شیخ صدوق) اجر عنایت فرماید، او در این ساعت از دنیا رفت.
آنان ساعت و روز و ماه را یادداشت کردند، 17 یا 18 روز بعد خبر رسید که در همان ساعت علی بن بابویه قمی رحلت نموده است.(17)
چند روز قبل از وفاتش نامه ای با این مضمون برای او رسید:
بسم اللّه الرّحمن الرّحیم: یا علّی بن محمّد السّمری اعظم اللّه اجر اخوانک فیک: فانّک میّت ما بینک و بین ستّة أیّام فاجمع امرک ولا توص الی احد فیقوم مقامک بعد وفاتک، فقد وقعت الغیبة التامة فلا ظهور الا بعد اذن اللّه تعالی ذکره و ذلک بعد طول الامد وقسوة القلوب و امتلاء الارض جوراً وسیأتی شیعتی من یدّعی المشاهدة ألا فمن ادّعی المشاهدة قبل خروج السّفیانّی و الصّیحة فهو کذّاب مفتر، و لا حول و لا قوّة الاّ باللّه العلّی العظیم.
به نام خداوند بخشنده و مهربان، ای علی بن محمد سمری خداوند در مصیبت تو پاداش برادرانت را عظیم دارد، تو تا شش روز دیگر از دنیا خواهی رفت، پس امور خویش را فراهم آور و به هیچکس وصیت مکن که پس از تو جانشین تو شود، به تحقیق غیبت کبری واقع شد و ظهوری نخواهد بود تا آنگاه که خدای متعال فرمان دهد، و آن پس از مدت طولانی و قساوت دلها و پرشدن زمین از ستم است و بزودی افرادی نزد شیعیان من مدعی مشاهده (و ارتباط با امام غائب به عنوان نائب خاص) می شوند، آگاه باشید که هر کس پیش از خروج سفیانی و پیش از صیحه (خروج سفیانی و صیحه دو علامت از علاماتی هستند که نزدیک ظهور امام عصر ارواحنا فداه واقع می شود) چنین ادعایی نماید دروغگو و افترا زننده است و لا حول ولا قوّة الاّ با اللّه العلّی العظیم(18)
درست روز ششم آخرین سفیر خاص امام علیه السلام ابوالحسن علی بن محمد السمری از دنیا رفت و غیبت کبری آغاز گردید.